مارک روته، دبیرکل ناتو، ابراز نگرانی کرده است که روسیه ممکن است برای حمایت از جنگ چین علیه تایوان، اروپا را «درگیر» نگه دارد.
روته در یک کنفرانس خبری در ۲۳ ژوئن (۲ تیر)، پیش از برگزاری نشست ناتو در شهر لاهه هلند، گفت ناتو با شماری از شرکای منطقه هند-آرام، از جمله استرالیا، ژاپن، نیوزیلند و کره جنوبی، روابط نزدیکی دارد و همه آنها نسبت به «انباشت عظیم تسلیحاتی» رژیم چین نگراناند.
او اشاره کرد که تا چند سال پیش هیچ شرکت چینیای در میان ۱۰ شرکت برتر صنایع دفاعی جهان نبود؛ اما اکنون سه الی پنج شرکت چینی در این فهرست قرار دارند.
روته با لحنی هشدارآمیز افزود: «بدیهی است که آنها این کار را فقط برای رژههای زیبا در پکن انجام نمیدهند. ما همه درباره وضعیت تایوان بسیار نگران هستیم.»
او در پاسخ به پرسشی درباره سناریویی که ایالات متحده برای دفاع از تایوان پس از حمله چین وارد عمل شود، گفت که «هیچ شکی نیست» که شی جینپینگ، رهبر رژیم چین، در آن شرایط از «شریک کوچکتر» خود، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، کمک خواهد خواست.
روته گفت پوتین «ما را در اروپا مشغول نگه خواهد داشت»؛ اما جزئیات بیشتری ارائه نداد.
مارک روته با تأکید بر اینکه در چنین سناریویی، ناتو بهعنوان یک ائتلاف «کنار نخواهد کشید» گفت: «این یکی از دلایلی است که ما باید آماده باشیم و نمیتوانیم سادهلوح باشیم. باید در این زمینه شفاف عمل کنیم، و به همین دلیل است که افزایش بودجه دفاعی تا این اندازه اهمیت دارد.»
روته به پیشنهاد تعیین سطح جدیدی برای هزینههای دفاعی اشاره کرد که طی آن، هر کشور عضو ناتو دستکم ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف دفاع کند و افزود: «به همین دلیل، ناتو بهعنوان یک ائتلاف، گزینه خروج یا توافقهای جانبی ندارد؛ چون همه باید سهم خود را ادا کنند.»
حزب کمونیست چین، تایوان را یکی از استانهای خود میداند و قصد دارد این جزیره را به کنترل خود درآورد؛ با وجود آنکه هرگز بر آن حکومت نکرده است. تایوان در عمل کشوری مستقل است که دولت، ارتش، قانون اساسی و واحد پولی مستقل خود را دارد.
ایالات متحده، بزرگترین تأمینکننده تسلیحات تایوان است؛ هرچند میان دو طرف روابط رسمی دیپلماتیک وجود ندارد.
در ماه مه، پیت هگست، وزیر دفاع ایالات متحده، در سخنرانی خود در «گفتوگوی شانگری-لا» در سنگاپور نسبت به عواقب حمله چین به تایوان هشدار داد و بازه زمانی احتمالی وقوع این حمله را نیز مطرح کرد.
پیت هگست، در سخنرانی خود گفته بود: «بهطور علنی اعلام شده که شی جینپینگ به ارتش خود دستور داده تا سال ۲۰۲۷ توانایی حمله به تایوان را داشته باشد. هرگونه تلاش از سوی چین کمونیست برای تسخیر تایوان با زور، پیامدهایی ویرانگر برای منطقه هند-آرام و سراسر جهان خواهد داشت.»
شی و پوتین در فوریه ۲۰۲۲، تنها چند هفته پیش از آغاز تهاجم نظامی روسیه به اوکراین، از شراکت «بیحد و مرز» خود پرده برداشتند. این دو رهبر از آن زمان تاکنون بارها بر تعهد خود به این اتحاد تأکید کردهاند.
در چارچوب این همکاری، مسکو نیز موضع پکن درباره تایوان را پذیرفته و در بیانیهای مشترک، این جزیره خودگردان را «بخش جداییناپذیر چین» توصیف کرده است.
در اوایل ماه مه، شی و پوتین در کاخ کرملین با یکدیگر دیدار کردند تا همکاریهای فزاینده میان این دو کشور همسایه را بیش از پیش تقویت کنند. این سفر، یازدهمین دیدار شی از روسیه از زمان به قدرت رسیدنش در سال ۲۰۱۳ بود.
مارک روته، که از سال ۲۰۱۰ تا ۲۰۲۴ بهمدت تقریباً ۱۴ سال نخستوزیر هلند بود، از اکتبر سال گذشته بهعنوان دبیرکل ناتو جانشین ینس استولتنبرگ شد.
مارک روته در یک سخنرانی در دسامبر ۲۰۲۴ گفته بود که «چین در حال زورگویی به تایوان است.» او همچنین هشدار داد که اگر پوتین در هرگونه مذاکرهای با اوکراین «دست بالا را پیدا کند»، شی جینپینگ نیز این وضعیت را زیر نظر خواهد داشت و ممکن است کمکم شروع به تصرف تایوان کند.
در واکنش به این سخنان، وزارت خارجه تایوان اعلام کرد که اظهارات روته در سال ۲۰۲۴ «در زمانی که رژیمهای استبدادی در حال گسترش جاهطلبیهای خود هستند، بهویژه معنادار بود.»
این وزارتخانه افزود: «تایوان به همکاری با شرکای همفکر مانند گروه هفت و ناتو ادامه خواهد داد تا بهصورت مشترک از صلح، ثبات و شکوفایی در تنگه تایوان و منطقهای گستردهتر دفاع کند.»
