در حالی که ایالات متحده از واردات نفت روسیه توسط پکن که به جنگ مسکو علیه اوکراین دامن میزند انتقاد میکند، اتحادیه اروپا تحت فشار واشنگتن قرار دارد تا با اعمال تعرفههایی اقتصاد چین را هدف قرار دهد و همزمان از پکن بخواهد برای پایان دادن به جنگ تلاش کند.
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، در تاریخ ۲۴ سپتامبر (۲ مهر) گفت که از نخستوزیر چین، لی چیانگ، خواسته است تا از «نفوذ» خود برای پایان دادن به کشتار [در جنگ] و ترغیب روسیه به حضور در پای میز مذاکره استفاده کند.
فون در لاین به لی چیانگ گفت که اروپا متعهد است «منابع درآمدی که جنگ روسیه را تغذیه میکنند قطع کند» و نگرانی خود را نسبت به رویههای تجاری چین، از جمله کنترلهای صادراتی، دسترسی به بازار و مازاد ظرفیت ابراز داشت.
او این اظهارات را در بیانیهای که در تاریخ ۲۴ سپتامبر (۲ مهر) پس از دیدار با لی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک منتشر شد بیان کرد.
فون در لاین همچنین در دیدار با دونالد ترامپ در تاریخ ۲۴ سپتامبر (۲ مهر) در سازمان ملل گفت که ترامپ درباره ضرورت توقف واردات نفت روسیه توسط کشورهای اروپایی «کاملاً درست میگوید.»
ترامپ در سخنرانی خود در سازمان ملل در تاریخ ۲۳ سپتامبر (۱ مهر) چین و هند، همچنین کشورهای عضو ناتو را به دلیل واردات نفت از روسیه مورد انتقاد قرار داد. عضویت کشورهای اتحادیه اروپا و ناتو تا حد زیادی با یکدیگر همپوشانی دارد.
ترامپ گفت: «چین و هند با ادامه خرید نفت روسیه، تأمینکنندگان اصلی مالی جنگ جاری هستند. اما غیرقابل توجیه است که حتی کشورهای ناتو نیز بخش زیادی از انرژی و محصولات انرژی روسیه را قطع نکردهاند.» او ادامه داد: «فکرش را بکنید، آنها در واقع هزینه جنگ علیه خودشان را میپردازند.»
دنیس وایلدر، پژوهشگر ارشد در ابتکار گفتوگوی آمریکا و چین در مسائل جهانی در دانشگاه جورجتاون، به اپک تایمز گفت که ترامپ «درست میگوید» وقتی از کشورهای اروپایی میخواهد که به آمریکا در تحت فشار گذاشتن چین برای واردات نفت روسیه بپیوندند.
او افزود: «اقدامات ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، تهدیدی بهمراتب جدیتر برای اروپا نسبت به ایالات متحده است؛ بنابراین اروپا باید مسئولیت اصلی را بر عهده گیرد و راهی برای کشاندن پوتین به میز مذاکره پیدا کند.»
پیش از نشست بینالمللی، ترامپ در یک دیدار با مقامهای اتحادیه اروپا در تاریخ ۹ سپتامبر (۱۸ شهریور) در واشنگتن خواستار اعمال تعرفههایی تا سقف ۱۰۰ درصد علیه چین برای تحت فشار قرار دادن روسیه شد. به گزارش رویترز، این مقامها برای بحث درباره هماهنگی تحریمها حضور داشتند و ترامپ این درخواست را از طریق تماس ویدئویی مطرح کرد.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، نیز در جریان مذاکرات تجاری خود با چین در مادرید در تاریخ ۱۵ سپتامبر (۲۴ شهریور) گفت که ایالات متحده آماده است در صورت همراهی کشورهای اروپایی، تعرفههای بیشتری بر کالاهای چینی اعمال کند تا پکن را به توقف خرید نفت روسیه وادارد.
آمریکا با وجود اعمال تعرفه ۲۵ درصدی اضافی بر هند در ماه اوت به دلیل واردات نفت از روسیه ـ که مجموع تعرفهها بر کالاهای هندی را به ۵۰ درصد رساند ـ از وضع تعرفههای بیشتر بر چین خودداری کرد.
چین یکی از بزرگترین واردکنندگان نفت و خریدار اصلی نفت خام روسیه به شمار میرود.
در پی فشارهای ترامپ و بسنت پیش از نشست سازمان ملل، اتحادیه اروپا اعلام کرد که قصد دارد کشورهای ثالث، از جمله چین، را به دلیل خرید نفت روسیه تحریم کند.
فون در لاین در تاریخ ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور) گفت اتحادیه اروپا برنامه دارد «پالایشگاهها، معاملهگران نفت و شرکتهای پتروشیمی در کشورهای ثالث، از جمله چین» را هدف قرار دهد؛ زیرا با خرید نفت برخلاف تحریمها، از جنگ روسیه حمایت میکنند.
ایالات متحده و اتحادیه اروپا پس از تهاجم روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ سقف قیمتی برای صادرات نفت روسیه تعیین کردند. اتحادیه اروپا و بریتانیا در ماه ژوئیه این سقف قیمتی را کاهش دادند؛ اقدامی که کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، آن را «یکی از قویترین بستههای تحریمی علیه روسیه تاکنون» توصیف کرد؛ تلاشی برای خفه کردن درآمدهایی که ماشین جنگی روسیه را تأمین میکند.
وایلدر، که در سالهای ۲۰۰۴ تا ۲۰۰۵ مدیر شورای امنیت ملی آمریکا در امور چین بود، گفت نقش اروپا در اعمال تحریم علیه چین بسیار مهم است و ایالات متحده و اروپا باید در اعمال تحریمهای سختگیرانه علیه اقتصاد چین هماهنگ عمل کنند.
وایلدر گفت: «تحریمهای آمریکا بدون حمایت اروپا تأثیر بسیار کمتری بر پکن خواهد داشت.»
او افزود: «تحریمهای گستردهتر که درآمدهای صادراتی چین در آمریکا و اروپا را کاهش دهد، در طول زمان اقتصاد چین را فرسایش خواهد داد.» و ادامه داد: «ایالات متحده و اروپا همچنین میتوانند تحریمهای شدیدتری بر بانکهای بزرگ چین اعمال کنند؛ مانند قطع دسترسی آنها به سامانه سوئیفت.»
سامانه سوئیفت یا «جامعه جهانی ارتباطات مالی بینبانکی» یک سیستم پیامرسانی جهانی است که انتقالات مالی در سراسر جهان را تسهیل میکند. چندین بانک روسی اندکی پس از تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ از این سیستم محروم شدند.
وایلدر اضافه کرد: «تحریمها باید در سطحی بالا باشند تا رویکرد چین در قبال جنگ اوکراین تغییر کند. هشدار و شرمسار کردن نتیجهای نداشته است. اگر تحریمها جامع و با مشارکت همه دنیای آزاد اعمال شوند، امکان تغییر رفتار چین وجود دارد؛ در غیر این صورت، تأثیر چندانی نخواهند داشت.»
در همین حال، اتحادیه اروپا در حال برنامهریزی برای اتخاذ اقدامات اقتصادی تازهای است تا جلوی سیل ورود محصولات چینی به اروپا را بگیرد؛ زیرا نگرانی رهبران اروپایی از رشد فزاینده صادرات چین و ایجاد عدم توازن تجاری میان دو طرف افزایش یافته است.
ینس اسکلوند، رئیس اتاق بازرگانی اتحادیه اروپا در چین، در گفتوگو با یورونیوز گفت که صادرات چین به اروپا پس از اعلام اقدامات تعرفهای آمریکا در ماه آوریل جهش یافت. او افزود به نظر میرسد چین دست به «انحراف تجاری» زده است؛ چراکه همزمان با کاهش صادراتش به آمریکای شمالی، صادرات به اروپا افزایش پیدا کرده است.
توماس دویستربرگ، پژوهشگر ارشد در اندیشکده هادسون، به اپک تایمز گفت که به نظر میرسد رهبران اروپایی بیشازپیش به ضرورت اعمال فشار اقتصادی علیه چین پی بردهاند؛ نهتنها برای حفاظت از اقتصاد خود، بلکه برای پایان دادن به جنگی که روسیه علیه اوکراین به راه انداخته است.
دویستربرگ گفت: «هرچه بیشتر روشن میشود که چین نهتنها نفت روسیه را میخرد و اقتصاد آن را تقویت میکند، بلکه فناوری و سلاح هم در اختیار روسیه میگذارد تا علیه اوکراین به کار گرفته شود. بنابراین همکاری اروپا و ایالات متحده باید بر چین و جنگ اوکراین اثر بگذارد و روسیه را تضعیف کند.»
چین متهم است که با فروش اقلام دو منظورهای که مسکو برای ساخت سلاح به آنها نیاز دارد، از مجتمع نظامی ـ صنعتی روسیه حمایت میکند.
دویستربرگ افزود: «چین باید تصمیم بگیرد که توازن منافعش در کجا قرار دارد»؛ زیرا «بسیار بیشتر به کشورهای غربی کالا صادر میکند تا به روسیه». او گفت: «چین ناچار است مشخص کند چه میزان فشار اقتصادی را حاضر است برای ایستادن در کنار روسیه تحمل کند.»
