اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده اعلام کرد که نوسانات بازار سهام تأثیری بر تصمیم واشنگتن برای پاسخ قاطع به اقدامات تهاجمی چین در محدود کردن صادرات عناصر نادر خاکی نخواهد داشت.
بسنت در یک نشست خبری با شبکه سی.ان.بی.سی در روز چهارشنبه ۱۵ اکتبر (۲۳ مهر) گفت: «اگر لازم باشد علیه پکن اقدامات سختی انجام دهیم، این تصمیم تحتتأثیر افت بازار بورس نخواهد بود. ما به دلیل اینکه بازار سهام پایین آمده، وارد مذاکره نمیشویم، بلکه مذاکره میکنیم چون به نفع اقتصاد ایالات متحده است.»
این اظهارات در واکنش به گزارشی از والاستریت ژورنال مطرح شد که مدعی شده بود پکن امیدوار است نوسانات بازار، مشابه آنچه در آوریل رخ داد، بار دیگر رئیسجمهور ترامپ را تحت فشار قرار دهد.
بسنت گفت: «رئیسجمهور ترامپ بازار سهام قوی را دوست دارد، اما مانند من، او معتقد است که رشد بازار نتیجه سیاست درست است.»
اقدامات آمریکا برای مقابله با چین
مقامات آمریکایی پیش از این نیز هشدار داده بودند که اگر حزب کمونیست چین برنامه خود برای محدود کردن صادرات جهانی عناصر نادر خاکی را اجرا کند، با واکنشهای جدی واشنگتن روبهرو خواهد شد.
جیمیسون گریر، نماینده تجاری آمریکا در یک کنفرانس خبری در همان روز گفت که تصمیم پکن در هفته گذشته (۹ اکتبر) برای کنترل صادرات این عناصر، «تلافیای متناسب» با هیچیک از اقدامات ایالات متحده یا سایر کشورها نیست.
او تصریح کرد: «این یک نوع فشار اقتصادی است که علیه تمام کشورهای جهان اعمال میشود.»
طبق مقررات جدید، هر محصولی که فقط ۰.۱ درصد عناصر نادر خاکی تولید یا فرآوریشده در چین داشته باشد، نیازمند تأیید پکن برای صادرات است. گریر تأکید کرد: «بدیهی است که ما و متحدانمان هرگز چنین نظامی را نمیپذیریم.»
بسنت و گریر روایت چین مبنی بر اینکه اقدامات تجاریاش تنها واکنشی به سیاستهای آمریکا بود، را رد کردند. آنها یادآور شدند که شروع این تنشها به اعمال تعرفههای متقابل جهانی توسط ترامپ در ماه آوریل بازمیگردد.
ترامپ این تعرفهها را برای کاهش کسری تجاری با کشورهای مختلف از جمله چین اعمال کرد. در مورد چین، تحریمهای اضافی به دلیل عدم همکاری پکن در مقابله با صادرات پیشمادههای فنتانیل بود.
هرچند بسیاری از این تعرفهها با تأخیر اجرا شدند تا فرصت مذاکره فراهم شود، چین ابتدا با محدودیتهایی بر صادرات آهنرباهای عناصر نادر واکنش نشان داد و حتی پس از توافق اولیه نیز ازسرگیری کامل صادرات را به تأخیر انداخت.
با وجود برگزاری چهار دور گفتوگوی حضوری میان مقامات تجاری دو کشور در سال جاری، نماینده تجاری ایالات متحده گفت که اقدام اخیر پکن همه تلاشهای شش ماه گذشته را زیر سؤال برده است.
او افزود که حتی در اجرای اولین مرحله از محدودیتهای صادراتی در اوایل امسال، چین با کمبود نیروی انسانی و ناکارآمدی شدید مواجه بود: «آنها حتی نتوانستند این برنامه را اجرا کنند، چه برسد به اینکه آن را در مقیاسی هزار برابر بزرگتر پیاده کنند.»
بسنت نیز تأکید کرد که اگرچه ایالات متحده به دنبال جدایی کامل اقتصادی از چین نیست، اما اقدامات اخیر پکن ناخواسته به سمت چنین سناریویی پیش میرود.
او گفت: «بدون تردید، این چین است که مقابل تمام جهان قرار گرفته است. آنها کنترلهای صادراتی غیرقابل قبول را بر همه کشورها تحمیل کردهاند.»
ریاکاری چین و روابط با کشورهای تحریمشده
بسنت در ادامه به تضاد گفتار و رفتار پکن اشاره کرد. او گفت: «چین ادعا میکند این عناصر در تولید تجهیزات نظامی استفاده میشوند، در حالی که حکومت چین ۶۰ درصد انرژی روسیه و ۹۰ درصد انرژی ایران را خریداری میکند. بنابراین چه کسی واقعاً ماشین جنگی روسیه را تغذیه میکند؟»
او تأکید کرد که آمریکا ترجیح میدهد به جای درگیری، از راه مذاکره پیش برود و ابراز امیدواری کرد که بحران اخیر قابل کنترل باشد: «با اینکه میتوانیم اقدامات شدیدی انجام دهیم، اما مایلیم از آنها اجتناب کنیم. من باور دارم که چین هنوز برای مذاکره آمادگی دارد و امیدوارم که تنشها کاهش یابد.»
«رفتار خارج از قاعده» یکی از مقامات چینی
بسنت در برنامه سی.ان.بی.سی مدعی شد که لی چنگگانگ، مقام چینی احتمالاً عامل پشت پرده تصمیمات اخیر بوده و بهطور مستقل از سیاست کلان پکن عمل کرده است.
او گفت: «این فرد بسیار بینزاکت بود. در چهار دور مذاکرات رسمی در ژنو، لندن، استکهلم و مادرید، طرفین با احترام رفتار کردند، اما این فرد چنین نکرد.»
بسنت گفت که لی بدون دعوت به واشنگتن آمده و هشدار داده بود که اگر تعرفههای بندری اعمال شود، چین باعث هرجومرج جهانی خواهد شد.این مقام در ۲۸ اوت به آمریکا سفر کرده بود و از زبان تند و تحریکآمیز استفاده کرده بود.
به گفته تحلیلگران، در درون حزب کمونیست چین، دو جناح متفاوت درباره نحوه تعامل با آمریکا وجود دارد و ممکن است در نشست آینده حزب، تعادل قدرت میان آنها تغییر کند.
