بر اساس بیانیهای مشترک، طرفین توافق کردهاند برای دستیابی به یک توافق نهایی ظرف ۶۰ روز تلاش کنند و مذاکرات فنی نیز بلافاصله آغاز شود.
نخستین دور مذاکرات سطح بالای صلح میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی گفته شده است که با «پیشرفتی امیدوارکننده» به پایان رسید. پاکستان و قطر، که نقش میانجی را بر عهده دارند، بامداد ۲۲ ژوئن در بیانیهای مشترک این موضوع را اعلام کردند.
به گفته میانجیها، مذاکرات مورد انتظار در اقامتگاه بورگناشتوک در کنار دریاچه لوسرن، نزدیک شهر اشتانساشتاد سوئیس، در فضایی «مثبت و سازنده» برگزار شد.
ایالات متحده و جمهوری اسلامی اکنون با ادامه میانجیگری در زمینه «هستهای، تحریمها و یک گروه نظارت و حلوفصل اختلافات» موافقت کردهاند تا اجرای تفاهمنامه (MOU) امضاشده در ۱۷ ژوئن تضمین شود.
در این بیانیه آمده است که مذاکرات فنی بلافاصله آغاز خواهد شد و تا پایان هفته ادامه مییابد و همچنین نقشه راهی برای دستیابی به توافق نهایی ظرف ۶۰ روز تدوین خواهد شد.
برای رسیدگی به مسائل لبنان نیز، یک «هسته رفع تنش» با مشارکت ایالات متحده، جمهوری اسلامی و لبنان و با تسهیلگری پاکستان و قطر تشکیل خواهد شد تا «پایبندی به توقف عملیات نظامی در لبنان» مطابق با تفاهمنامه تضمین شود.
همچنین، مطابق مفاد تفاهمنامه، یک خط ارتباطی ایجاد خواهد شد تا «از بروز حوادث و سوءتفاهم جلوگیری شود و عبور ایمن کشتیهای تجاری از تنگه هرمز» تضمین گردد.
حضور جیدی ونس در مذاکرات
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، در ۲۱ ژوئن به رهبران ایران، پاکستان و قطر پیوست تا روند پیشبرد توافق صلح با جمهوری اسلامی را دنبال کند.
مذاکرات در اقامتگاه بورگناشتوک، بالاترین سطح تعامل مستقیم میان آمریکا و جمهوری اسلامی از زمان تشدید تنشها پس از تبادل حملات نظامی در اوایل سال جاری به شمار میرود.
تفاهمنامهای که هفته گذشته حاصل شد، همچنان چارچوب گفتوگوهای فنی با هدف کاهش رویارویی مسلحانه میان دو طرف و همچنین ادامه مذاکرات درباره سرنوشت بلندمدت برنامه هستهای جمهوری اسلامی و سایر موانع دستیابی به صلح پایدار خواهد بود.
ونس در جریان یک وقفه در مذاکرات در ۲۱ ژوئن این تلاشها را «نشستی تاریخی» توصیف کرد و گفت طرفین «پیشرفت بزرگی» داشتهاند. او افزود که آیندهای را متصور است که در آن همه بتوانند برای ترویج صلح و رفاه با یکدیگر همکاری کنند.
در این سفر، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان ویژه، ونس را همراهی میکردند. همچنین شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و فیلدمارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، نیز در این نشست حضور داشتند.
شهباز شریف در ۲۱ ژوئن گفت: «در این مقطع زمانی، با نهایت صداقت باید از رئیسجمهور دونالد ترامپ به خاطر رهبری دوراندیشانه و بسیار پویای او تشکر کنم که نتیجه آن برگزاری این نشست امروز بوده است. فکر میکنم در اینجا گفتوگوهای بسیار خوبی خواهیم داشت که امیدوارم در آینده به نتایجی بسیار سازنده منجر شود.»
موضوع لبنان
ونس پیش از سفر گفته بود: «امیدواریم در موضوع هستهای و در موضوع آتشبس لبنان پیشرفت کنیم؛ این دو موضوع اصلی هستند که بر آنها تمرکز خواهیم داشت.»
معاون رئیسجمهور آمریکا لبنان را مسئلهای شبیه «مرغ و تخممرغ» توصیف کرد که در آن یک طرف حمله میکند و طرف دیگر پاسخ میدهد.
او گفت که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، در حال مدیریت وضعیت لبنان است. روبیو قرار است از ۲۳ تا ۲۵ ژوئن (۲-۵ تیرماه) در واشنگتن میزبان جوزف عون، رئیسجمهور لبنان، برای گفتوگو درباره گروه تروریستی حزبالله و حاکمیت ارضی لبنان باشد.
ونس گفت: «با وجود تیترهای خبری، اوضاع در واقع در حال بهتر شدن است. شرایط کمی آرامتر شده است. ما باید همچنان این وضعیت را مدیریت کنیم تا اطمینان حاصل شود که هم اسرائیل و هم لبنان در امنیت هستند. یکی از اهداف این است که کل منطقه امن و باثبات باشد.»
در ۲۱ ژوئن و همزمان با ادامه مذاکرات، ترامپ گفت جمهوری اسلامی باید در قبال لبنان عملکرد بهتری داشته باشد.
او در شبکه تروث سوشال نوشت: «ایران باید فوراً نیروهای نیابتی با حقوقهای کلان خود در لبنان را از ایجاد دردسر بازدارد. در غیر این صورت، بار دیگر و حتی شدیدتر از هفته گذشته به ایران ضربه خواهیم زد.»
رسانههای حکومتی در واکنش گزارش دادند که هیئت ایرانی در حال بررسی اقدامات بعدی خود است.
همچنین گزارش دادهاند که هیئت جمهوری اسلامی اعتراض خود را به طرف آمریکایی اعلام کرده و در حال ارزیابی شرایط برای ارائه پاسخی مناسب به تهدیدهای لفظی ترامپ است.
در ۱۹ ژوئن، چهار سرباز اسرائیلی هنگام پاکسازی انبارهای زیرزمینی تسلیحات و مواضع رزمی حزبالله کشته شدند.
نیروهای اسرائیلی در پاسخ، دهها حمله تلافیجویانه در جنوب لبنان انجام دادند.
یخئیل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا، در ۲۰ ژوئن گفت که این حزبالله بوده که آتشبس را نقض کرده است.
او در شبکه ایکس نوشت: «تروریستها دروغ میگویند. ایران از نیروی نیابتی خود برای گرفتن امتیاز استفاده میکند. این همان شیوه عمل رژیم مرگبار تهران است.»
بخش روابط رسانهای حزبالله نیز اسرائیل را مسئول خشونتها دانست و اعلام کرد که این کشور همچنان نیروهای نظامی خود را در خاک لبنان حفظ کرده است.
