یک فعال صنفی بازنشستگان کارگری با اشاره به کاهش قدرت خرید مردم و دشوارتر شدن دسترسی به غذا و دارو، وضعیت معیشتی کنونی در ایران را «قحطی نوین» توصیف کرد و گفت که برخلاف قحطی سنتی، کالا در بازار وجود دارد، اما قیمتها به اندازهای افزایش یافتهاند که مردم توان خرید ندارند.
خسرو رنجبری، فعال صنفی بازنشستگان کارگری به ایلنا گفت که برای ارزیابی وضعیت معیشتی جامعه نباید تنها به موجودی کالا در بازار و فروشگاهها توجه کرد، بلکه قدرت خرید مردم و امکان دسترسی واقعی آنها به کالاهای ضروری نیز باید در نظر گرفته شود.
او گفت: «قحطی فقط این نیست که کالا در فروشگاه و بازار نباشد، گاهی کالا هست، اما مردم قدرت خرید آن را ندارند.»
در روزهای گذشته مسئولین نهادهای اقتصادی جمهوری اسلامی بارها بر نبود کم و کسر در بازارهای ایران تاکید کردهاند.
به گفته رنجبری، برای بخش بزرگی از جامعه، دسترسی به غذا و دارو دشوار شده است و در چنین شرایطی، تاکید بر فراوانی کالا در بازار نمیتواند بیانگر وضعیت واقعی زندگی خانوارها باشد.
این فعال صنفی وضعیت موجود را «قحطی نوین» نامید و تفاوت آن با قحطی به معنای سنتی را در وجود کالا و فقدان قدرت خرید دانست.
او افزود: «در قحطی سنتی، کالا نبود و مردم نمیتوانستند چیزی بخرند؛ در “قحطی نوین” کالا هست، اما قیمت آن به حدی رسیده که مردم توان خرید ندارند.»
رنجبری با اشاره به درآمد ماهانه حدود ۱۶ تا ۲۰ میلیون تومانی بخشی از مزدبگیران، این پرسش را مطرح کرد که یک خانوار با چنین درآمدی و در شرایط افزایش مداوم قیمت مواد غذایی تا چه اندازه قادر به تامین نیازهای روزمره خود است.
این فعال صنفی بازنشستگان همچنین با اشاره به کاهش تراکنشهای بانکی مردم گفت که مسئولان باید بررسی کنند چرا بیشتر تراکنش های بانکی شهروندان به کمتر از ۶۰۰ هزار تومان رسیده است.
براساس گزارش ایلنا با صعود قیمت مواد خوراکی، قیمت یک شانه تخم مرغ در حال حاضر به حدود ۶۰۰ هزارتومان رسیده، در حالیکه یک کارگر دستمزد روزانهاش حدود ۵۰۰ هزار تومان است.
به گفته او، قحطی را نمیتوان صرفا با میزان کالای موجود در انبارها سنجید، زیرا قدرت خرید نیز بخشی از چرخه دسترسی مردم به کالا و تامین امنیت غذایی محسوب میشود.
رنجبری همچنین سیاستهای اقتصادی دولت را مورد انتقاد قرار داد و گفت مسئولان باید «امنیت غذایی مردم» را تامین کنند، اما به اعتقاد او، سیاستهای انقباضی و آنچه «تصمیمات نئولیبرالی» خواند، موجب افزایش محرومیت اقشار کمدرآمد و طبقه متوسط شده است.
او وضعیت مزدبگیران را نمونهای از این مساله دانست و گفت کالاها ممکن است در قفسه فروشگاهها به وفور وجود داشته باشند، اما بسیاری از مردم پول کافی برای خرید آنها ندارند.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی اخیرا امکان قحطی در ایران را رد کرده و آن را «دروغ بزرگ» آمریکا خوانده است. او مدعی شد دولت ایران از مدتها قبل به فکر بوده و به اندازه کافی ذخایر مواد غذایی و اساسی را دارد.
پیش بینی دلار ۲۵۰ هزار تومانی تا پایان سال
همزمان با افزایش قیمت مواد غذایی، ادامه رشد نرخ ارز نیز نگرانیها درباره تشدید فشارهای تورمی و افزایش بیشتر هزینه زندگی خانوارها را افزایش داده است.
در حالی که قیمت دلار در بازار آزاد در روز سهشنبه ۱۷ شهریور به حدود ۲۲۶ هزار تومان رسیده است. پیمان مولوی، اقتصاددان و تحلیلگر بازارهای مالی، احتمال داده است که نرخ ارز تا پایان سال به سطوح بالاتری برسد.
مولوی به اقتصادنیوز گفت: «نرخ دلار هنوز به میانگین ۲۵۰ هزار تومان در پایان سال نزدیک نشده است. با توجه به تورم ۸۰ درصدی، ما روی عدد ۲۵۰ هزار تومان حساب کرده بودیم.»
افزایش نرخ ارز میتواند از طریق افزایش هزینه مواد اولیه، نهادههای وارداتی و سایر هزینههای تولید، بر قیمت برخی کالاها و خدمات اثر بگذارد؛ هرچند میزان این تاثیر در بخشهای مختلف اقتصاد یکسان نیست.
در کنار روند صعودی نرخ ارز، افزایش قیمت مواد غذایی و اجرای نرخ جدید بنزین جایگاهها نیز نگرانیها درباره ادامه فشار بر هزینههای خانوار را افزایش داده است.
