چای بابونه برای افرادی که مشکلات مزمن گوارشی دارند مفید است و همچنین به بیماران سرطانی کمک میکند.
وقتی رزالی دلا فورت، گیاهدرمانگر، میگوید بابونه به اندازه لازم مورد توجه قرار نمیگیرد، از تجربه دست اول خود صحبت میکند.
او یکبار تصادفاً گل بابونه را برای مدتی طولانی درون آب گذاشت و یک نوشیدنی فوقالعاده قوی برای مشکلات گوارشی تهیه کرد. دلا فورت فوراً متوجه شد که بابونه را دستکم گرفته است.
او به اپک تایمز گفت: «همیشه فکر میکردم بابونه گیاهی کوچک و بامزه است که در کافیشاپ فروخته میشود، اما واقعاً شبیه داروهای گیاهی نبود. من در این رشته درس خواندم. یک دسته بابونه خیلی قوی تهیه کردم و میدانم که چه تأثیری روی سلامت دستگاه گوارش دارد. از آن روز عاشق بابونه شدم و نمیتوانم بدون آن زندگی کنم.»
او که خود را طرفدار پروپا قرص بابونه میداند، مصرف این گیاه را تقریباً به همه توصیه میکند.
بابونه گلی است که تقریباً در همهجا رشد میکند و به وفور در اکثر نقاط جهان پیدا میشود. این گل به دلیل فواید گوارشی خود مورد توجه قرار گرفته است. بابونه از دیرباز در بسیاری از فرهنگها کاربرد درمانی داشته و به واسطه عطری که دارد در محصولات آرایشی و بهداشتی و مواد غذایی به کار گرفته میشود.
عصاره بابونه به دلیل اثر ضد نفخی که دارد و به دفع گاز کمک میکند، برای سلامت دستگاه گوارش مفید است. از اینرو، مصرف بابونه برای رفع قولنج، سوءهاضمه، نفخ و شکمدرد خوب است. این گیاه محبوب خاصیت لعابی هم دارد و در پزشکی بهعنوان تسکیندهنده و محافظ مورد استفاده قرار میگیرد. از این گیاه برای تسکین مخاط تحریکشده روده و همچنین اسهال و استفراغ استفاده میشود.
سازوکار اثرگذاری
مطالعه مجله بینالمللی خواص مواد غذایی جزئیات مربوط به ترکیبات زیستشیمیایی مختلف بابونه را که اثرات ضد التهابی دارند بررسی کرده است. این ویژگیها بابونه را به یک درمان جایگزین بالقوه یا کمکی برای دیگر بیماریهای التهابی مزمن تبدیل کردهاند.
بابونه حاوی بیسابولول است؛ روغنی که خواص ضد التهابی، ضد درد، ضد باکتری، ضد سرطان و ضد عفونیکننده دارد. بیسابولول به کاهش آنزیم گوارشی پپسین که باعث مشکلات گوارشی میشود کمک میکند. براساس این مطالعه، این ویژگی بابونه را به یک درمان جایگزین برای بیماریهای معده و روده فوقانی تبدیل کرده است.
ترکیب شیمیایی بابونه حاوی ترکیبات گیاهی ترپنوئید است که بهعنوان آنتیاکسیدان عمل کرده و گونههای اکسیژن فعال را که باعث بیماری میشوند کاهش میدهد. براساس این مطالعه، ترپنوئیدها «ضد سرطان، ضد میکروب، ضد التهاب، آنتیاکسیدان و ضد حساسیت هستند.»
از این گذشته، مطالعه فوق نشان میدهد که این گیاه با کاهش سیتوکینها– پروتئینهایی که واکنش سیستم ایمنی بدن را تنظیم میکنند- باعث مسدود شدن مسیرهای التهاب در بدن میشود.
این ترکیبات توضیح میدهند که چرا بابونه برای بیماریهای مختلف مانند سرطان، عفونتهای میکروبی و زخمهای رایج در بیماریهای التهابی روده اعم از بیماری کرون و کولیت اولسراتیو مفید است. بیماریهای التهابی روده همچنین باعث ایجاد زخمهای التهابی در دستگاه گوارش میشوند و علائمی مانند اسهال، مدفوع خونی، کاهش اشتها و کاهش وزن، درد و گرفتگی شکم و خستگی دارند.
بابونه و سندرم روده تحریکپذیر
افراد مبتلا به سندرم روده تحریکپذیر هم ممکن است از مصرف بابونه سود کنند. یک کارآزمایی بالینی دوسوکور نشان داد افرادی که ترکیب بابونه، ریشه شیرینبیان و بومادران مصرف میکنند، در مقایسه با گروه شاهد از نظر آماری علائم خفیفتتری در رابطه با سندرم روده تحریکپذیر دارند.
مطالعه ۱۰۲ داوطلب که در سال ۲۰۲۳ در مجله بیماریهای مزمن منتشر شد نشان داد گروهی که بابونه مصرف میکنند، پس از دو هفته با بهبود علائم یبوست، اسهال و دفع مخاط و پس از چهار هفته با بهبود شکمدرد، نفخ، یبوست و اسهال مواجه میشوند.
بابونه علاوهبر بهبودی علائم گوارشی میتواند یک گیاه مؤثر برای رفع اضطراب باشد. اضطراب باعث شیوع سندرم روده تحریکپذیر میشود و علائم گوارشی را تشدید میکند. از بابونه به دلیل اثرات آرامشبخشی که دارد، در چای قبل از خواب استفاده شده یا از آن بهعنوان یک آرامبخش ملایم استفاده میشود.
دلا فورت ضمن تشریح بابونه بهعنوان گیاهی که سیستم عصبی را آرام میکند، گفت: «اگر کسی به دلیل استرس یا فشار زیاد نتواند غذای خود را به درستی هضم کند، بابونه میتواند بهعنوان یک تسکیندهنده عصبی عمل کند.»
او افزود: «این گیاه به تسکین سیستم عصبی کمک میکند. از اینرو، باعث بهبود هضم صحیح غذا شده و سیستم عصبی را نیز آرام میکند که البته به هضم غذا هم کمک میکند.»
مفید برای بیماران سرطانی
توانایی بابونه در بهبود خلقوخو و علائم بیماریهای روده آن را به یک درمان کمکی مفید برای بیماران سرطانی تبدیل کرده است. این مسئله در مطالعه درمانهای یکپارچه سرطان در سال ۲۰۲۳ مورد بررسی قرار گرفته است. درمانهای کمکی شیوههایی هستند که جدا از درمان اولیه سرطان مورد استفاده قرار میگیرند.
این مطالعه شامل ۱۵ کارآزمایی تصادفی و کنترلشده بود که طیف وسیع کاربرد بابونه را بررسی کردند- دهانشویه، موضعی، کپسول و شربت. محققان همچنین به فواید کلی بابونه در قبال کیفیت زندگی و همچنین فواید آن برای روده و مغز، کاهش افسردگی، استفراغ و زخمهای دهانی اشاره کردند.
براساس این مطالعه، اثرات بابونه به دلیل خواص ضد سرطانی، پیشگیری دارویی و آنتیاکسیدانی آن است.
در این مطالعه آمده است: «بابونه در یک دهه گذشته بهطور فزاینده بهعنوان یک داروی گیاهی مورد توجه ارائهدهندگان مراقبتهای بهداشتی قرار گرفته است. مصرف بابونه بهعنوان یک روش غیردارویی و ایمن میتواند به کاهش عوارض سرطان در بیماران سرطانی کمک کند.»
شروع تدریجی
دلا فورت میگوید اگر میخواهید بابونه مصرف کنید، بهتر است با دوز کم و چند تغییر جزئی شروع کنید.
براساس رفرنس پزشکی راهنمای مرک، بابونه میتواند عملکرد داروهای ضد انعقاد را دگرگون کند، تأثیر آرامبخش الکل و دیگر داروها را افزایش دهد و با هورمونهای موجود در قرصهای پیشگیری از بارداری و درمانهای هورمونی تداخل پیدا کند. اگر از این داروها استفاده میکنید، قبل از مصرف بابونه با پزشک خود مشورت کنید.
بابونه بهطور کلی یک گیاه بیخطر است اما میتواند باعث بروز آلرژی شود، بویژه اگر به کهنهواش یا آفتابگردان حساسیت داشته باشید. هرسه گل به خانواده کاسنیان تعلق دارند.
واکنشهایی که باید مراقبشان باشید، خارش چشم، عطسه، آبریزش بینی و تحریک پوستی هستند. واکنشهای شدید و تهدیدکننده مانند آنافیلاکسی یا بیشدفاعی جزو عوارض نادر هستند.
دلا فورت میگوید مراقب خارش گلو هم باشید. از آنجا که واکنشهای آلرژیک معمولا خفیف هستند، بهتر است چند مرتبه بابونه را امتحان کنید و بتدریج دوز آن را بالا ببرید. این یک راهکار معقول برای این است که ببینید چقدر میتوانید بابونه را تحمل کنید.
او گفت دلیل دیگری که برای شروع آهسته وجود دارد، تأثیر و طعم قوی دوزهای بالاتر است.
او گفت: «من عاشق بابونه هستم، چون همه به آن دسترسی دارند. یکی از خصوصیات بابونه که باعث میشود از قلمرو گیاهان مهجور خارج شده و وارد قلمرو گیاهان شگفتانگیز شود، این است که دوز و نحوه تهیه آن میتواند تفاوت زیادی ایجاد کند.»
نحوه مصرف بابونه
روشهای مختلفی برای مصرف بابونه وجود دارد. رایجترین آنها تهیه چای، شربت و مکمل است.
دلا فورت میگوید بابونه گیاهی است که در محصولات و فروشگاههای مختلف یافت میشود. شما میتوانید از گلهای خشک بابونه برای تهیه چای، شربت یا پماد موضعی استفاده کنید.
اگر میخواهید یک نوشیدنی آرامبخش و دلپذیر با کمترین تأثیر ممکن داشته باشید، یک قاشق چایخوری یا غذاخوری بابونه را درون یک فنجان آب داغ بریزید و چای بعد شام خود را دم کنید.
با اینحال، دلا فورت میگوید: «بابونهای که فقط سه دقیقه خیس خورد باشد، تأثیر چندانی ندارد، بویژه اگر مشکلات مزمن گوارشی داشته باشید. قدرت بابونه در خیساندن طولانیمدت عیان میشود.»
برای تقویت تأثیر بابونه، نصف فنجان گل خشک را درون یک پیمانه آب داغ بریزید و آن را به مدت ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دم کنید. همچنین میتوانید مدت زمان دم کردن را بهصورت تدریجی افزایش دهید تا ببینید مزاج شما بیشتر با طعم ملایم بابونه سازگار است یا تلخی چای قویتر را ترجیح میدهید.
دلا فورت میگوید: «این دمنوش بسیار قویتر و تلختر خواهد بود، اما واقعاً داروی بسیار مؤثری است. این دمنوش واقعاً تفاوت ایجاد میکند.»
