دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، روز ۲۹ ژانویه (۹ بهمن) یک فرمان اجرایی را امضا کرد که بر اساس آن هر کشوری که «بهطور مستقیم یا غیرمستقیم برای کوبا نفت تأمین کند» با تهدید وضع تعرفههای جدید مواجه خواهد شد.
در متن این فرمان اجرایی آمده است: «من به این نتیجه رسیدهام که سیاستها، رویهها و اقدامات دولت کوبا تهدیدی غیرعادی و فوقالعاده محسوب میشود که منبع آن بهطور کامل یا تا حد زیادی خارج از ایالات متحده است و امنیت ملی و سیاست خارجی ایالات متحده را تهدید میکند.»
در این فرمان، رژیم کوبا متهم شده است که خود را با روسیه، چین، جمهوری اسلامی ایران، حماس و حزبالله همسو کرده و تأکید شده است که مقابله با این کشور حوزه کارائیب برای امنیت ملی آمریکا ضروری است.
در ادامه فرمان آمده است: «کوبا میزبان بزرگترین تأسیسات اطلاعات سیگنالی روسیه در خارج از این کشور است؛ تأسیساتی که تلاش میکند اطلاعات حساس امنیت ملی ایالات متحده را سرقت کند. کوبا همچنین به گسترش همکاریهای عمیق اطلاعاتی و دفاعی با حزب کمونیست چین ادامه میدهد.»
کاخ سفید اعلام کرد این فرمان اجرایی یک «سامانه جدید تعرفهای» ایجاد میکند که به ایالات متحده اجازه میدهد بر هر کشوری که «بهطور مستقیم یا غیرمستقیم» به کوبا نفت میرساند، تعرفههای اضافی وضع کند.
بر اساس برگه توضیحی منتشرشده، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، و هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی این کشور، اختیار دارند «تمام اقدامات لازم، از جمله تدوین مقررات و دستورالعملها» را برای اجرای این سامانه تعرفهای و اقدامات مرتبط انجام دهند.
همچنین در این فرمان آمده است که ترامپ میتواند در صورتی که کوبا یا کشورهای تحت تأثیر «گامهای معناداری برای رفع تهدید یا همسویی با اهداف امنیت ملی و سیاست خارجی ایالات متحده» بردارند، مفاد این دستور را تغییر دهد.
پس از آنکه ایالات متحده نیکلاس مادورو، رهبر پیشین ونزوئلا، را بازداشت کرد و بر دلسی رودریگز، رهبر موقت ونزوئلا، فشار آورد تا ارسال نفت را به سمت ایالات متحده تغییر دهد، ترامپ در ماه جاری از کوبا خواست با دولت او به توافق برسد.
سال گذشته ونزوئلا بزرگترین تأمینکننده نفت کوبا بود و روزانه ۲۶ هزار و ۵۰۰ بشکه نفت در اختیار این کشور کمونیستی قرار میداد؛ رقمی که حدود یکسوم نیاز روزانه کوبا را تأمین میکرد.
خورخه پینیون، پژوهشگر انرژی در دانشگاه تگزاس در آستین، اوایل این ماه به رویترز گفت: «من واقعاً هیچ نوری در انتهای تونل نمیبینم که کوبا بتواند در ماههای آینده با صفر شدن تحویل نفت از ونزوئلا دوام بیاورد.»
دومین تأمینکننده بزرگ نفت کوبا در سال گذشته مکزیک بود که حدود ۵ هزار بشکه در روز به این کشور نفت صادر میکرد.
اگر مکزیک به تأمین نفت کوبا ادامه دهد فرمان اجرایی جدید ترامپ بهاحتمال زیاد زمینهساز یک سناریوی فشار میان ایالات متحده و مکزیک خواهد شد.
کلودیا شینبام، رئیسجمهوری مکزیک، روز ۷ ژانویه (۱۷ دی) گفت صادرات اخیر نفت به این جزیره بیش از سطح تاریخی آن نبوده است.
کوبا که در ماههای اخیر با خاموشیهای گسترده و کمبودهای شدید انرژی بیش از پیش آسیب دیده، در برابر درخواستها برای دیپلماسی با ایالات متحده نیز مقاومت میکند.
اندکی پس از تهدید اولیه ترامپ مبنی بر اینکه کوبا یا باید با واشینگتن به توافق برسد یا پس از قطع واردات نفت ونزوئلا با تداوم فشارها روبهرو شود، میگل دیاس-کانل برمودس، رهبر کوبا، اعلام کرد که با رئیسجمهوری آمریکا مذاکره نخواهد کرد.
دیاس-کانل در ۱۲ ژانویه (۲۲ دی) مجموعهای از پیامها را در شبکههای اجتماعی منتشر کرد و نوشت هیچ گفتوگویی میان دولت او و ترامپ وجود ندارد، جز «تماسهای فنی در حوزه مهاجرت.»
او نوشت: «ما همواره آماده گفتوگویی جدی و مسئولانه با دولتهای مختلف ایالات متحده، از جمله دولت کنونی، بر پایه برابری حاکمیتی، احترام متقابل، اصول حقوق بینالملل، منافع متقابل بدون مداخله در امور داخلی و با احترام کامل به استقلال خود بودهایم.»
او افزود: «همانگونه که تاریخ نشان میدهد، روابط میان ایالات متحده و کوبا برای پیشرفت، باید بر حقوق بینالملل استوار باشد، نه بر دشمنی، تهدید و اجبار اقتصادی.»
