مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا اعلام کرد جمهوری اسلامی در ازای بازگشایی تنگه هرمز از کاهش تحریمهای آمریکا برخوردار نخواهد شد و کاهش تحریمها تنها در صورت توافق درباره برنامه هستهای امکانپذیر است.
روبیو روز سهشنبه، ۱۲ خرداد در جلسه کمیته روابط خارجی سنای آمریکا، در پاسخ به پرسش سناتورها درباره شرایط واشنگتن برای کاهش فشارها بر تهران گفت نخستین شرط، بازگشایی تنگه هرمز و تضمین آزادی عبور کشتیها از این مسیر راهبردی است.
او گفت: «بازگشایی تنگه به این معناست که کشتیها بتوانند همانند دیگر گذرگاههای بینالمللی جهان، بدون هدف قرار گرفتن و بدون پرداخت عوارض، از آبهای بینالمللی عبور کنند.»
روبیو تأکید کرد جمهوری اسلامی باید وارد مذاکرات «بسیار مشخص» درباره ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود شود.
او افزود: «آنها باید درباره سرنوشت اورانیوم با غنای بالایی که همچنان در جایی در اعماق یک کوه دفن شده، متعهد به مذاکره شوند.»
وزیر خارجه آمریکا همچنین در پاسخ به پرسش کریس مورفی، سناتور دموکرات، درباره احتمال کاهش تحریمها در برابر بازگشایی تنگه هرمز گفت: «نه، چنین چیزی مطرح نشده و پیشنهادی هم در اینباره ارائه نشده است.»
روبیو گفت مقامهای جمهوری اسلامی اکنون حاضر شدهاند، درباره بخشهایی از برنامه هستهای خود گفتوگو کنند؛ موضوعاتی که به گفته او «تا یک ماه یا حتی یک سال پیش حاضر نبودند حتی به آن اشاره کنند.»
با این حال او تأکید کرد هیچ تضمینی وجود ندارد که مذاکرات کنونی به توافقی منتهی شود که برای کنگره آمریکا قابل قبول باشد.
«مجتبی خامنهای در مذاکرات نقش دارد»
وزیر خارجه آمریکا همچنین به وضعیت رهبری جمهوری اسلامی اشاره کرد و گفت نشانههایی وجود دارد که مجتبی خامنهای، فرزند علی خامنهای، در روند مذاکرات نقش دارد؛ هر چند حضور علنی ندارد.
او گفت: «با توجه به اتفاقاتی که برای چندین نفر از رهبران آن نظام افتاده، تصور میکنم حضور علنی احتمالاً چیزی نیست که در داخل برای آنها توصیه شود.»
روبیو افزود: «نشانههایی وجود دارد که او در سطحی فزاینده در حال مشارکت است؛ هرچند تمام ارتباطاتش بهصورت مکتوب و از طریق واسطهها انجام شده است.»
در همین جلسه، جین شیهین، سناتور دموکرات و عضو ارشد کمیته روابط خارجی سنا، از دولت آمریکا بهدلیل ارائه نکردن اطلاعات کافی به کنگره درباره تحولات مرتبط با ایران و تغییر آرایش نیروهای آمریکایی در منطقه انتقاد کرد.
