رهبران بلندپایه چین مقررات جدیدی را برای ساماندهی کمیسیونها و گروههای بانفوذ پیشنهاد کردهاند؛ نهادهایی که تقریباً یک دهه پیش به دستور شی جینپینگ، رئیس حزب کمونیست، با هدف متمرکز ساختن قدرت توسعه یافتند.
به گزارش رسانههای دولتی چین، این پیشنهادات در جلسهای غیرعلنی در روز ۳۰ ژوئن از جانب اعضای دفتر سیاسی، که دومین نهاد تصمیمگیری حزب است، مورد بررسی قرار گرفتند.
جزئیات چندانی درباره این تدابیر منتشر نشده است. گزارش شینهوآ، خبرگزاری حکومتی چین، در رابطه با این جلسه نشان میدهد که هدف دفتر سیاسی این است که تشکلها، مسئولیتها و مأموریتهای کمیسیونها را ساماندهی کند.
براساس این گزارش، عملیات ساماندهی شامل نهادهایی میشود که بهعنوان «تشکلهای تصمیمگیر، مشورتی و هماهنگکننده» شناخته میشوند. این نهادها شامل دهها تشکل حزبی هستند که سیاستهای مربوط به بخش خدمات مالی، امور خارجه، توسعه فناوری و آموزش را کنترل میکنند.
بسیاری از این کمیتههای حزبی در سال ۲۰۱۸ شکل گرفتند یا قدرت بیشتری پیدا کردند. شی در این مقطع دستورالعملهایی را با هدف تثبیت استیلای حزب کمونیست چین بر نهادهای دولتی در امر تصمیمگیری ارائه کرده بود.
به گزارش شینهوآ، مسئولان حاضر در نشست روز ۳۰ ژوئن دستور دادند که دامنه فعالیت این تشکلها محدود شود و تأکید کردند که آنها «باید از دخالت در کار دیگران دست بردارند و پای خود را از گلیمشان درازتر نکنند.»
این دستورات باعث تعجب ناظران خارجی شده که شرایط فعلی را نشانهای نادر از اعتراض نخبگان حزب به سیاستهای شی جینپینگ در حزب کمونیست میدانند.
لی لینیی، تحلیلگر امور جاری چین، به اپک تایمز گفت: «دفتر سیاسی اساساً تمام گروهها را به باد انتقاد گرفت. این گروهها معمولاً بر مسائل پیشپاافتاده تمرکز دارند و از دایره وظایف خود خارج میشوند.»
لی گفت که با توجه به مقررات حزب، از آنجا که دستور کار این گروهها از جانب دبیرکل حزب تعیین میشود، «این انتقادات را میتوان متوجه شخص شی جینپینگ دانست.»
او این تحولات را با جنگ قدرت در بالاترین سطوح حزب مرتبط دانست.
لی گفت: «به احتمال زیاد قدرت شی در آینده محدودتر خواهد شد.»
شن مینگشی، کارشناس چین در مؤسسه تحقیقات دفاع ملی و امنیت تایوان، که زیر نظر دولت تایوان فعالیت میکند، ضمن تأیید این دیدگاه به اپک تایمز گفت که مقررات جدید با هدف فراهم کردن زمینه بازگشت بزرگان حزب به حلقه خودیها تنظیم شدهاند.
متعاقب ناپدید شدنهای بیدلیل و برکناری نزدیکان و همکاران قدیمی شی در هفتههای اخیر، گمانهزنیها در رابطه با وخامت اوضاع جسمانی و سیاسی رهبر ۷۲ ساله حزب کمونیست چین افزایش یافته است.
آخرین مقام برجستهای که برکنار شد، دریادار میائو هوآ بود که آشنایی او با شی به بیش از دو دهه قبل در استان ساحلی فوجیان بازمیگردد. میائو که از سال ۲۰۱۷ بر وفاداری سیاسی نیروهای ارتش نظارت داشت، ناگهان در نوامبر ۲۰۲۴ از سمت خود تعلیق و به اتهام فساد تحت بازجویی قرار گرفت. حزب کمونیست در روز ۲۷ ژوئن بدون ارائه هیچ توضیحی او را از رهبری ارشد نظامی برکنار کرد.
این اقدام درحالی صورت گرفت که حزب درباره سرنوشت یکی دیگر از متحدان شی، ژنرال هه ویدونگ، با پرسشهای زیادی مواجه است. هه ویدونگ از اواسط مارس تاکنون در انظار عمومی رؤیت نشده است. او دستکم در سه رویداد سیاسی مهم که انتظار میرفت در آنها حضور یابد، غیبت داشته است. این درحالی است که پکن درباره وضعیت او سکوت اختیار کرده است.
وزارت دفاع چین ابتدا اعلام کرد که «از گزارشات مربوط به بازجویی هه ویدونگ اطلاعی ندارد.» این وزارتخانه در جلسه مطبوعاتی ماهانه روز ۲۴ آوریل نیز از پاسخ به سؤالی که در رابطه با وضعیت ژنرال مطرح شد خودداری کرد. هه ویدونگ یکی از دو معاون کمیسیون مرکزی نظامی است که فرماندهی نیروهای مسلح کشور را برعهده دارد.
بعضی از تحلیلگران آگاه که پیشتر با اپک تایمز صحبت کردهاند، معتقدند که قدرت سیاسی شی به دلیل جنگ قدرت با نخبگان حزب به شکل قابلتوجهی تضعیف شده است.
در شرایطی که رهبری حزب در بلاتکلیفی به سر میبرد، جلسات دفتر سیاسی برای شناسایی نشانههای انتقال قدرت با دقت دنبال میشوند.
در جلسه ۳۰ ژوئن دفتر سیاسی هیچ اشارهای به زمان برگزاری نشست محرمانه مقامات عالیرتبه حزب یا همان نشست عمومی چهارم نشد؛ نشستی که انتظار میرود به تغییر مقامات حزب بیانجامد.
