ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، روز سهشنبه در نشست سران ناتو در لاهه اعلام کرد که شرکتهای چینی در شبکهای جهانی از تأمینکنندگان حضور دارند که به تداوم ماشین جنگی روسیه کمک میکنند. او از کشورهای عضو ناتو خواست هرگونه همکاری با نهادهایی را که به روسیه یاری میرسانند متوقف کنند.
زلنسکی گفت: «اطمینان حاصل کنید که کشورها و شرکتهایتان بههیچوجه به روسیه یا متحدانش کمک نمیکنند. این واقعاً حیاتی است.»
او تأکید کرد: «هیچ سلاح مهمی در روسیه امروز تولید نمیشود مگر با قطعات، تجهیزات یا مواد اولیهای که از کشورهای دیگر تأمین شده باشد.»
زلنسکی در این سخنرانی که در «فروم صنایع دفاعی» اجلاس ناتو ایراد شد، خواستار افزایش سرمایهگذاری کشورهای غربی در بخش دفاعی اوکراین، از جمله تولید مشترک تسلیحات شد، چراکه جنگ علیه روسیه وارد چهارمین سال خود شده است.
او با اشاره به اینکه روسیه توانسته جنگ را با کمک «شبکهای از بازیگران دولتی و غیردولتی» ادامه دهد، گفت: «این شبکه شامل روسیه، کره شمالی، حکومت فعلی ایران، شرکتهای چینی و دهها سازوکار دیگر در سراسر جهان است که به تولید تسلیحات و اجرای عملیات علیه کشور ما، مردم ما و اروپا کمک میکنند.»
زلنسکی از اعضای ناتو خواست برای «قطع هر حلقهای که روسیه را به همدستانش وصل میکند»، بهصورت هماهنگ عمل کنند.
ولودیمیر زلنسکی با هشدار نسبت به نقش تأمینکنندگان خارجی در ادامه جنگ، اعلام کرد که در هر موشک روسی، در بیشتر پهپادها و در خودروهای نظامی این کشور، قطعات خارجی بهکار رفته است.
او در نشست ناتو در لاهه گفت: «مسئله فقط چین نیست؛ تایوان، برخی کشورهای اروپایی و ایالات متحده نیز در این فهرست قرار دارند. هر قطعه یا ابزار صنعتی که به بخش دفاعی روسیه تحویل داده میشود، به ادامه جنگ کمک میکند و جنایتی است علیه صلح.»
این نخستین بار نیست که اوکراین چین را به حمایت از ماشین جنگی روسیه متهم میکند. در ماه مه، اولِه ایواشچنکو، رئیس اطلاعات نظامی اوکراین، اعلام کرد که نهاد متبوعش دادههایی تأییدشده در اختیار دارد که نشان میدهد رژیم چین ماشینآلات صنعتی، مواد شیمیایی ویژه، باروت و قطعات مختلف را به ۲۰ کارخانه تسلیحاتی روسیه ارسال کرده است.
به گفته ایواشچنکو، تا اوایل سال ۲۰۲۵، حدود ۸۰ درصد از قطعات الکترونیکی حیاتی که در پهپادهای روسی یافت میشوند، منشأ چینی داشتهاند.
از زمان آغاز جنگ تمامعیار میان روسیه و اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، دولتهای غربی تحریمهای گستردهای برای محدود کردن دسترسی روسیه به قطعات حیاتی در ساخت تسلیحات، از جمله موشکهای کروز و پهپادها اعمال کردهاند. با این حال، روسیه توانسته بخشی از این محدودیتها را دور بزند و با استفاده از شبکههای پیچیده بازار سیاه، به تجهیزات مورد نیاز خود دست یابد.
هرچند چین ارائه کمک نظامی مستقیم به روسیه را رد میکند، اما شواهد نشان میدهد که پالایشگاههای چینی از تحریمهای غربی بهره بردهاند تا نفت روسیه را با تخفیف قابل توجه خریداری کنند. بر اساس تحلیل وزارت انرژی ایالات متحده، واردات نفت چین از روسیه برای سومین سال پیاپی در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته و به میانگین روزانه ۲.۲ میلیون بشکه رسیده که نزدیک به یکپنجم از کل واردات نفت چین را تشکیل میدهد.
