کییف و مسکو توافق کردند بهمنظور تأمین امنیت سفرهای دیپلماتیک هیئت آمریکایی در آخر هفته، حملات به پایتختهای یکدیگر را به مدت ۷۲ ساعت متوقف کنند.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز شنبه بیش از سه ساعت با دو فرستاده آمریکایی که برای دستیابی به توافق صلح میان روسیه و اوکراین و پایان دادن به جنگ چهار سال و نیمه دو کشور تلاش میکنند، گفتوگو کرد. یکی از دستیاران کرملین این مذاکرات را «بسیار مفید» توصیف کرد.
یوری اوشاکوف، دستیار رئیسجمهور روسیه، به خبرنگاران گفت استیو ویتکاف و جرد کوشنر، فرستادگان آمریکا، «شماری از ایدهها را درباره مسیرهای احتمالی دستیابی به توافق» مطرح کردند.
او گفت: «این مذاکرات صرفاً به تبادل نظر درباره حلوفصل بحران اوکراین محدود نبود. مسائل اقتصادی و همچنین پروژههای بزرگ و بالقوهای که میتوانند برای روسیه و آمریکا منافع متقابل داشته باشند نیز با جزئیات مورد بحث قرار گرفتند.»
اوشاکوف توضیح بیشتری درباره این پروژهها ارائه نکرد، اما افزود: «در مجموع میتوان گفت این مذاکرات بهموقع و برای هر دو طرف بسیار مفید بود.»
ویتکاف و کوشنر روز شنبه وارد فرودگاه دولتی مسکو شدند. سفر آنها در حالی انجام شد که کییف و مسکو برای تأمین امنیت این دو فرستاده آمریکایی، با توقف سهروزه حملات به پایتختهای یکدیگر موافقت کرده بودند.
در هفتههای اخیر، روسیه و اوکراین حملات هوایی دوربرد خود را تشدید کردهاند، در حالی که وضعیت خطوط مقدم جنگ تا حد زیادی بدون تغییر باقی مانده است.
فرستادگان آمریکا در بدو ورود مورد استقبال کریل دمیتریف، نماینده ویژه رئیسجمهور روسیه، قرار گرفتند. دمیتریف تصاویری از ورود آنها را در شبکه اجتماعی ایکس منتشر کرد و نوشت: «صلحسازان، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، به مسکو خوش آمدید!» او در پایان پیام خود نیز از نماد کبوتر صلح استفاده کرد.
ویتکاف و کوشنر سپس در کرملین با پوتین دیدار کردند.
بر اساس متن ترجمهشده این دیدار که کرملین منتشر کرده است، پوتین در آغاز مذاکرات اذعان کرد که روند پیش رو ساده نخواهد بود و سپس «بهترین آرزوها و قدردانی» خود را برای دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، فرستاد.
پوتین در اشاره به ترامپ گفت: «او با وجود اینکه میداند با شرایطی دشوار روبهرو است، تلاشهای خود را برای حلوفصل و کمک به پایان دادن به مناقشه روسیه و اوکراین متوقف نکرده است. امروز درباره همه ابعاد و جنبههای این موضوع گفتوگو خواهیم کرد و ما نیز آمادهایم دیدگاه خود درباره شرایط موجود را با شما در میان بگذاریم.»
رئیسجمهور روسیه همچنین گفت از همکاری با ویتکاف و کوشنر رضایت دارد و افزود: «سطح اعتمادی که در این روند میان ما وجود دارد، قطعاً بسیار بالاست.»
پوتین همچنین تأیید کرد که به مناسبت سفر نمایندگان ویژه آمریکا دستور داده است حملات به کییف، پایتخت اوکراین، به مدت ۷۲ ساعت متوقف شود.
ویتکاف و کوشنر پس از پایان دیدار حاضر به گفتوگو با خبرنگاران نشدند. آنها مدت کوتاهی بعد مسکو را ترک کردند تا برای دیدار با ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، راهی کییف شوند.
این نخستین سفر آنها به نمایندگی از دونالد ترامپ به مسکو از ماه ژانویه بود. دور قبلی مذاکرات صلح با میانجیگری آمریکا به پیشرفت چشمگیری منجر نشد و پس از آن، دو طرف حملات هوایی دوربرد به عمق خاک یکدیگر را تشدید کردند و درگیریهای دریایی نیز افزایش یافت.
اوشاکوف پس از این دیدار گفت پوتین به طرف آمریکایی تأکید کرده است که روسیه همچنان به دستیابی به اهداف خود در جنگ اطمینان دارد. به گفته او، پوتین همچنین بر ضرورت پرداختن به «تمامی علل ریشهای این مناقشه» در چارچوب تلاشها برای صلح تأکید کرده است.
کرملین روز جمعه اعلام کرده بود موضعی که پوتین دو سال پیش مطرح کرده بود همچنان «تغییرناپذیر» است. بر اساس این موضع، اوکراین باید تمام قلمرو چهار منطقهای را که روسیه مدعی مالکیت آنهاست واگذار کند و از برنامه خود برای پیوستن به ناتو دست بکشد.
اوکراین واگذاری سرزمینهایی را که با هزینه و تلفات سنگین از آنها دفاع کرده است رد کرده و میگوید پذیرش چنین خواستهای عملاً به معنای تسلیم شدن خواهد بود.
دمیتریف، که او نیز در مذاکرات کرملین حضور داشت، پس از پایان جلسه در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که این سفر «یک دیدار مهم در مسیر صلح» بوده است.
قرار است دو فرستاده آمریکایی روز یکشنبه با مقامهای اوکراینی در کییف دیدار کنند؛ موضوعی که زلنسکی نیز آن را تأیید کرده است.
زلنسکی روز ۵ سپتامبر در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از زمان این گفتوگو، ما آمادهایم آتشبس در حملات هوایی علیه شهرهایی را که در روند مذاکرات دخیل هستند رعایت کنیم.»
او افزود: «از اکنون تا پایان روز شنبه و همچنین در روزهای یکشنبه و دوشنبه، اوکراین آماده است از حمله به مسکو خودداری کند و انتظار داریم روسها نیز در قبال کییف همین کار را انجام دهند.»
زلنسکی همچنین اعلام کرد که برای انجام یک «گفتوگوی جدی و محتوایی» آماده است.
در ۱۰ روز گذشته، روسیه کییف را بهطور شبانهروزی با موشک و پهپاد هدف قرار داده است. از جمله این حملات، حمله روز جمعه به مقر سرویس امنیتی اوکراین بود.
اوکراین نیز در طول تابستان حملات خسارتباری علیه پالایشگاهها، پایانههای نفتی و انبارهای شرکت خردهفروشی آنلاین «وایلدبریس» در روسیه انجام داده است؛ حملاتی که کییف آنها را بخشی از تلاش خود برای کاهش توانایی مسکو در ادامه جنگ میداند.
همزمان، روز شنبه یک آتشبس جداگانه با میانجیگری آژانس بینالمللی انرژی اتمی در نیروگاه هستهای زاپوریژیا در جنوب شرقی اوکراین که تحت کنترل روسیه قرار دارد، برقرار بود.
این توقف درگیری با هدف فراهم کردن امکان انجام تعمیرات و بازگرداندن برق خارجی نیروگاه صورت گرفت. نیروگاه زاپوریژیا از ۲۰ اوت برای خنک نگه داشتن سامانههای حیاتی ایمنی خود به ژنراتورهای اضطراری دیزلی متکی بوده است.
