میخائیل اولیانوف، نماینده روسیه در سازمانهای بینالمللی گفت که از روز شنبه، توافق هستهای برجام عملاً به پایان میرسد و جهان باید خود را برای یک «وضعیت جدید» در پرونده هستهای ایران آماده کند.
اولیانوف روز جمعه ۲۵ مهر (۱۷ اکتبر) در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «قطعنامه ۲۲۳۱ که در سال ۲۰۱۵ توافق هستهای را تصویب کرد، فردا منقضی خواهد شد. برجام دیگر وجود نخواهد داشت. آژانس بینالمللی انرژی اتمی از این پس تنها در چارچوب توافق جامع پادمانها درباره ایران بحث خواهد کرد.»
او توضیح بیشتری درباره ماهیت «وضعیت جدید» ارائه نداد.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طی روزهای اخیر لاوروف، وزیر خارجه روسیه، جواد ظریف وزیر سابق امور خارجه جمهوری اسلامی را متهم به تصمیم یکجانبه و بدون مشورت با روسیه درباره مکانیسم ماشه کرده است. جواد ظریف نیز به این سخنان واکنش نشان داده است.
لاوروف: مکانیسم ماشه تصمیم ظریف و کری بود
سرگئی لاوروف اخیرا گفته است که تصمیمات نهایی برجام مستقیماً بین محمدجواد ظریف و جان کری، وزرای خارجه وقت ایران و آمریکا گرفته شده و روسیه و بقیه کشورها فقط تماشاگر بودند و نقشی در ایجاد چنین مکانیسمی نداشتند.
لاوروف درباره واکنش به گنجاندن بحث مکانیسم ماشه در توافق برجام گفت: «ما شگفتزده شدیم، اما شریک ما این مکانیسم را که صراحتا یک دام حقوقی بود، پذیرفته بود و ما دلیلی برای مخالفت نداشتیم. میتوانم درک کنم چرا ظریف از چنین فرمول غیرمتعارفی حمایت کرد، چون ایران قصد زیرپا گذاشتن برجام را نداشت و مطمئن بود کسی نمیتواند به نقض آن متهمش کند.»
ظریف عصر پنجشنبه ۲۴ مهر طی یک مراسم حکومتی در پاسخ به لاوروف اظهار داشت: «نه تنها اسنپبک برای روزهای آخر مذاکرات نبود بلکه اختصاص به گفتگوهای بین بنده و جان کری وزیر خارجه آمریکا نیز نداشت، آقای لاوروف و فرانسویها پیشنهادی در مورد وضعیت قطعنامههای گذشته شورای امنیت علیه ایران دادند که خیلی بد بود و ما تلاش زیادی کردیم تا آن پیشنهاد را کنار بگذاریم.»
او افزود: «یک روز دیدیم آقای کری کاغذی در دست و پیشنهادی دارد مبنی بر اینکه بیاییم قطعنامهها را هر شش ماه یکبار تعلیق کنیم یعنی هر شش ماه باید میرفتیم به شورای امنیت و اگرچه به طور اتوماتیک تمدید میشد، اما با درخواست دو عضو شورای امنیت میتوانست به رایگیری گذاشته شود که اگر این اتفاق افتاده بود، شش سال پیش برجام تمام شده بود. به کری گفتم این چه پیشنهادی است که آوردهای؟ به عقل و شعور من توهین میکنی؟ گفت نه من به شعور تو توهین نمیکنم، این را رفیقت لاوروف داده است. او میدانست که من و آقای لاوروف از سال ۱۹۹۴ رفیق بودیم.»
