خبرگزاری رویترز گزارش داد که شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد قرار است روز جمعه سوم بهمنماه نشستی اضطراری درباره وضعیت حقوق بشر در ایران برگزار کند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، درباره دستور کار این نشست به شبکه ایبیسی استرالیا گفت که شورای حقوق بشر در این جلسه درباره تمدید یا فعالسازی دوباره مأموریت «هیأت مستقل بینالمللی حقیقتیاب درباره ایران» تصمیمگیری خواهد کرد؛ هیأتی که پس از اعتراضات گسترده به قتل حکومتی مهسا امینی در سال ۲۰۲۲ تشکیل شده بود.
او افزود این هیأت میتواند مأمور جمعآوری شواهد مربوط به نقضهای گسترده حقوق بشر، از جمله کشتار معترضان، بازداشتهای خودسرانه و شکنجه شود تا زمینه پاسخگویی عاملان این اقدامات فراهم شود.
رویترز گزارش داد تاکنون دستکم ۲۱ کشور از برگزاری این نشست اضطراری شورای حقوق بشر سازمان ملل حمایت کردهاند. در نامهای رسمی که به نمایندگی از گروهی از کشورها، از جمله آلمان و بریتانیا، تنظیم شده، تأکید شده است که شرایط کنونی ایران نیازمند اقدام فوری جامعه بینالمللی است.
در این نامه آمده است که گزارشهای معتبر از سرکوب معترضان، اعمال خشونت گسترده و نقض قوانین بینالمللی حقوق بشر، ضرورت برگزاری نشست ویژه را دوچندان کرده است.
احتمال آغاز تحقیقات بینالمللی درباره ارتکاب جنایت علیه بشریت در ایران
گزارشگر ویژه سازمان ملل در پاسخ به پرسشی درباره احتمال ارتکاب جنایت علیه بشریت در ایران گفت شواهد اولیه «نگرانکننده» است، اما برای اثبات ارتکاب چنین جنایتی، انجام تحقیقات رسمی و مستقل ضروری است.
او افزود شمار کشتهشدگان غیرنظامی در جریان سرکوب اعتراضات رو به افزایش است و احتمال آغاز تحقیقات بینالمللی درباره «جنایت علیه بشریت» وجود دارد.
ساتو توضیح داد که جنایت علیه بشریت شامل «نقضهای گسترده و نظاممند حقوق بشر علیه غیرنظامیان» از جمله قتل، شکنجه و بازداشتهای خودسرانه میشود و تأکید کرد: «تعداد بالای قربانیان و تصاویر متعدد از شلیک نیروهای امنیتی به افراد غیرمسلح، وضعیت را بسیار جدی کرده است.»
او همچنین خاطرنشان کرد که هرگونه ارجاع احتمالی رهبر جمهوری اسلامی یا دیگر مقامات ارشد این حکومت به دادگاه کیفری بینالمللی، منوط به انجام تحقیقات مستقل، مستند و معتبر است.
مای ساتو با اشاره به آمار قربانیان گفت برآوردهای محافظهکارانه نشان میدهد که دستکم پنج هزار نفر در جریان اعتراضات جان خود را از دست دادهاند، اما گزارشهایی که از سوی پزشکان داخل ایران دریافت شده، از احتمال کشتهشدن ۲۰ هزار نفر یا بیشتر حکایت دارد.
وی همچنین به ادامه قطع گسترده اینترنت در ایران اشاره کرد و گفت این وضعیت بهطور جدی مانع راستیآزمایی مستقل آمار قربانیان شده و جمهوری اسلامی با اعمال خاموشی ارتباطی در تلاش است ابعاد واقعی سرکوب را پنهان کند.
گزارشگر ویژه سازمان ملل در پایان نسبت به تداوم اجرای احکام اعدام در شرایط قطع ارتباطات هشدار داد و یادآور شد که ایران در سال گذشته بالاترین آمار اعدام در سالهای اخیر را ثبت کرده است.
