غول فناوری چین نتوانست به برآورد والاستریت برای سود تعدیلشده دست یابد؛ زیرا هزینههای سنگین در حوزه هوش مصنوعی و سایر مخارج همچنان بر سودآوری و جریان نقدی این شرکت فشار وارد میکنند.
سود خالص گروه علیبابا در سهماهه منتهی به ژوئن ۷۵ درصد سقوط کرد و سود عملیاتی، یعنی سود حاصل از فعالیتهای اصلی شرکت، ۵۷ درصد کاهش یافت؛ همزمان غول فناوری چین همچنان به سرمایهگذاری سنگین در هوش مصنوعی و زیرساختهای رایانشی ادامه میدهد.
بر اساس نتایج سهماهه علیبابا، سود خالص این شرکت در سه ماه منتهی به ۳۰ ژوئن به ۱۰.۴ میلیارد یوان، معادل ۱.۵۴ میلیارد دلار کاهش یافت؛ در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۴۲.۴ میلیارد یوان، معادل ۶.۲۵ میلیارد دلار بود.
سود عملیاتی نیز از حدود ۳۵ میلیارد یوان، معادل ۵.۱۶ میلیارد دلار، در سال گذشته به ۱۵.۲ میلیارد یوان، معادل ۲.۲۴ میلیارد دلار کاهش یافت.
سود عملیاتی تعدیلشده علیبابا که بر اساس معیار تعریفشده از سوی خود شرکت محاسبه میشود، ۳۰ درصد کاهش یافت و به ۲۷.۳ میلیارد یوان، معادل ۴.۰۲ میلیارد دلار رسید. سود خالص تعدیلشده نیز که برخی هزینهها و عواید را بر اساس تعریف حسابداری علیبابا در نظر نمیگیرد، با افت ۳۸ درصدی به ۲۰.۷ میلیارد یوان، معادل ۳.۰۵ میلیارد دلار، رسید.
سود تعدیلشده به ازای هر گواهی سپرده آمریکایی ۸.۵۲ یوان، معادل ۱.۲۶ دلار بود که کمتر از رقم ۱۰.۵۳ یوان، معادل ۱.۵۵ دلار، مورد انتظار تحلیلگران در نظرسنجی شرکت ارائهدهنده دادههای مالی الاسایجی بود.
علیبابا کاهش سود خالص را به افت سود عملیاتی، کاهش سود حاصل از فروش سرمایهگذاریها و کاهش عواید ناشی از تغییر ارزش بازار سرمایهگذاریهای سهامی خود نسبت داد. تغییرات ارزش بازار میتواند حتی در صورتی که سرمایهگذاریها فروخته نشده باشند، موجب ثبت سود یا زیان حسابداری شود.
این شرکت اعلام کرد افت شدیدتر سود عملیاتی ناشی از کاهش سود عملیاتی تعدیلشده، کاهش ارزش سرقفلی و ذخیره مالی مرتبط با جریمه اتحادیه اروپا بوده است.
علیبابا نتایج مالی خود را پیش از بازگشایی بازار آمریکا منتشر کرد. بر اساس دادههای بازار نزدک، سهام این شرکت در آمریکا روز ۲۰ اوت با قیمت ۱۲۲.۲۹ دلار باز شد که حدود ۵ درصد پایینتر از قیمت پایانی جلسه معاملاتی قبل، یعنی حدود ۱۲۸.۸۴ دلار بود.
نتایج ژوئن پس از افت شدید دیگری در سودآوری علیبابا در سه ماه قبل منتشر شد. در سهماهه منتهی به ۳۱ مارس، علیبابا از سود عملیاتی ۲۸.۵ میلیارد یوان، معادل ۴.۲۰ میلیارد دلار، در سال قبل به زیان عملیاتی ۸۴۸ میلیون یوان، معادل ۱۲۵ میلیون دلار رسید. این نخستین زیان عملیاتی سهماهه شرکت از سال ۲۰۲۱ بود.
این فشار همزمان با افزایش هزینههای علیبابا در حوزه هوش مصنوعی بوده است. توبی شو، مدیر مالی شرکت، در نشست اعلام درآمد ماه مه گفت جریان نقدی آزاد منفی «عمدتا ناشی از سرمایهگذاریهای ما در هوش مصنوعی طی سال گذشته بوده است.» ادی وو، مدیرعامل علیبابا نیز گفت علیبابا کلاد رشد کاربران، استفاده از هوش مصنوعی و سهم بازار را در اولویت قرار داده و افزود که «حاشیه سود همچنان در اولویت دوم قرار دارد.»
هزینههای هوش مصنوعی بر جریان نقدی فشار وارد میکند
این هزینهها در سهماهه منتهی به ژوئن بهشدت افزایش یافت.
بر اساس نتایج سهماهه شرکت، علیبابا ۶۷.۷ میلیارد یوان، معادل ۹.۹۸ میلیارد دلار، برای داراییهای بلندمدت مانند تجهیزات رایانشی و زیرساخت هزینه کرد که نسبت به سال قبل ۷۵ درصد افزایش داشت.
جریان نقدی آزاد، یعنی وجه نقد ایجادشده پس از کسر هزینههای عملیاتی و مخارج مربوط به داراییهای بلندمدت، به خروج ۴۴.۷ میلیارد یوان، معادل ۶.۵۹ میلیارد دلار رسید؛ رقمی که بیش از دو برابر خروج ۱۸.۸ میلیارد یوانی، معادل ۲.۷۷ میلیارد دلار، در سال گذشته بود. علیبابا این وخامت را عمدتا ناشی از افزایش هزینهها برای زیرساختهای ابری دانست.
وو در نشست اعلام درآمد ۲۰ اوت، فعالیتهای هوش مصنوعی علیبابا را دارای «مدل کسبوکار داراییمحور» توصیف کرد و گفت ظرفیت رایانشی باید پیش از آنکه شرکت بتواند از آن درآمد کسب کند، ایجاد شود. او گفت علیبابا از سال ۲۰۲۵ وارد «چرخه سرمایهگذاری سنگین در سختافزار» شده است.
مدیران شرکت همچنین افزایش قیمت قطعات نیمهرسانا، افزایش خرید پردازندهها و نوسانات در زمانبندی تحویل سختافزارها را از دلایل بالا بودن هزینهها در این سهماهه اعلام کردند.
علیبابا در فوریه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود که قصد دارد طی سه سال دستکم ۳۸۰ میلیارد یوان که در آن زمان حدود ۵۳ میلیارد دلار بود، در زیرساختهای هوش مصنوعی و خدمات ابری سرمایهگذاری کند. وو گفت تا پایان ژوئن حدود ۱۹۰ میلیارد یوان، معادل ۲۸ میلیارد دلار، در چارچوب این برنامه سرمایهگذاری شده است.
بخش آزمایشگاهها و کاربردهای هوش مصنوعی علیبابا نیز زیان عملیاتی تعدیلشدهای معادل ۱۳.۹ میلیارد یوان، حدود ۲.۰۵ میلیارد دلار ثبت کرد که بیش از چهار برابر زیان ۳.۲ میلیارد یوانی، معادل ۴۷۲ میلیون دلار، در سال قبل است. این بخش توسعه مدلهای هوش مصنوعی علیبابا و «کوئن»، چتبات و برنامه هوش مصنوعی ویژه مصرفکنندگان این شرکت را شامل میشود.
علیبابا افزایش این زیان را عمدتا ناشی از سرمایهگذاری بیشتر در هوش مصنوعی و افزایش هزینههای عملیاتی کوئن دانست.
ضعف مصرفکنندگان چینی فشار را افزایش میدهد
درآمد حاصل از کسبوکار باسابقه فروشگاه اینترنتی علیبابا در چین ۸ درصد کاهش یافت و به ۱۱۰.۹ میلیارد یوان، معادل ۱۶.۳ میلیارد دلار رسید.
در مقابل، درآمد کسبوکار خردهفروشی با تحویل سریع این شرکت، شامل «تائوبائو اینستنت کامرس» و فروشگاههای زنجیرهای مواد غذایی «فرشیپو»، ۴۵ درصد افزایش یافت و به ۵۳.۳ میلیارد یوان، معادل ۷.۸۵ میلیارد دلار رسید.
علیبابا همچنین به فشار ناشی از وضعیت کلی اقتصاد چین اذعان کرد. مدیران این شرکت در نشست اعلام درآمد ۲۰ اوت گفتند بازار تجارت الکترونیکی داخلی با «چالشهای کوتاهمدت اقتصاد کلان» مواجه است.
اعتماد ضعیف خانوارها در شرایطی ادامه یافته است که رکود بخش املاک چین و عدم اطمینان درباره درآمدها بر هزینهکرد مصرفکنندگان فشار وارد میکند. بانک جهانی اعلام کرده است که احتیاط مصرفکنندگان، کاهش ارزش املاک و ضعف تقاضای داخلی، اقتصاد را محدود کرده و خانوارها به دلیل عدم اطمینان درباره درآمدهای آینده، بیشتر پسانداز میکنند.
این ضعف همچنین دارای ابعادی ساختاری و بلندمدت است. درک سیسرز، اقتصاددان مؤسسه امریکن انترپرایز، به اپک تایمز گفت پکن بیش از دو دهه است که تولید را بر مصرف خانوارها ترجیح داده است.
جریمه و سایر هزینهها
علیبابا اعلام کرد کاهش سود عملیاتی در سهماهه منتهی به ژوئن همچنین تحت تأثیر کاهش ارزش سرقفلی به میزان حدود ۴.۵ میلیارد یوان، معادل ۶۶۰ میلیون دلار و ذخیره مالی مرتبط با جریمه ۵۵۰ میلیون یورویی، معادل ۶۴۰ میلیون دلار بوده است که کمیسیون اروپا علیه علیاکسپرس اعمال کرد.
کاهش ارزش سرقفلی یک تعدیل حسابداری است که زمانی انجام میشود که یک شرکت تشخیص دهد ارزش یک کسبوکار خریداریشده کمتر از ارزشی است که در دفاتر مالی ثبت شده است.
کمیسیون اروپا اعلام کرد علیاکسپرس با کوتاهی در ارزیابی و کاهش مناسب خطرات مربوط به محصولات غیرقانونی، ناایمن یا تقلبی فروختهشده از طریق این پلتفرم، قانون خدمات دیجیتال اتحادیه اروپا را نقض کرده است.
هزینههای توسعه محصولات علیبابا نیز از حدود ۱۵ میلیارد یوان، معادل ۲.۲۱ میلیارد دلار، در سال گذشته به ۲۲.۵ میلیارد یوان، معادل ۳.۳۲ میلیارد دلار افزایش یافت.
این شرکت در ایالات متحده نیز با فشارهای حقوقی جداگانهای مواجه بوده است.
در ماه ژوئیه، علیبابا و «اییواس مرچنت سرویسز»، یکی از شرکتهای تابعه گروه آنت مستقر در آمریکا، در چارچوب توافقهای عدم تعقیب کیفری پذیرفتند در مجموع ۶۰۰ میلیون دلار پرداخت کنند.
علیبابا اذعان کرد که نتوانسته است مانع از آن شود که فروشندگان فعال در پلتفرمهایش بین سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۴ حدود ۸۰ هزار فروش مرتبط با واردات غیرقانونی به ایالات متحده انجام دهند.
علیبابا پذیرفت ۱۲۵ میلیون دلار جریمه کیفری پرداخت کند و ۲۰۰ میلیون دلار نیز از داراییهایش ضبط شود. شرکت اییواس نیز پذیرفت ۸۵ میلیون دلار جریمه پرداخت کند و ۱۹۰ میلیون دلار از داراییهایش را واگذار کند.
