ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، روز چهارشنبه اعلام کرد که اوکراین پس از گفتوگو با مقامهای آمریکایی با بخشهای اصلی یک راهبرد برای بازسازی کشور پس از جنگ به توافق رسیده است.
در این گفتوگوها، که بر یک چارچوب اقتصادی برای بازسازی متمرکز بود، جرد کوشنر مشاور و داماد دونالد ترامپ، اسکات بسنت وزیر خزانهداری آمریکا، و لری فینک رئیس شرکت بلکراک حضور داشتند.
گفتوگوهای اقتصادی به یکی از محورهای اصلی مذاکرات صلح تبدیل شده است؛ از جمله موضوعات مربوط به دفاع آینده اوکراین و کنترل سرزمینی.
زلنسکی گفت: «اصول سند اقتصادی کاملا روشن است و ما کاملا با طرف آمریکایی هماهنگ هستیم. یک اصل مشترک مهم این است که برای بازسازی باکیفیت و تحقق رشد اقتصادی پس از این جنگ، باید امنیت واقعی در مرکز قرار داشته باشد. وقتی امنیت باشد، بقیه چیزها هم فراهم میشود.»
زلنسکی در این نشست همراه با نخستوزیر، یولیا سویریدنکو، شماری از مقامهای اوکراینی و اعضای ارشد نیروهای مسلح حضور داشت. او گفت دو توافق کلیدی، مسائل دفاعی و اقتصادی را پوشش میدهند.
این چارچوب ۲۰بندی نسخهای پالایششده از پیشنهاد اولیه ۲۸بندی ترامپ است؛ پیشنهادی که شامل واگذاری برخی مناطق به روسیه از جمله کریمه، لوهانسک و دونتسک، تثبیت خطوط در خرسون و زاپوریژیا، و قرار دادن موانع قانون اساسی برای جلوگیری از پیوستن اوکراین به ناتو بود. همچنین این طرح شامل قاعدهای در ناتو برای ممنوعیت ورود اوکراین، محدود کردن شمار نیروهای اوکراین به ۶۰۰ هزار نفر، امکان پیوستن اوکراین به اتحادیه اروپا در صورت احراز شرایط، و بازگشت روسیه به گروه هشت است.
تغییرات اخیر در این توافقها، برخی از بندهایی را که بهزیان اوکراین تلقی میشد، حذف کرده است.
کوشنر به چهرهای محوری در طراحی توافق میان اوکراین و روسیه تبدیل شده است. او ماه جاری، همراه با استیو ویتکاف، نماینده دیگر ترامپ، در نشستی «سازنده» در کرملین با ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، شرکت کرد؛ نشستی که هرچند به توافق کامل درباره واگذاری سرزمینها منجر نشد، اما مقدمه دیدار بعدی این دو با هیئت اوکراینی در فلوریدا برای رسیدن به یک راهحل بود. کوشنر پیشتر رهبری آتشبس در غزه میان اسرائیل و گروه تروریستی حماس را بر عهده داشت و در روند بازسازی غزه مشارکت کرده بود.
یکی دیگر از مؤلفههای طرح تجدید و بازسازی اوکراین که از سوی ایالات متحده مطرح شده، سرمایهگذاری مشترک در حوزههایی مانند فلزات کمیاب است. صندوق سرمایهگذاری حاصل، با نظارت مشترک واشنگتن و کییف اداره خواهد شد و بر پروژههای نوظهور مرتبط با داراییهای طبیعی نظارت میکند. این طرح شامل منابع راهبردی مانند عناصر خاکی کمیاب، نفت، گاز طبیعی و موارد دیگر است. براساس توافق، اوکراین نیز پذیرفته است که نیمی از درآمدهای آتی این منابع را به بازسازی اختصاص دهد.
مقامهای ارشد بریتانیا، فرانسه و آلمان روز چهارشنبه درباره تلاشهای آمریکا برای پایاندادن به جنگ اوکراین با ترامپ گفتوگو کردند و این مرحله را «لحظهای تعیینکننده» در مسیر رسیدن به صلح نامیدند.
کشورهای «ائتلاف داوطلب» که از اوکراین حمایت میکنند و رهبری آن با اعضای اتحادیه اروپا است، قرار است روز پنجشنبه نشست برگزار کنند.
تاکنون مذاکرات در ژنو، فلوریدا و مسکو انجام شده است، بدون دیدار مستقیم میان روسیه و اوکراین؛ موضوعی که نقش میانجیگری آمریکا را برجسته میکند. زلنسکی بهتازگی یک تماس تلفنی «طولانی و پربار» با ویتکاف و کوشنر داشته است. اوکراین قصد دارد بهزودی نسخه بازبینیشده طرح صلح خود را با تمرکز بر مصالحه در مسئله واگذاری سرزمینها، به آمریکا ارائه کند.
پوتین مذاکرات مسکو را مثبت ارزیابی کرد؛ اما گفت که برای رسیدن به توافق، چالشهایی وجود دارد، بهویژه در مورد مناطقی که روسیه مدعی مالکیت آنهاست.
اروپاییها همچنان محتاطاند و خواهان صلحی هستند که به معنای تسلیم شدن نباشد؛ درحالیکه ترامپ از اروپا میخواهد بهجای افزایش کمکهای نظامی آمریکا، توان دفاعی خود و مشارکتهای منبعی را تقویت کند.
