احترام به‌ خود

یکی از اصول بهداشت روانی این است که فرد خود را دوست داشته باشد و به شخصیت خود احترام بگذارد. احترام به خود بطور کلی به معنی حفظ حریم است و وقتی صحبت از احترام به خود است یعنی فرد حریم خود را نگه می‌‏دارد. می‌‏توان گفت که درک ارزش وجودی خود، آگاهی نسبت به باورها، افکار، احساسات و داشتن تصوری مثبت به آنها و همچنین پذیرش تمامیت خود اعم از جنبه خوب و بد، کامل و ناقص، احترام به خود است. در صورتی که فرد خود را دوست داشته باشد و خود را ارزشمند بداند، قادر خواهد بود که دیگران را هم دوست بدارد و به آنها احترام بگذارد.

ویژگی‌‏های افرادی که به خود احترام می‌‏گذارند:

نگرش سالم نسبت به خود دارند و خود را به شیوه مثبت ارزیابی می‌‏کنند.
از بیشتر جنبه‌‏های جسمانی و روانی وجود خود احساس رضایت دارند.
انعطاف پذیرند و می‌‏توانند احترام و دوستی دیگران را جلب کنند.
کمبود‌‏ها و ضعف‌‏های خود را می‌‏پذیرند و در جهت بهبود آنها تلاش می‌‏کنند.
برای روابط خود حد و مرز قائل هستند و مرزهای خود را برای دیگران روشن می‌‏سازند. این افراد خوب می‌‏دانند که روابط سالم، روابطی با مرزبندی مشخص هستند، نه اجازه می‌‏دهند که دیگران به حریمشان تجاوز کنند و نه خود به حریم دیگران آسیب می‌‏زنند.
به حقوق دیگران احترام می‌‏گذارند.
به خود، حق داشتن یک زندگی با سبک سالم و شاد را می‌‏دهند.
افرادی با اراده هستند و فردیت خود را به رسمیت می‌‏شناسند. قضاوت نمی کنند و احتیاجی به قضاوت دیگران ندارند بنابراین به پیشنهادهای نادرست که موافقشان نیستند به راحتی «نه» می‌‏گویند.
از خود رضایت درونی دارند. تمام وقت و تلاش خود را برای خوب بودن هدر نمی‌‏دهند. همین رضایت درونی به آنها اعتماد به نفس و آرامش نیز می‌‏دهد.
نظر خود را بیان می‌‏کنند ومی‌‏توانند طرحها و عقاید خود را ابراز و از آنها دفاع کنند. برای نظر خود به اندازه «یک نظر مانند دیگران» و قطعا نه به عنوان تنها نظر، ارزش و احترام قائلند.

نشانه‌‏هایی مبنی بر اینکه افراد به خود احترام نمی‌‏گذارند:

نسبت به انجام کاری که صحیح بوده، احساس گناه می‌‏کنند زیرا دیگران نظر مخالف دارند.
با نشان ندادن نقاط قوت و نقش مثبت خود، از خود دفاع نمی‌‏کنند.
آشکارا به دنبال جلب توجه دیگران هستند.
به چیزهایی بله می گویند که برایشان مهم نیست یا وقت انجامش را ندارند.
برای کنار آمدن با ناتوانی‌‏های خود، با الفاظ بد وتحقیر کننده از خود صحبت می‌‏کنند. پذیرش و تصدیق خود را از طریق کلام ندارند.
دائما سعی در خوشحال کردن دیگران دارند.
تنها برای اینکه کسی را دلخور نکنند، با او موافقت می‌‏کنند.
دائما احساس خود را مخفی نگه می‌‏دارند.
اعتماد به نفس پائینی دارند و معمولا خود را به شیوه منفی ارزیابی می‌‏کنند.

یکی از شاخص‌‏های مهم «احترام گذاشتن» این است که همواره درحال قدردانی و احترام گذاردن باشیم. علاوه بر بعد روانی لازم است که فرد به جسم خود نیز احترام بگذارد. شاید بتوان گفت که اولین و مهمترین چیزی که باید به آن احترام بگذاریم جسم وبدن خود می‌‏باشد. یاد بگیریم که بدن خود، این شگفت آورترین اثر خلقت را دوست داشته باشیم و برای حفظ سلامتی وشادابی آن توجه وتلاش بیشتری به خرج دهیم.