قیمت نفت خام آمریکا به زیر ۱۰۰ دلار در هر بشکه سقوط کرد و بازار سهام در معاملات آتی با رشد مواجه شد. این کاهش قیمت پس از آن صورت گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، بهطور مشروط موافقت کرد در صورتی که ایران عبور ایمن کشتیها از تنگه هرمز را تضمین کند، حملات علیه ایران را به مدت دو هفته متوقف کند.
هر بشکه نفت وست تگزاس اینترمدیت—شاخص معیار قیمت نفت آمریکا—در بورس کالای نیویورک نزدیک به ۱۶ درصد کاهش یافت و به حدود ۹۵ دلار رسید.
پیش از آن، قیمت نفت خام تا ۱۹ درصد نیز سقوط کرده بود؛ اما سپس بخشی از زیانهای خود را جبران کرد.
رئیسجمهور آمریکا در پیامی در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که این آتشبس دو هفتهای منوط به موافقت جمهوری اسلامی ایران با تأمین عبور ایمن از تنگه هرمز است.
ترامپ در پستی در شبکه «تروث سوشال»، بیش از یک ساعت پیش از ضربالاجل ساعت ۸ شب به وقت شرق آمریکا، گفت: «بر اساس گفتوگوها با شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، و فیلد مارشال عاصم منیر، که از من خواستند نیروی ویرانگری را که قرار بود امشب به ایران اعزام شود متوقف کنم، و مشروط به اینکه جمهوری اسلامی ایران با بازگشایی کامل، فوری و ایمن تنگه هرمز موافقت کند، من با تعلیق بمباران و حمله به ایران برای مدت دو هفته موافقت میکنم.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی نیز با آتشبس موقت موافقت کرد. او در بیانیهای که در شبکههای اجتماعی منتشر شد، گفت: «اگر حملات علیه ایران متوقف شود، نیروهای مسلح قدرتمند ما نیز عملیات دفاعی خود را متوقف خواهند کرد.»
او افزود: «برای مدت دو هفته، عبور ایمن از تنگه هرمز از طریق هماهنگی با نیروهای مسلح ایران و با در نظر گرفتن محدودیتهای فنی امکانپذیر خواهد بود.»
بازارهای سهام نیز از این توقف دو هفتهای استقبال کردند و شاخصهای اصلی در معاملات پس از ساعات رسمی بازار با رشد همراه شدند.
شاخص صنعتی داوجونز—متشکل از شرکتهای بزرگ—تا ۱۰۰۰ واحد جهش کرد. شاخص نزدک که بیشتر تحت تأثیر شرکتهای فناوری است، نزدیک به ۷۰۰ واحد افزایش یافت؛ در حالی که شاخص گسترده اساندپی ۵۰۰ بیش از ۱۰۰ واحد رشد کرد.
در طول جلسه معاملاتی، بازار سهام نوسان داشت؛ زیرا معاملهگران نسبت به دستیابی واشنگتن و ایران به توافق مطمئن نبودند.
در پایان معاملات، تغییرات شاخصها اندک بود. داوجونز ۰.۲ درصد کاهش یافت، اساندپی ۵۰۰ با ۰.۱ درصد افزایش همراه شد و نزدک نیز ۰.۱ درصد رشد کرد.
چشمانداز پیشرو
به گفته تحلیلگران بازار، این تحولات به معنای بازگشت فوری بازار سهام یا انرژی به شرایط عادی نیست.
بزرگترین عامل در ماههای آینده همچنان تنگه هرمز خواهد بود؛ گذرگاهی که روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت و فرآوردههای نفتی از آن عبور میکند.
سایمون لاک، مدیر سبد سرمایهگذاری در شرکت «کاتالیست فاندز»، در یادداشتی به اپک تایمز گفت: «احتمالاً در پایان جنگ، تنگه دوباره باز خواهد شد و شاهد کاهش قیمت نفت و گاز—بهویژه در خارج از آمریکا—خواهیم بود… به دلیل اختلالاتی که تجربه کردهایم، امنیت انرژی نقش بسیار پررنگتری برای خریداران پیدا خواهد کرد؛ و این موضوع به نفع تأمینکنندگان آمریکایی خواهد بود.»
قراردادهای آتی نفت گرمایشی نیز ۱۷ درصد سقوط کرد و به کمتر از ۳.۷۲ دلار در هر گالن رسید.
با وجود این کاهش قابل توجه، رانندگان احتمالاً همچنان با قیمتهای بالاتر بنزین مواجه خواهند بود؛ به دلیل پدیده انتقال نامتقارن قیمتها موسوم به «موشکها و پرها».
در زمانی که قیمت نفت خام افزایش مییابد، جایگاههای سوخت بهسرعت قیمتها را بالا میبرند تا هزینه محمولههای بعدی را پوشش دهند؛ اما زمانی که قیمت نفت کاهش مییابد، قیمت بنزین با سرعت کمتری پایین میآید تا حاشیه سود حفظ شود و موجودیهای قدیمی و گرانتر به فروش برسد.
تا تاریخ ۷ آوریل، میانگین قیمت بنزین در سطح ملی همچنان بهطور محسوسی بالاتر از ۴ دلار در هر گالن قرار دارد.
لاک هشدار داد که اگر قیمت نفت نسبت به سطوح قبلی همچنان افزایش یابد، خطر رکود در اقتصاد جهانی تشدید خواهد شد. او گفت: «بالا بودن قیمت انرژی در این سطح قابل قبول است؛ اما اگر ببینیم قیمت نفت، برای مثال، به بالای ۲۰۰ دلار برسد، احتمالاً در بخش بزرگی از جهان رکود ایجاد خواهد شد؛ و این نتیجه نامطلوبی خواهد بود.»
او افزود: «مصرف انرژی در ایالات متحده بهطرز شگفتآوری پایدار است—قیمتها بسیار بیشتر از حجم مصرف نوسان دارند. ما نمیخواهیم شرایطی ایجاد شود که اقتصاد بهدلیل قیمتهای بالای انرژی کند شود و وارد رکود شود.»
طلا، بیتکوین و دلار
سایر داراییها نیز از کاهش تنش میان آمریکا و ایران استقبال کردند.
قراردادهای آتی طلا و نقره بهترتیب ۴ و ۶ درصد افزایش یافت. بیتکوین نیز ۳ درصد رشد کرد و به نزدیکی ۷۲ هزار دلار رسید.
بازده اوراق خزانهداری بلندمدت کاهش یافت؛ بهطوری که نرخ معیار ۱۰ ساله به ۴.۲۷ درصد رسید. بازده اوراق ۲۰ و ۳۰ ساله نیز به حدود ۴.۸۵ درصد کاهش یافت.
صرف ریسک دلار آمریکا کاهش یافت.
شاخص دلار آمریکا—که ارزش دلار را در برابر سبدی وزنی از ارزها میسنجد—حدود ۰.۹ درصد افت کرد. دلار در طول شش هفته گذشته، همزمان با تشدید درگیریها، یکی از بهترین داراییهای جهان بود؛ زیرا سرمایهگذاران در شرایط نااطمینانی به این دارایی امن سنتی پناه میبردند.
