تحلیلگران میگویند در حالی که چین تمایلی به فاصله گرفتن از جمهوری اسلامی ندارد، درخواست رئیسجمهور آمریکا میتواند فرصتی برای تایوان فراهم کند تا جایگاه بینالمللی خود را تقویت کند.
با نزدیک شدن به توقف کامل کشتیرانی در تنگه هرمز در پی جنگ ایران، دونالد ترامپ از کشورها خواسته است برای بازگشایی این مسیر حیاتی به یک مأموریت اسکورت دریایی بپیوندند. به گفته تحلیلگران، واکنش حکومت چین به این درخواست، اهداف واقعی آن را آشکار میکند؛ در عین حال، تایوان میتواند از این شرایط برای بهبود موقعیت خود در عرصه جهانی بهره ببرد.
فانگ وی، روزنامهنگار، معتقد است: «اگر حزب کمونیست چین اقدامی نکند، نشان میدهد که در واقع با جمهوری اسلامی همسو است.» در همین حال، شِنگ شوئه، تحلیلگر، هشدار داد: «اعزام نیرو از سوی چین بهطور غیرمستقیم به معنای به رسمیت شناختن اقدامات نظامی آمریکا و اسرائیل خواهد بود.»
حدود ۲۰ درصد از نفت جهان و ۲۰ درصد از گاز طبیعی مایع از تنگه هرمز عبور میکند و اختلال در این مسیر، تأثیر جدی بر تأمین انرژی جهانی، بهویژه در کشورهای آسیایی دارد.
بر اساس دادههای عمومی، چین با ۳۷ درصد بیشترین سهم از نفت عبوری از این تنگه را دارد؛ پس از آن هند با ۱۴.۷ درصد، کره جنوبی با ۱۲ درصد و ژاپن با ۱۰.۹ درصد قرار دارند. همچنین حدود ۷۰ درصد واردات نفت خام و ۳۸ درصد گاز طبیعی تایوان از این مسیر عبور میکند.
چین منافع گستردهای در این تنگه دارد. بیش از نیمی از نفت خام این کشور از خاورمیانه تأمین میشود که حدود ۴۵ درصد آن از تنگه هرمز عبور میکند؛ همچنین نزدیک به ۳۰ درصد واردات گاز طبیعی مایع چین از همین مسیر است.
ترامپ در ۱۴ مارس از کشورها خواست برای کمک به بازگشایی این گذرگاه راهبردی به مأموریت اسکورت دریایی بپیوندند. او در شبکه «تروث سوشال» نوشت: کشورهایی که از نفت عبوری از تنگه هرمز بهرهمند میشوند باید در تأمین امنیت آن نقش داشته باشند و آمریکا نیز «کمک زیادی» خواهد کرد. او همچنین از کشورهایی مانند چین، فرانسه، ژاپن، کره جنوبی و بریتانیا خواست در این ماموریت مشارکت کنند.
تا ۲۱ مارس، ۲۲ کشور اعلام کردهاند که به این طرح خواهند پیوست؛ اما چین این درخواست را رد کرده است. سخنگوی وزارت خارجه چین نیز خواستار توقف فوری عملیات نظامی از سوی همه طرفها شده است.
لین جیان، اعلام کرد: «چین بار دیگر از همه طرفها میخواهد فوراً عملیات نظامی را متوقف کنند.»
ترامپ همچنین سفر برنامهریزیشده خود به چین را که قرار بود در اواخر مارس انجام شود، به دلیل جنگ ایران به تعویق انداخت. وزیر خزانهداری آمریکا تأکید کرد این تأخیر ارتباطی با پاسخ چین به درخواست واشینگتن ندارد.
در همین حال، برخی تحلیلگران معتقدند چین تمایلی به همراهی با آمریکا ندارد و این موضوع میتواند نشاندهنده نزدیکی حزب کمونیست چین به جمهوری اسلامی باشد. از سوی دیگر، این وضعیت فرصتی برای تایوان ایجاد کرده است تا با اعلام حمایت حتی در حد سیاسی، روابط امنیتی خود با آمریکا را تقویت کرده و جایگاه بینالمللیاش را ارتقا دهد.
به گفته کارشناسان، حتی یک اعلام موضع شفاف از سوی تایوان میتواند هم از منافع این کشور حفاظت کند و هم نقش آن را در صحنه جهانی پررنگتر سازد. به گفته آکیو یایتا، تحلیلگر ژاپنی، «صرفا یک موضعگیری روشن میتواند حمایت از آمریکا را نشان دهد، منافع تایوان را تأمین کند و جایگاه بینالمللی آن را ارتقا دهد.»
