فرانس ۲۴ گزارش داده است فعالسازی مکانیسم ماشه «بازگشت خودکار تحریمها» از سوی سه کشور اروپایی که روند آن از یک هفته پیش آغاز شده است، بیم بازگشت موج تازهای از تحریمهای بینالمللی علیه ایران در محافل سیاسی و اقتصادی کشور افزایش داده است. این تحریمها میتوانند نهتنها اقتصاد ایران، بلکه موقعیت دیپلماتیک آن را نیز به شدت تضعیف کنند.
مکانیسم ماشه؛ زمینهساز حمله اسرائیل
این رسانه فرانسوی افزود تحریمهای جدید سازمان ملل تنها محدود به اقتصاد نیستند؛ بلکه بُعد حقوقی و نمادین آنها میتواند ایران را بیش از پیش در انزوای جهانی قرار دهد. تحلیلگران معتقدند که قرار گرفتن مجدد ایران در «جایگاه متهم در نظام حقوق بینالملل» ممکن است به مشروعیت بخشیدن به حملات احتمالی اسرائیل منجر شود.
تیری کوویل، پژوهشگر مؤسسه روابط بینالملل و استراتژیک فرانسه (IRIS) هشدار داده است: «این انزوای بینالمللی میتواند زمینهساز حمله نظامی جدیدی از سوی اسرائیل باشد.»
پایان ضربالاجل؛ تحریمهای برجامی بازمیگردند؟
فرانسه، بریتانیا و آلمان هفته گذشته با فعالسازی روندی قانونی در چارچوب توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام)، به ایران تا ۱۸ اکتبر فرصت دادند تا در مورد برنامه هستهای خود تجدیدنظر کرده و با آژانس بینالمللی انرژی اتمی همکاری کند. در غیر اینصورت، تحریمهایی که در نتیجه برجام تعلیق شده بودند، بهطور خودکار و بدون نیاز به رأیگیری جدید بازمیگردند.
این تحریمها شامل مواردی از قبیل ممنوعیت فروش سلاح به ایران، ممنوعیت توسعه یا آزمایش موشکهای بالستیک، انسداد داراییهای خارجی ایران، محدودیت سفر برای مقامات بلندپایه جمهوری اسلامی، توقف هرگونه همکاریهای هستهای، دریایی و هوافضایی با ایران و ممنوعیت صادرات فناوری حساس به این کشور خواهد بود.
سنگینتر از شوک اقتصادی
براساس گزارش فرانس ۲۴، اگرچه ایران در حال حاضر تحت تحریمهای سنگین یکجانبه آمریکا و اتحادیه اروپا قرار دارد و برخی از آنها از سال ۱۳۵۸ برقرار بودهاند، اما تحریمهای سازمان ملل ماهیتی جهانی دارند و شامل کشورهایی مانند روسیه و چین نیز میشوند که از متحدان نزدیک جمهوری اسلامی ایران به شمار میروند.
دیوید ریکوله-روز، تحلیلگر فرانسوی و سردبیر اورینت استراتژیکز در اینباره گفت: «تحریمهای سازمان ملل بُعد حقوق بینالمللی دارند، چیزی که در مورد تحریمهای آمریکا صدق نمیکند.»
این موضوع، بهویژه برای چین که خریدار اصلی نفت ایران است، وضعیت را پیچیدهتر میکند؛ چرا که شرکتهای چینی از راههای مختلف سعی میکنند این موضوع که نفت تحریمشده ایران را میخرند، پنهان نگه دارند، تا از تحریمهای آمریکا در امان بمانند، اما با بازگشت تحریمهای سازمان ملل، پکن نیز تحت فشار قانونی قرار خواهد گرفت.
سقوط ارزش ریال؛ بحران زیرساختها تشدید میشود
در پی اعلام فعالسازی مکانیسم اسنپبک، نرخ ارز در ایران به پایینترین سطح تاریخی خود رسیده و هر دلار آمریکا با قیمت حدود ۱.۰۶ میلیون ریال معامله میشود.
همزمان، قطعی آب و برق، تورم شدید و نبود سرمایهگذاری زیرساختی، زندگی روزمره مردم را به شدت تحت تأثیر قرار داده است.
چشمانداز، تاریکتر از همیشه
در حالی که مذاکرات هستهای به بنبست رسیده و اعتماد میان ایران و غرب در پایینترین سطح خود قرار دارد، فعال شدن مکانیسم بازگشت تحریمها میتواند ایران را وارد مرحلهای بیسابقه از فشار دیپلماتیک و اقتصادی کند.
