دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در روز ۲۸ دسامبر (۷ دی) از ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در اقامتگاه خود در مارالاگو در پالم بیچ فلوریدا استقبال کرد تا درباره طرحی برای پایاندادن به جنگ چندساله با روسیه گفتوگو کنند.
ترامپ پس از این دیدار ابراز خوشبینی کرد و گفت توافق صلح در دسترس است. او گفت: به یک توافق صلح «خیلی نزدیکتر شدهایم، شاید بسیار نزدیک».
اختلافهای ارضی باقیمانده، بهویژه درباره منطقه دونباس که بهشدت تحت اشغال روسیه است، هنوز باید حلوفصل شود.
رهبران دو کشور بعدازظهر ۲۸ دسامبر (۷ دی) در یک کنفرانس خبری پس از این دیدار اعلام کردند گفتوگوها درباره یک طرح صلح ۲۰بندی سازنده بوده است؛ اما تأکید کردند که کارهای بیشتری باقی مانده، از جمله مذاکره درباره تضمینهای امنیتی و تعیین مسیر آینده منطقه مورد مناقشه دونباس در شرق اوکراین.
مسکو خواستار واگذاری کامل این منطقه از سوی اوکراین شده است؛ اما اوکراین با این خواسته مخالفت کرده است.
ترامپ پس از این دیدار به خبرنگاران گفت: «یک یا دو مسئله بسیار حساس و بسیار دشوار» در ارتباط با امنیت وجود دارد. او اشاره کرد که اختلافهای ارضی مهمترین این مسائل هستند. او گفت: «زمینی که درباره آن صحبت میکنید، بخشی از آن تصرف شده است. بخشی دیگر شاید قابل چانهزنی باشد؛ اما ممکن است در ماههای آینده تصرف شود.»
او افزود که اوکراین «اگر اکنون به توافق برسد» و این توافق شامل واگذاری بخشی از اراضی به روسیه باشد، «در وضعیت بهتری» قرار خواهد داشت.
ولودیمیر زلنسکی تأیید کرد که دو رهبر درباره سرنوشت منطقه دونباس به توافق نرسیدهاند.
روسیه حدود ۹۰ درصد از منطقه دونباس را در کنترل دارد، در حالی که نیروهای اوکراینی بر ۱۰ درصد باقیمانده مسلط هستند.
زلنسکی گفت: «تیم ما بسیار به نتیجه نزدیک است» و با این اظهارنظر تلویحاً نشان داد که همچنان تمایلی به واگذاری این منطقه ندارد.
بهگفته یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی کرملین، مسکو همچنین کییف را ترغیب میکند که درباره دونباس یک «تصمیم جسورانه» بگیرد و گفته است روسیه و ایالات متحده با برقراری آتشبس پیش از دستیابی به توافق نهایی مخالفت خواهند کرد.
ولودیمیر زلنسکی در پیامی در شبکه ایکس در ۲۸ دسامبر (۷ دی) نوشت: «این روزها از فعالترین روزهای دیپلماتیک سال است و پیش از سال نو میتوان درباره بسیاری از مسائل تصمیم گرفت. ما همه تلاش خود را برای این هدف بهکار میگیریم؛ اما اینکه تصمیمها گرفته شوند یا نه، به شرکای ما بستگی دارد؛ کسانی که به اوکراین کمک میکنند و کسانی که به روسیه فشار میآورند تا روسها پیامدهای تجاوز خود را احساس کنند.»
دونالد ترامپ که پیش از دیدار ۲۸ دسامبر (۷ دی) با زلنسکی، با ولادیمیر پوتین گفتوگو کرده بود، گفت برای دستیابی به صلح ضربالاجل روز سال نو تعیین نکرده است؛ اما امیدوار است که بهزودی توافقی حاصل شود.
ترامپ در پیامی در شبکه تروث سوشال در ۲۸ دسامبر (۷ دی) نوشت: «پیش از دیدارم امروز ساعت یک بعدازظهر با رئیسجمهور اوکراین، گفتوگوی تلفنی خوب و بسیار سازندهای با رئیسجمهور روسیه، ولادیمیر پوتین، داشتم.»
دیدار ۲۸ دسامبر (۷ دی) یک روز پس از آن انجام شد که نخستوزیر کانادا، مارک کارنی، با ولودیمیر زلنسکی در هلیفکس کانادا دیدار کرد و از برنامهریزی برای ارسال ۲.۵ میلیارد دلار کمک به این کشور جنگزده خبر داد.
رهبر اوکراین هفته گذشته به خبرنگاران گفت که قصد دارد درباره مسائل ارضی و تدوین چارچوبی سیاسی برای پایاندادن به مناقشه، و همچنین یک توافق اقتصادی گفتوگو کند.
دونالد ترامپ در کارزار انتخاباتی خود وعده پایاندادن به جنگ اوکراین را داده بود؛ جنگی که در فوریه ۲۰۲۲ (اسفند) آغاز شد و تلاشهای دولت او در هفتههای اخیر گامبهگام به این هدف نزدیکتر شده است.
طرح صلح اولیه ۲۸بندی آمریکا که اکنون به ۲۰ بند کاهش یافته، تمرکز زیادی بر دریافت تضمینهای امنیتی برای اوکراین، عضویت این کشور در اتحادیه اروپا، و دریافت یک بسته توسعه جهانی و منابع مالی برای بازسازی اقتصادی دارد.
پرسشهای کلیدی ارضی در این طرح صلح همچنان در حال مذاکره است؛ از جمله اینکه سرنوشت منطقه شرقی دونتسک اوکراین چه خواهد شد.
داماد و مشاور ترامپ، جرد کوشنر، و فرستاده ویژه، استیو ویتکاف، در روز کریسمس با زلنسکی بهمدت یک ساعت گفتوگو کردند.
ولودیمیر زلنسکی پس از این دیدار در پیامی در تلگرام نوشت: «گفتوگوی بسیار خوبی بود؛ جزئیات زیاد و ایدههای خوبی مطرح شد که درباره آنها بحث کردیم. ایدههای تازهای درباره اینکه چگونه میتوان صلح واقعی را نزدیکتر کرد مطرح شده و این موضوع به قالبها، نشستها و البته جدول زمانی مربوط میشود.»
استیو ویتکاف گفت ایالات متحده و روسیه برای پیشبرد طرح صلح، «نشستهایی سازنده و ثمربخش» داشتهاند.
با وجود گفتوگوهای صلح، زلنسکی گفت روسیه در هفته گذشته بیش از ۲ هزار و ۱۰۰ پهپاد تهاجمی، ۸۰۰ بمب هدایتشونده هوایی و ۹۴ موشک بهسوی اوکراین شلیک کرده است.
وقتی از دونالد ترامپ درباره حملات اخیر پرسیده شد، او بار دیگر تأکید کرد که ولادیمیر پوتین برای پایاندادن به جنگ «بسیار جدی» است.
دونالد ترامپ گفت: «فکر میکنم اوکراین هم حملات بسیار قدرتمندی انجام داده است. آنها در حال جنگ هستند و باید دید چه میشود.» او همچنین گفت طرفها در «مراحل نهایی» مذاکرات قرار دارند. او هشدار داد که اگر گفتوگوها این بار شکست بخورد، این مناقشه ممکن است «برای مدت طولانی» ادامه پیدا کند.
در اواسط دسامبر، مذاکرهکنندگان آمریکایی، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، چندین روز را در اروپا گذراندند و با ولودیمیر زلنسکی، هیئت همراه او و چند رهبر اروپایی دیدار کردند.
مقامهای آمریکایی به خبرنگاران گفتند که در نتیجه این دیدارها، تضمینهای امنیتی «قوی» برای اوکراین تدوین شده است؛ تضمینهایی مشابه حمایتهای ماده ۵ ناتو.
یکی از مقامهای آمریکایی در گفتوگو با خبرنگاران گفت: «آنچه روی میز است، در واقع بالاترین استاندارد ممکن از آن چیزی است که میتوان ارائه داد. این موضوع باید به سنا برود و رئیسجمهور ترامپ آمادگی دارد چنین کاری را انجام دهد.»
پیشنویس طرح صلحی که در ۲۰ نوامبر (۲۹ آبان) منتشر شد، پیشنهاد میکند که کریمه، لوهانسک و دونتسک «بهطور دوفاکتو روسی» بهرسمیت شناخته شوند، از جمله از سوی ایالات متحده؛ بهگونهای که اوکراین بتواند بدون نقض قانون اساسی خود این شروط را بپذیرد. بر اساس این طرح، خطوط مقدم در خرسون و زاپوریژیا نیز در وضعیت کنونی منجمد میشود و عملاً کنترل این مناطق هم به روسیه واگذار خواهد شد.
این طرح همچنین اوکراین را ملزم میکند که قانون اساسی خود را اصلاح کند تا متعهد شود به ناتو نپیوندد و از سوی دیگر، این ائتلاف اساسنامهای تصویب کند که عضویت آینده اوکراین را ممنوع میکند.
