مردم ونزوئلا میگویند پس از دستگیری نیکولاس مادورو توسط نیروهای آمریکایی، برخی از آزادیها به این کشور سوسیالیستی بازگشته است؛ هرچند مقامات ارشد همان حکومت سرکوبگر همچنان در قدرت باقی ماندهاند.
جاکوبو مالخاسیان، ۲۱ ساله، ساکن کاراکاس، گفت: «همه احساس میکنند که داریم مقداری آزادی به دست میآوریم. برخی حقوق و امکان بیان آزادانهتر به ما برگشته است.»
با این حال، او افزود که جنبههای دیگر زندگی روزمره مانند تورم بالا، پس از عملیات ناگهانی آمریکا برای دستگیری مادورو در ۳ ژانویه، هنوز بهبود نیافته است.
اپک تایمز انگلیسی با چندین شهروند ونزوئلایی در داخل کشور و همچنین مهاجران ونزوئلایی در آمریکا گفتوگو کرده است. بسیاری از آنها از دونالد ترامپ و ارتش آمریکا ابراز قدردانی کردند و گفتند طی ماههای اخیر، حس آرامش نسبی در کشور ایجاد شده است. با این حال، آنها تأکید کردند که رسیدن به یک جامعه آزاد و پایدار ممکن است سالها طول بکشد؛ بهویژه با توجه به آسیبهای روانی گسترده در جامعه.
بازگشت آزادی بیان
منابع مختلف میگویند پیش از دستگیری مادورو، عملاً خبری از پوشش رسانهای واقعی یا آزادی بیان در ونزوئلا نبود.
مالخاسیان گفت: «او کنترل کامل رسانهها را در دست داشت. اگر رسانهها مطابق خواستهاش عمل نمیکردند، نابودشان میکرد. اخبار در ونزوئلا همیشه یک واقعیت جایگزین بود؛ واقعیت چاویستی.»
«چاویستها» به حامیان ایدئولوژی «چاویسم» گفته میشود که به نام هوگو چاوز، رئیسجمهور پیشین ونزوئلا، نامگذاری شده است.
او افزود پیش از دستگیری مادورو، رسانهها روسیه را متحد ضروری و آمریکا را دشمن معرفی میکردند. به گفته او، فعالیت سیاسی در آن دوران بسیار خطرناک بود.
او گفت: «اگر حرف میزدی، زندانی میشدی. اگر بحثی میکردی که حکومت را ناراحت کند، زندانی میشدی یا ناپدید میشدی.»
اکنون، به گفته او، پوشش خبری متعادلتر شده و واقعیتهای زندگی مردم و مشکلات آنها را بهتر بازتاب میدهد.
یک مرد ۳۲ ساله اهل کاراکاس که نخواست نامش فاش شود، گفت اکنون مردم احساس میکنند میتوانند بدون ترس از تعقیب سیاسی نظرشان را بیان کنند.
او گفت قبلاً وقتی عکسی در اینترنت منتشر کرد، یکی از دوستانش که در پلیس کار میکرد به او هشدار داد که آن را حذف کند، در غیر این صورت ممکن است بازداشت شود. اما به گفته او، «این اتفاق دیگر نمیافتد.»
او افزود: «مردم حالا با آزادی زیادی خودشان را بیان میکنند. دیگر واقعاً از زندان یا پیگرد قانونی به خاطر حرفهایشان در اینترنت نمیترسند.»
مشکلات معیشتی
گروههای مخالف سیاسی اکنون میتوانند آزادانه درباره مشکلاتی مانند آب، برق و اینترنت صحبت کنند.
مالخاسیان گفت: «آزادی وجود دارد؛ اما از نظر اقتصادی هنوز مشکلات زیادی هست.»
اوریانا کامپوس، ۲۴ ساله، گفت به دلیل ضعف اینترنت نتوانسته مصاحبه تلفنی انجام دهد و پاسخهایش را از طریق واتساپ ارسال کرده است. او تأکید کرد که در حال حاضر باید تأمین آب، برق و قدرت خرید مردم در اولویت قرار گیرد.
مشکلات آب و برق بسته به منطقه متفاوت است؛ برخی مناطق خدمات مناسبی دارند، اما در برخی دیگر مردم چند روز بدون آب میمانند. با این حال، برخی بهبودها مانند افزایش سرعت اینترنت مشاهده شده است.
کامپوس همچنین گفت قیمتها همچنان بالا و دستمزدها پایین است که نتیجه سالها «فساد، سوءمدیریت و غارت منابع» توسط دولت سوسیالیستی است.
ونزوئلا در سالهای گذشته تورم افسارگسیختهای را تجربه کرده است؛ بهطوریکه در سال ۲۰۱۸ نرخ تورم به بیش از ۲۲۵ هزار درصد رسید. هرچند این رقم کاهش یافته، اما هنوز بالاست.
یکی از شهروندان گفت پس از دستگیری مادورو، قیمت مواد غذایی کمی کاهش یافته، هرچند این کاهش چشمگیر نبوده است.
دانیل تیرادو، پناهنده سیاسی، گفت شبکههای اجتماعی مانند ایکس نقش مهمی در اطلاعرسانی و پاسخگو کردن قدرت دارند. او افزود که این پلتفرمها پیشتر محدود یا مسدود بودند و همین موضوع به حکومت اجازه میداد روایتها را کنترل کند.
آزادی تجمع و بیان
کامپوس گفت پس از دستگیری مادورو، او توانسته در تظاهراتی شرکت کند که تا مقابل ساختمان مجلس ملی پیش رفته است؛ چیزی که سالها امکانپذیر نبود.
او گفت پیشتر نیروهای امنیتی با گاز اشکآور و خشونت مانع ادامه تظاهرات میشدند.
او همچنین گفت اکنون کمتر از گذشته از بیان نظرات یا شرکت در فعالیتهای سیاسی میترسد؛ هرچند این آزادی هنوز کامل و تضمینشده نیست.
بقایای حکومت ونزوئلا
با وجود برخی بهبودها، بسیاری معتقدند ساختار اصلی قدرت همچنان پابرجاست.
مالخاسیان گفت: «افرادی که در حکومت هستند همان افراد قبلیاند. آنها همچنان به قدرت نیاز دارند و برای حفظ آن هر کاری میکنند.»
او وضعیت کنونی را نوعی «تعادل شکننده» توصیف کرد که در آن مردم میکوشند بفهمند تا کجا میتوانند پیش بروند بدون آنکه دوباره با سرکوب روبهرو شوند.
دانیل تیرادو نیز گفت: «سیستم واقعاً تغییر نکرده؛ فقط خودش را تطبیق داده است. هنوز اقتدارگراست، فقط به شکلی متفاوت عمل میکند.»
او افزود که دستیابی به آزادی کامل نیازمند زمان و تلاش بیشتری است.
امید به آینده
بسیاری از ونزوئلاییها میگویند دستگیری مادورو بیش از هر چیز امید را به جامعه بازگردانده است.
تیرادو گفت: «این اتفاق نشان داد که حتی دیکتاتورها هم دستنیافتنی نیستند.»
کامپوس نیز گفت ونزوئلا با تکیه بر مردم مقاوم خود میتواند در آینده کشوری بهتر شود، هرچند این مسیر زمانبر خواهد بود.
در مجموع، با وجود بازگشت برخی آزادیها، شهروندان معتقدند ونزوئلا هنوز راهی طولانی تا رسیدن به یک جامعه آزاد، باثبات و عادلانه در پیش دارد.
