دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۲۳ سپتامبر (۱ مهر) گفت که اوکراین باید علیه روسیه دست به حمله بزند و تمامی سرزمینهای اشغالی را بازپس گیرد.
او در پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» نوشت: «پس از آشنایی و درک کامل از وضعیت نظامی و اقتصادی اوکراین و روسیه، و پس از مشاهده مشکلات اقتصادی که برای روسیه ایجاد شده، فکر میکنم اوکراین با حمایت اتحادیه اروپا در موقعیتی است که بتواند بجنگد و سراسر اوکراین را در شکل اصلیاش پس بگیرد.»
ترامپ افزود که با پشتیبانی اروپا و ناتو و همچنین داشتن زمان و صبر کافی، این «کاملاً گزینهای ممکن» است که اوکراین نیروهای روسی را بیرون براند و مرزهای خود را احیا کند.
ترامپ نوشت: «چرا که نه؟ روسیه سه سال و نیم است در جنگی بیهدف میجنگد؛ جنگی که یک قدرت واقعی نظامی باید کمتر از یک هفته در آن پیروز میشد. این موضوع افتخاری برای روسیه نیست؛ در واقع آنها را شبیه به یک “ببر کاغذی” نشان میدهد.»
او تأکید کرد که اقتصاد متزلزل روسیه، کمبودها در داخل کشور و نارضایتی روزافزون عمومی میتواند بیشازپیش توازن را به سود اوکراین تغییر دهد. ترامپ اوکراین را دارای «روحیهای بزرگ» توصیف کرد و گفت که این کشور با طولانیتر شدن جنگ قویتر میشود؛ در حالیکه ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، با «مشکلات بزرگ اقتصادی» روبهرو است.
ترامپ نوشت: «اکنون زمان آن است که اوکراین دست به عمل بزند.» او تأکید کرد که برای هر دو کشور آرزوی خیر دارد و افزود ایالات متحده همچنان سلاح در اختیار ناتو قرار خواهد داد «تا ناتو هر طور که میخواهد از آنها استفاده کند.»
ماههاست که ترامپ تلاش کرده میان روسیه و اوکراین صلح برقرار کند و رهبران دو کشور درگیر جنگ را به یافتن یک توافق دیپلماتیک و پایان دادن به خونریزی ترغیب کرده است. با این حال، این تلاشها نتیجه چندانی نداشته و اظهارنظر تازه ترامپ نشان میدهد که او به این جمعبندی رسیده که گفتوگو با پوتین به جایی نرسیده و تنها فشار میدانی سرنوشت جنگ را تعیین خواهد کرد.
پیام ترامپ اندکی پس از دیدارش با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل منتشر شد.
زلنسکی در واکنش به این پیام به خبرنگاران گفت که ترامپ برای اوکراین یک «تغییردهنده بازی» است.
پیشتر ترامپ در حالی که در کنار زلنسکی نشسته بود به پرسش خبرنگاران پاسخ داد. یکی از خبرنگاران مستقیماً از رئیسجمهور آمریکا پرسید که آیا معتقد است یک کشور عضو ناتو باید هواپیمای روسی را که وارد حریم هواییاش میشود سرنگون کند؟ ترامپ پاسخ داد: «بله، همینطور است.»
همچنین در ۲۳ سپتامبر (۱ مهر)، ناتو به روسیه هشدار داد که این ائتلاف برای دفاع از خود از «تمام ابزارهای نظامی و غیرنظامی لازم» استفاده خواهد کرد. ناتو نیروهای کرملین را به دلیل نقض حریم هوایی استونی محکوم کرد و این اقدام را «بخشی از الگویی فزاینده از رفتارهای غیرمسئولانه» توصیف کرد.
این هشدار پس از آن صادر شد که استونی هفته گذشته اعلام کرد سه جنگنده روسی میگ-۳۱ به مدت ۱۲ دقیقه وارد حریم هوایی این کشور شدند و سپس هواپیماهای ناتو برای رهگیری و اسکورت جنگندههای روسی به بیرون از منطقه اعزام شدند.
ناتو در بیانیهای اعلام کرد: «تعهد ما به ماده ۵ خدشهناپذیر است.» این ماده از پیمان تأکید میکند که حمله مسلحانه به یک یا چند عضو ائتلاف به منزله حمله به همه آنها تلقی میشود.
مارک روت، دبیرکل ناتو، در بروکسل به خبرنگاران گفت که جنگندههای روسی تهدید فوری ارزیابی نشدند؛ بنابراین سرنگون نشدند. با این حال او تأکید کرد که فرماندهان ناتو اگر هواپیماهای متجاوز را تهدید واقعی تشخیص دهند میتوانند «تصمیم نهایی» را برای اقدام بگیرند.
نقض حریم هوایی استونی از سوی روسیه پس از سلسله موارد مشابه ورود به حریم هوایی کشورهای عضو ناتو رخ داد. لهستان اخیراً اعلام کرد چند پهپاد روسی را که وارد مرزهایش شده بودند سرنگون کرده و رومانی نیز گزارش داد که در جریان حملات روسیه به اوکراین در نزدیکی رود دانوب، یک پهپاد دیگر مشاهده کرده است. همچنین مقامهای لهستانی دو جنگنده روسی را متهم کردند که در ۱۹ سپتامبر (۲۸ شهریور) بر فراز سکوی نفتی «پتروبالتیک» در دریای بالتیک پرواز تهدیدآمیز داشتهاند.
بهتازگی، پس از آنکه چند پهپاد بزرگ در نزدیکی فرودگاه کپنهاگ مشاهده شدند، دانمارک پروازها در این فرودگاه را در روز ۲۲ سپتامبر (۳۱ شهریور) حدود چهار ساعت متوقف کرد. مت فردریکسن، نخستوزیر دانمارک، این رویداد را «جدیترین حمله به زیرساختهای حیاتی دانمارک تا امروز» خواند و گفت که نمیتواند نقش احتمالی روسیه را در آن منتفی بداند. نروژ نیز بهطور موقت حریم هوایی فرودگاه اسلو را پس از مشاهده یک پهپاد بست.
کرملین این اتهامات را «بیاساس» دانست و به گزارش خبرگزاری دولتی تاس، دیمیتری پسکوف، سخنگوی دولت روسیه، گفت مسکو دیگر چنین ادعاهایی را جدی نمیگیرد.
