دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۲۰ ژوئن تهدید کرد اگر طی دو ماه آینده توافق صلح بلندمدتی با جمهوری اسلامی ایران حاصل نشود، ایالات متحده ممکن است برای عبور کشتیها از تنگه هرمز عوارض جدیدی تعیین کند.
ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «در طول دوره ۶۰ روزه آتشبس هیچ عوارضی برای عبور از تنگه هرمز دریافت نخواهد شد و پس از پایان این دوره نیز عوارضی وجود نخواهد داشت؛ مگر آنکه در صورت نهایی نشدن توافق، این عوارض از سوی ایالات متحده و به نفع ایالات متحده وضع شود؛ به عنوان بهایی برای خدماتی که آمریکا در مقام «فرشته نگهبان» کشورهای خاورمیانه ارائه کرده و برای جبران هزینههای گذشته، حال و آینده.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که واشنگتن و تهران همچنان در تلاش برای دستیابی به یک توافق صلح بلندمدت هستند.
تنگه هرمز، یکی از مهمترین مسیرهای دریایی جهان برای انتقال نفت، محصولات پتروشیمی و سایر کالاها، در جریان رویارویی نظامی اخیر میان جمهوری اسلامی و آمریکا به یکی از کانونهای اصلی تنش تبدیل شده بود.
تفاهمنامهای که ۱۷ ژوئن میان ترامپ و مسعود پزشکیان، رئیسدولت جمهوری اسلامی، امضا شد، شرایط ازسرگیری تردد دریایی در این آبراه راهبردی را در یک دوره ۶۰ روزه تعیین کرده است؛ دورهای که دو کشور قرار است در آن برای دستیابی به توافق نهایی مذاکره کنند.
تهدید ترامپ تنها چند ساعت پس از آن مطرح شد که مقامهای جمهوری اسلامی اعلام کردند تنگه هرمز را به روی تردد دریایی بستهاند. آنها گفتند این اقدام در واکنش به ادامه عملیات نظامی اسرائیل در لبنان انجام شده است.
لبنان همچنان یکی از موانع اصلی پیشرفت مذاکرات میان جمهوری اسلامی و آمریکا به شمار میرود. در تفاهمنامه جدید آمده است که آمریکا، ایران و متحدانشان باید «پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در همه جبههها، از جمله لبنان» را اعلام کنند.
چهار نظامی اسرائیلی شامگاه ۱۹ ژوئن در جریان عملیاتی برای از بین بردن انبارهای زیرزمینی تسلیحات و مواضع رزمی حزبالله در مناطق بوفورت و علیالطیر در جنوب لبنان کشته شدند. پس از این حادثه، ارتش اسرائیل دهها حمله تلافیجویانه در جنوب لبنان انجام داد.
یحیئل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، حزبالله را مسئول نقض آتشبس دانست.
در مقابل، دفتر روابط رسانهای حزبالله اعلام کرد ادامه حضور و عملیات نیروهای اسرائیلی در جنوب لبنان عامل اصلی درگیریهای اخیر بوده است.
قرار بود هیئتهای ایرانی و آمریکایی ۱۹ ژوئن در سوئیس مذاکرات فنی جدیدی را برای پیشبرد روند صلح آغاز کنند، اما این گفتوگوها به دلیل درگیریهای لبنان به تعویق افتاد.
بر اساس اعلام دولت پاکستان که نقش میانجی را ایفا میکند، مذاکرات در منطقه بورگناشتوک سوئیس از ۲۱ ژوئن آغاز خواهد شد.
جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، روز شنبه راهی سوئیس شد. او پیش از سفر به خبرنگاران گفت انتظار دارد مذاکرات پیش رو عمدتاً بر آینده برنامه هستهای ایران و همچنین درگیریهای لبنان متمرکز باشد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، نیز روز شنبه اعلام کرد هیئت دیپلماتیک جمهوری اسلامی برای شرکت در مذاکرات عازم سوئیس شده است. او گفت تمرکز هیئت ایرانی بر محدود کردن اقدامات نظامی اسرائیل در لبنان خواهد بود.
