اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، در واکنش به گسترش اعتراضات دانش‌آموزی و دانشجویی در فرانسه، برخورد نیروهای امنیتی این کشور با معترضان را محکوم کرد و از پاریس خواست «حقوق بنیادین بشری و آزادی‌های اساسی» معترضان را رعایت کند.
همزمان با گسترش ناآرامی‌ها، دولت فرانسه حزب چپ افراطی «فرانسه تسلیم‌ناپذیر» را به تحریک دانش آموزان متهم کرده است.
بقائی در گفت‌وگو با خبرنگاران از دولت فرانسه به دلیل اینکه سرکوب اعتراضات سراسری دی ماه از سوی جمهوری اسلامی را «نقض حقوق بشر» خوانده بود، انتقاد کرد.
او بار دیگر معترضان در دی ماه را «تروریست‌های مسلح و آموزش‌دیده» از سوی اسرائیل خواند.
گسترش دامنه اعتراضات در فرانسه
اعتراضاتی که با مسدود کردن مدارس در اعتراض به کمبود معلم آغاز شد، اکنون به سراسر فرانسه گسترش یافته است؛ مدارس به آتش کشیده شده‌اند، مدیران مدارس مورد حمله قرار گرفته‌اند و حمل‌ونقل عمومی در مارسی متوقف شده است.
در ساعت ۷:۳۰ صبح روز پنج‌شنبه، درهای دبیرستان «پل الوار» در حومه شمالی پاریس، سن‌دنی، بسته بود. این منطقه به یکی از کانون‌های اعتراضات جوانان تبدیل شده است.
حدود دو ساعت بعد، تجمعی اعتراضی در فاصله کمی از آنجا در حال شکل‌گیری بود. گروهی از جوانان که از دانشگاه «پاریس ۸» در نزدیکی محل آمده بودند، در فاصله حدود ۲۰۰ متری دبیرستان فنی‌وحرفه‌ای «فردریک بارتولدی» تجمع کردند و سپس به سمت مرکز سن‌دنی به راه افتادند.
دانش‌آموزان دبیرستانی و دانشجویان دانشگاه با معترضان دیگری که مسن‌تر به نظر می‌رسیدند درآمیخته بودند. برخی چفیه بر سر یا گردن داشتند، لباس‌های سیاه پوشیده بودند یا پوشش‌هایی به سبک پانک داشتند. فعالان گروه چپ افراطی موسوم به «آنتی‌فا» نیز در میان آنها حرکت می‌کردند؛ در کنار آنان زنان جوانی با پوشش حجاب اسلامی و شمار زیادی از معترضان با تبار آفریقای شمالی یا آفریقای جنوب صحرا حضور داشتند.
همزمان با حرکت جمعیت در سن‌دنی، معترضان شعار «همه ما ضد فاشیست هستیم»، «همه از پلیس متنفرند» و «پول بیشتری برای مدارس بدهید تا آخرش پلیس نشویم» می‌دادند.
فضای اعتراض خیلی زود به تقابل کشیده شد. تظاهرکنندگان با مواد آتش‌بازی و سنگ به پلیس حمله کردند و تعدادی سطل زباله را واژگون کردند تا مسیر عبور و مرور را مسدود کنند.
مواد آتش‌بازی و سنگ به سوی ماموران پلیس پرتاب شد و معترضان سطل‌های زباله را واژگون کردند و به داخل خیابان کشیدند تا رفت‌وآمد را متوقف کنند.
ترون، دانش‌آموز ۱۶ ساله این دبیرستان فنی‌وحرفه‌ای به «اپک تایمز» گفت کمبود تجهیزات آموزشی و معلم در مدرسه‌اش باعث شده است در این اعتراض شرکت کند. او گفت برای یکی از درس‌هایش به مدت یک سال معلم نداشته و مجبور شده است آن سال تحصیلی را تکرار کند.
او با اشاره به آزمون نهایی دبیرستان در فرانسه گفت: «حتی نمی‌دانم چطور قرار است در امتحان لیسانس قبول شوم.»
جلیانا، ۱۵ ساله، گفت مدرسه‌اش به‌خوبی نگهداری نمی‌شود و معتقد است اگر بخواهد، باید اجازه داشته باشد پوشش اسلامی داشته باشد. چند زن جوان که حجاب بر سر داشتند نیز دیدگاه مشابهی بیان کردند و گفتند موضوع پوشش دلیل اصلی پیوستن آنها به اعتراضات بوده است.
این جنبش تنها به مدارس حومه‌ها یا محله‌ها محدود نماند و به مدارس واقع در قلب پایتخت نیز گسترش یافت.
در مرکز پاریس، دانش‌آموزان دبیرستان «ژاک دکور» در منطقه نهم پایتخت فرانسه، ورودی مدرسه خود را با سطل‌های زباله، دوچرخه‌های عمومی و موانع فلزی مسدود کردند.
بسیاری از آنها از ساعات طولانی حضور در مدرسه و حجم زیاد تکالیف شکایت داشتند.
آنائیس، ۱۷ ساله، نیز به «اپک تایمز» گفت به دلیل شرایط «تحمل‌ناپذیر» دبیرستان‌های حومه شهر و برای مخالفت با «نژادپرستی سیستماتیک» پیش از انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۷ در این اعتراض شرکت کرده است.
بایساتا، دانش‌آموز ۱۸ ساله دبیرستان ژاک دکور به «اپک تایمز» گفت امیدوار است تظاهرات «بیشتر بر تبعیض و نژادپرستی متمرکز شود». او که در سنگال متولد شده است، گفت: «افراد رنگین‌پوست باید کسانی باشند که پیشاپیش این مبارزه حرکت می‌کنند.» او همچنین با مقرراتی که دختران را از پوشیدن روسری اسلامی یا عبا در مدرسه منع می‌کند، مخالفت کرد.
آتش‌سوزی و حملات، فرانسه را تکان داد
در دیگر نقاط فرانسه نیز اعتراضاتی که با مسدود کردن مدارس آغاز شده بود، در چند شهر به خشونت کشیده شد.
در شهر مارسی در جنوب فرانسه، به گفته مقام‌ها، فردی روی مدیر یک دبیرستان بنزین ریخت. دفتر دادستانی اعلام کرد این مدیر دچار جراحت شده است.
پلیس اعلام کرد چند صد جوان یک خودروی آتش‌نشانی را که برای خاموش کردن آتش در دبیرستان دیگری در مارسی اعزام شده بود، محاصره کردند. این افراد خدمه خودروی آتش‌نشانی را فراری دادند و سپس خودرو را به آتش کشیدند.
سازمان حمل‌ونقل عمومی محلی پس از آنکه چند اتوبوس در نزدیکی برخی دبیرستان‌ها هدف قرار گرفتند، تمامی خدمات اتوبوس، تراموا و مترو را متوقف کرد. این سازمان در بیانیه‌ای که رسانه محلی فرانسوی «ایسی پرووانس» منتشر کرد، اعلام کرد رانندگان مجبور شدند خودروهای خود را ترک کنند و یکی از آنها مورد حمله قرار گرفت.
در شهر نانت در غرب فرانسه، همزمان با مسدود شدن دبیرستان «نلسون ماندلا»، آتش‌سوزی، سالن ورودی این مدرسه را تخریب کرد. گائل کوردیه، معاون مدیر این دبیرستان، در بیانیه‌ای به خبرگزاری فرانسه گفت این آتش‌سوزی عمدی بود. فرمانداری محلی نیز اعلام کرد افراد خشونت‌طلب در میان دانش‌آموزان حضور داشتند و مدارس را هدف قرار دادند.
در نرماندی، دو مدیر مدرسه در جریان مسدود شدن مدارسشان زخمی شدند. اداره آموزش منطقه‌ای در بیانیه‌ای که روز ۳۰ سپتامبر از سوی «فرانس ۳» منتشر شد، این حوادث را «حملات غیرقابل قبول با خشونتی بی‌سابقه» توصیف کرد.
لوران نونیز، وزیر کشور فرانسه اعلام کرد روز ۳۰ سپتامبر ۶۲۵ نفر بازداشت شدند و ۸۳ مأمور پلیس و ژاندارم زخمی شدند. ادوار ژفره، وزیر آموزش فرانسه، نیز گفت از زمان آغاز ناآرامی‌ها در هفته گذشته، ۱۱۹ دانش‌آموز و کارکنان مدارس زخمی شده‌اند.
این مقام فرانسوی گفت روز ۲۹ سپتامبر در هفت مورد اسید هیدروکلریک به سوی ماموران پلیس پرتاب شده است.
دولت انگشت اتهام را به سوی چپ افراطی گرفت
با گسترش ناآرامی‌ها، سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، روز اول اکتبر یک نشست بین‌وزارتی مدیریت بحران در وزارت کشور تشکیل داد و به وزیران دولت دستور داد سفرهای خود را در روزهای آینده لغو کنند.
وزیر آموزش و پرورش فرانسه از مدارسی که ورودی آنها مسدود شده بود خواست کلاس‌ها را به‌صورت آنلاین برگزار کنند. این اقدام ترتیبات به‌کارگرفته‌شده در دوران همه‌گیری کووید-۱۹ را دوباره احیا می‌کند.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، پس از نشست بحران، دفتر نخست وزیر فرانسه اعلام کرد سرویس‌های اطلاعاتی به این نتیجه رسیده‌اند که جنبش دانش‌آموزی «مانوری سازمان‌یافته از سوی حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر و نیروهای نیابتی آن در چپ افراطی» است. دفتر نخست‌وزیر اعلام کرد وضعیت از مرحله مسدود کردن مدارس فراتر رفته و به مسئله «خشونت شهری» تبدیل شده است.
مانوئل بومپار، هماهنگ‌کننده حزب «فرانسه تسلیم‌ناپذیر»، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه از دولت خواست «به ورطه توطئه‌اندیشی سقوط نکند.»
بالی باگایوکو، شهردار سن‌دنی از حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر، روزهای ۲۸ و ۲۹ سپتامبر همراه دانش‌آموزان به دبیرستان پل الوار رفت. او در گفت‌وگو با خبرنگاران گفت «خشونت می‌تواند مشروع باشد»، هرچند افزود که در صورت امکان، پرهیز از خشونت ترجیح دارد.
از باگایوکو فیلمی منتشر شد که او را در حال خندیدن و رقصیدن در نزدیکی یک سطل زباله در حال سوختن نشان می‌داد، در حالی که جمعیت نام کوچک او را شعار می‌دادند. به گزارش «لو پاریزین»، فرمانداری پلیس پاریس اعلام کرد رفتار او می‌تواند به‌عنوان «نوعی تایید» خسارت‌های واردشده تعبیر شود.
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهوری فرانسه، روز ۳۰ سپتامبر در مادرید گفت نگرانی‌های معترضان را درک می‌کند. با این حال، او از برخی چهره‌های سیاسی نیز به دلیل رفتن به مدارس برای تحریک دانش‌آموزان انتقاد کرد.
مکرون گفت: «در یک دموکراسی، همه بحث‌ها مشروع هستند. خشونت هرگز مشروع نیست.»
مارین لوپن، نامزد حزب «اجتماع ملی» در انتخابات ریاست‌جمهوری، خواستار برقراری نظم شد. او روز اول اکتبر در شبکه اجتماعی «ایکس» این ناآرامی‌ها را «شورش‌هایی سازمان‌یافته توسط افراد حرفه‌ای» توصیف کرد و نمایندگان حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر را متهم کرد که بر آنها نظارت دارند.
در حالی که تنش‌ها همچنان بالاست، تشکل‌های دانش‌آموزی خواستار برگزاری تظاهرات سراسری در روز ۶ اکتبر شده‌اند.
