ویژه برنامه انتخابات میان دورهای آمریکا و تاثیر آن بر تحولات ایران
قسمت اول: انتخابات میاندورهای آمریکا چیست؟
اپکتایمز فارسی
بازگشت ترامپ، رؤیا یا واقعیت؟
روز ششم ژانویه ۲۰۲۱، همزمان با مراسم سوگند ریاستجمهوری بایدن در آمریکا، در این سوی دنیا، مقامات جمهوری اسلامی ایران شادمان شده بودند، چراکه سایۀ کابوس ترامپ از فضای سیاسی ایالات متحده و در نتیجه، تأثیر آن بر ایران محو شده بود.
اما پس از گذشت نزدیک دو سال از آن تاریخ، با نزدیک شدن انتخابات میاندورهای آمریکا و پیشبینی پیروزی جمهوریخواهان، به نظر میرسد رؤیای مذاکره و زندگی مسالمتآمیز با دموکراتها دوباره تبدیل به کابوسی برای سران جمهوری اسلامی ایران شده و خواب آنها را آشفته کرده است.
انتخابات میاندورهای ایالات متحدۀ آمریکا چیست؟ تأثیر نتایج آن بر فضای سیاسی ایران چیست؟
اپکتایمز فارسی سعی دارد در این ویژهبرنامۀ انتخابات هشتم نوامبر، پاسخ به این پرسشها را برای مخاطبان گرامی تشریح کند.
در قسمت اول این ویژهبرنامه توضیح میدهیم که انتخابات میاندورهای آمریکا چیست و در قسمتهای بعدی به تأثیر آن بر فضای سیاسی ایران و مخصوصاً تحولات اخیر ایران میپردازیم.
قسمت اول: انتخابات میاندورهای آمریکا چیست؟
کنگره آمریکا شاخه قانونگذاری در دولت ایالات متحده بوده و از دو مجلس سنا و نمایندگان تشکیل شده است. کنگره در سال ۱۷۷۴ تأسیس شد و محل برگزاری آن ساختمان کپیتول هیل در واشنگتن دیسی است. در واقع کنگره آمریکا به محلی گفته میشود که مجلس نمایندگان و مجلس سنای آمریکا در آن تشکیل میشوند. قانون اساسی آمریکا وظیفه قانونگذاری را بر عهده کنگره گذاشته است و هر قانونی برای تصویب باید به تأیید هر ۲ مجلس برسد.
مجلس نمایندگان آمریکا
دورۀ حضور اعضای مجلس نمایندگان در این مجلس دو سال است. همۀ ۴۳۵ عضو این مجلس در هر انتخابات میان دوره و نیز در انتخاباتی که هم زمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار میشود، تعیین میشوند. برای کنترل مجلس نمایندگان کسب ۲۱۸ کرسی لازم است. شمار نمایندگان هر ایالت برحسب جمعیت آن ایالت است. هر یک از نمایندگان یک ایالت، نماینده یک منطقه خاص از آن ایالت است که بر مبنای تقسیم بندی کنگرهای تعیین میشود. هر نماینده باید حداقل ۲۵ ساله باشد و هفت سال سابقه شهروندی آمریکا را داشته باشد و در ایالتی زندگی کند که نمایندگی آن را بر عهده دارد.
مجلس سنای آمریکا
اعضای مجلس سنا که به آنها سناتور گفته میشود، دورههای ۶ ساله دارند. در هر دوره از انتخابات شامل انتخابات میاندوره و همچنین در انتخاباتی که همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار میشود، یک سوم از آنها انتخاب میشوند. مجلس سنا ۱۰۰ سناتور دارد و هر ایالت آمریکا دو سناتور دارد.
هر یک از دو حزب جمهوریخواه و دموکرات، برای کسب اکثریت در مجلس سنا، باید ۵۱ کرسی مجلس را در اختیار بگیرند. سناتورها باید حداقل ۳۰ ساله باشند و ۹ سال سابقه شهروندی آمریکا را داشته باشند و در ایالتی که نمایندگی آن را بر عهده دارند، زندگی کنند.
بر اساس قانون اساسی ایالات متحده، ریاست سنا بر عهده معاون رئیس جمهور آمریکا است. این سمت تقریباً تشریفاتی است که در مراسم رسمی از جمله تشکیل جلسه کنگره بر دوش معاون رئیس جمهور گذاشته میشود. بهطور کلی رئیس مجلس سنا در جریان رأیگیری در سنا حاضر نمیشود و تنها زمانی رأی میدهد که آرای سناتورها به صورت مساوی تقسیم شده باشد.
هرگاه در مجلس سنا، مصوبهای ۵۰ رأی مثبت و ۵۰ رأی منفی داشته باشد، رئیس مجلس سنا یا همان معاون رئیس جمهور رأی خود را به صندوق میاندازد و به این شکل سرنوشت آن مصوبه را تعیین میکند. در غیاب معاون رئیس جمهور که اغلب در هنگام مذاکرات سنا حاضر نیست، ارشدترین عضو حزب اکثریت، جلسات را اداره میکند.
در حال حاضر ترکیب مجلس سنا، شامل پنجاه سناتور جمهوریخواه، ۴۸ سناتور دموکرات و دو سناتور مستقل حامی دموکرات است که بهطور کلی میتوان گفت پنجاه پنجاه بین دو حزب جمهوریخواه و دموکرات تقسیم شده و با اضافه کردن کاملا هریس، معاون اول رئیس جمهور به این ترکیب، کفۀ ترازو به نفع دموکراتها است.
اگر جمهوریخواهان فقط یک کرسیِ در اختیار دموکراتها را تصاحب کنند، قدرت را در اختیار میگیرند تا برنامه های جو بایدن را خنثی کنند.
دموکرات ها در دو سال گذشته هر دو مجلس نمایندگان و سنا در کنگره و همچنین ریاست جمهوری آمریکا را در دست داشتهاند، اما ممکن است این قدرت یکپارچه را تا چندوقت دیگر از دست بدهند.
در انتخابات هشتم نوامبر، مردم آمریکا برای تعیین سرنوشت همۀ ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و یک سوم از ۱۰۰ کرسی مجلس سنا یعنی ۳۵ کرسی آن در رأیگیری شرکت خواهند کرد. همزمان نامزدهای دو حزب جمهوریخواه و دموکرات برای سمت فرمانداری در ۳۶ ایالت آمریکا به رقابت خواهند پرداخت.
در برنامههای بعدی دربارۀ نتایج این انتخابات و تأثیر آن بر فضای سیاسی ایران خواهیم گفت.
مطالب دیگر:
دیدگاه: آیا شاهد پایان سلطه غرب هستیم؟
دولتهای اروپایی برای حمایت قاطعانه از مردم معترض ایران تحت فشار قرار میگیرند
