نویسنده: میلتون ازراتی
شکست دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در پرونده تعرفهها، که رأی آن فوریه گذشته از سوی دیوان عالی کشور اعلام شد، هرگز نتوانست او را از پیگیری برنامههای تجاری خود بازدارد. ترامپ از نو دستبهکار شده و اینبار با اتکا به مبانی قانونی جدید برای حدود ۶۰ شریک تجاری آمریکا تعرفههای ۱۰ تا ۱۲.۵ درصدی وضع کرده است.
چین قرار است با تعرفه ۱۲.۵ درصدی روبهرو شود. پکن به این تصمیم اعتراض کرده است، اما هنوز واکنش دیگری نشان نداده است. این اقدام آتشبس تجاری چین و آمریکا را نقض میکند؛ آتشبسی که اواخر سال گذشته برقرار شد و در نشست ماه مه ترامپ و شی جینپینگ، رهبر چین، مورد تأکید قرار گرفت. از اینرو، تردیدی نیست که پکن به اعتراض لفظی بسنده نخواهد کرد. احتمال میرود چین محدودیتهای صادراتی مربوط به عناصر کمیاب خاکی را افزایش دهد و حتی صادرات مواد اولیه دارویی را هم هدف بگیرد.
دیوان عالی علیه مبنای قانونی تعرفههای ترامپ رأی داد، اما اصل تعرفهها را زیر سؤال نبرد. دادگاه با استناد ترامپ به قانون اختیارات اقتصادی در شرایط اضطراری بینالمللی برای وضع تعرفهها مشکل داشت. همانطور که پیشتر در مطلب دیگری گفتهام، از همان زمان روشن بود که رئیسجمهور گزینههای دیگری هم دارد. ترامپ اکنون یکی از آن گزینهها را به کار گرفته و دور جدید تعرفهها را با استناد به بند ۳۰۱ قانون تجارت مصوب ۱۹۷۴ آغاز کرده است.
این قانون به رئیسجمهور اجازه میدهد برای کشورهایی که با بهکارگیری نیروی کار اجباری مماشات میکنند تعرفه در نظر بگیرد. کشورهایی مانند جمهوری خلق چین که در این اقدامات دخیل هستند، با تعرفه ۱۲.۴ درصدی مواجه میشوند. تعرفه کشورهایی که با نیروی کار اجباری سروکار ندارند و کالاهای مرتبط با آن را وارد نمیکنند، ۱۰ درصد خواهد بود.
تعرفههای جدید جایگزین تعرفه ۱۰ درصدی فراگیری شدهاند که ترامپ بعد از صدور رأی دیوان عالی و با استناد به بند ۱۲۲ قانون تجارت وضع کرده بود و اکنون اعتبار آن به پایان رسیده است. جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا، میگوید این اقدام به اصلاح نقض حقوق بشر و رفتار اخلالگرانه چین در عرصه تجارت جهانی کمک خواهد کرد و درنهایت باعث بهبود اوضاع کارگران در سراسر جهان خواهد شد.
بهنظر میرسد این تعرفهها تأثیر چندانی بر چین و عمده کشورهای آسیایی نخواهند داشت. این تعرفهها در کنار تعرفههای اختصاصی قرار میگیرند و مجموع تعرفههای مربوط به صادرات چین را به ۲۰ تا ۴۷.۵ درصد میرسانند.
این ارقام کوچک نیستند، اما بهمراتب کمتر از تعرفههای ۱۲۵ درصدی ترامپ هستند که نخستینبار در آوریل ۲۰۲۵ علیه چین وضع شدند. از این گذشته، چین و دیگر شرکای تجاری آسیایی آمریکا درخصوص بسیاری از کالاهای الکترونیکی اعم از لوازم مصرفی و نیمهرساناها، که برای پکن اهمیت ویژهای دارند، از معافیت تعرفهای برخوردارند.
چیزی که بیش از همه موجب نگرانی پکن خواهد بود، تأثیر تعرفهها بر کشورهایی است که متعاقب کاهش گسترده صادرات چین به آمریکا به بازار جایگزین کالاهای چینی تبدیل شده بودند. بدرفتاری علنی پکن با اویغورها و دیگر اقلیتهای مسلمان باعث شده که واشینگتن مدعی شود رژیم چین از نیروی کار اجباری استفاده میکند؛ ادعایی که همیشه با تکذیب مقامات چینی مواجه شده است.
نگرانی پکن از این است که خریداران کالاهای چینی- کشورهایی مانند سوئیس، سنگاپور و غیره که کالاهای چینی از جمله تجهیزات الکترونیکی و مواد اولیه دارویی را وارد یا ترانشیپ میکنند- برای اجتناب از تعرفه ۱۲.۵ درصدی صادرات آمریکا در روابط خود با چین تجدیدنظر کنند.
پکن تاکنون بهجز اعتراض لفظی واکنش دیگری به اقدام اخیر واشینگتن نشان نداده است. اکثر کشورها هم بهجای اعمال تعرفههای تلافیجویانه از مذاکره سخن گفتهاند. چین هم ممکن است مسیر مشابهی را در پیش بگیرد.
پکن به احتمال زیاد تلاش میکند که از طریق تسلط بر بازار جهانی عناصر کمیاب خاکی به واشینگتن فشار وارد کند؛ همان رویکردی که اواخر سال گذشته و یکبار دیگر در جریان نشست ماه مه شی و ترامپ در دستور کار چین قرار گرفت.
چین ممکن است صادرات مواد اولیه دارویی را محدود کند؛ ترکیباتی که پکن سهم قابلتوجهی در تأمین آنها دارد. با اینحال، تاکنون هیچ اشارهای به این اقدام نشده است.
در هرصورت، اقدام اخیر ترامپ بهمنزله پایان ماجرای طولانی و پرتنش روابط تجاری چین و آمریکا نخواهد بود.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
میلتون ازراتی کمکویراستار نشریه نشنال اینترست، زیرمجموعه مرکز مطالعات سرمایه انسانی دانشگاه بوفالو، و اقتصاددان ارشد شرکت ارتباطاتی وستد در نیویورک است. او پیش از حضور در وستد بهعنوان استراتژیست بازار و اقتصاددان ارشد برای لرد، ابت و شرکا کار میکرد. ازراتی اغلب برای سیتی ژورنال و بهطور مرتب برای مجله فوربز مقاله مینویسد. «سی فردا: سه دهه آتی جهانیشدن، جمعیتشناسی و چگونه زندگی خواهیم کرد» آخرین کتاب اوست.
