محمد نعیمیپور، یکی از دانشجویان سابق پیرو «خط امام» و دخیل در تسخیر سفارت آمریکا گفت او بعد از گذشت چند دهه از این اقدام حمایت میکند؛ زیرا امکان همکاری آمریکا برای بازگشت شاه به ایران وجود داشت و بقای جمهوری اسلامی در «خطر» بود.
این عضو سابق مجلس شورای اسلامی در گفتگوی اخیر خود با ایلنا ضمن بیان این مطلب افزود او و گروهی از دانشجویان تصور میکردند که با حضور سفارت آمریکا در تهران، واشنگتن، انقلاب اسلامی را در تنگنا قرار میدهد، به طوری که جمهوری اسلامی ماهیت و بقای خود را از دست دهد.
او در ادامه، تحولات ۲۸ مرداد که منجر به برکناری محمد مصدق از نخستوزیری شد را «تجربه تلخ» توصیف کرد و گفت که او و دانشجویان «خط امام» نمیخواستند این تجربه برای جمهوری اسلامی تکرار شود و محمدرضا شاه پهلوی با همکاری آمریکا به قدرت بازگردد و «سلطنت» او در ایران ادامه یابد.
تسخیر سفارت آمریکا، مدت کوتاهی بعد از اعلام تشکیل نظام جمهوری اسلامی در ایران توسط گروهی از دانشجویان موسوم به «خط امام» رخ داد، در آن دوره جهان بین دو بلوک کمونیستی شرق و بلوک سرمایهداری غرب تقسیم شده بود.
شواهد تاریخی نشان میدهد که بسته شدن سفارت آمریکا و گروگانگیری دیپلماتهای آمریکایی در ایران، به قطع روابط دیپلماتیک و اقتصادی بین تهران و واشنگتن منجر شد و اولین تحریمهای آمریکا علیه حکومت ایران وضع شد.
در این میان برخی صاحبنظران، امکان نقش داشتن شوروی سابق به عنوان بلوک کمونیستی در ماجرای تسخیر سفارت آمریکا در تهران را مطرح میکنند.
به گفته عباس میلانی پژوهشگر، اسناد آلمان شرقی نشان میدهد که در زمان تسخیر سفارت آمریکا در تهران، شوروی سابق میخواست، از یک طرف ایران به سمتی برود که هم منزوی شود و هم نیازمند کمک شوروی باشد و از طرف دیگر، نفوذ آمریکا در ایران تضعیف شود. در واقع سیاست شوروی سابق از سال ۱۹۷۶ میلادی (۱۳۵۵ شمسی) به بعد این بود که از مسلمانها در کشورهای خاورمیانه برای به انزوا کشیدن نفوذ آمریکا در منطقه استفاده کند.
علی مطهری، عضو سابق مجلس شورای اسلامی نیز در اسفند ۱۴۰۲ گفته بود تسخیر سفارت آمریکا در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ و گروگانگیری طولانیمدت یک کار غیرضروری بود که توسط افراد و گروههای چپگرا و به «احتمال قوی» با حمایت شوروی در تهران انجام شد و زمینه حمله صدام به ایران را فراهم کرد.
محسن رفیقدوست، یکی از بنیانگذاران سپاه پاسداران نیز در یک گفتگوی ویدیویی از نقش پشت پرده سپاه پاسداران در ماجرای «فتح» سفارت آمریکا و تجهیز دانشجویان برای این کار سخن گفته بود.
اذعان به توافق غرب بر رهبری شاهزاده رضا پهلوی
نعیمیپور در بخش دیگری از صحبتهایش، طرفداران «کنار آمدن» جمهوری اسلامی با کشورهای غربی را متهم کرد که به دنبال «وابستگی» به غرب هستند و افزود که اگر قرار باشد، حکومت ایران با غرب کنار بیاید، پس «رضا پهلوی» بیاید، زیرا کشورهای غربی او را میپذیرند.
او افزود سالهاست که برخی رسانهها به مردم ایران القا میکنند که «ناجی» آنها اسرائیل، آمریکا و «رضا پهلوی» است.
سخنان این عضو سابق مجلس شورای اسلامی درباره «وابستگی» به غرب در شرایطی مطرح میشود که شواهد تاریخی نشان میدهد که بعد از تسخیر سفارت آمریکا، جمهوری اسلامی پس از بحران ناشی از گروگانگیری کارمندان سفارت آمریکا و جنگ ایران-عراق، جمهوری اسلامی بیشتر به تجهیزات روسیه و بازار روسیه برای تأمین نیازهای نظامی و تکنولوژیکی متکی شد.
مصطفی غنیمی و احمدشمسالدین لیلا دو پژوهشگر موسسه بینالمللی مطالعات ایران در مقالهای به روابط تهران و پکن در دوره بعد از انقلاب اسلامی پرداخته و نوشتهاند که بعد از انقلاب اسلامی، تهران و پکن نسبت به دوره قبل از انقلاب روابط نزدیکتری برقرار کردند، به طوری که در سالهای بعد روابط دوجانبه آنها به «همکاریهای استراتژیک» منجر شد.
در حال حاضر چین کمونیستی خریدار اصلی نفت تحریمی ایران است و براساس دادههای منابع تجاری، جمهوری اسلامی هر بشکه نفت ایران را بین ۸ تا ۱۰ دلار تخفیف به چین میفروشد.
