کشف گورهایی به قدمت ۴ هزارسال، خبر ازجود یک فرهنگ بینالمللی در خراسان شمالی میدهند.
به گزارش خبرگزاری میراث فرهنگی، کاوشهای باستانشناسان ایران و ایتالیا در محوطهی باستانی “چَلوُ”، حکایت از کشف یک تمدن بینالمللی ۴ هزار ساله در این منطقه دارد. کشفیاتی که به اعتقاد باستانشناسان، براساس آن فرهنگ بینالمللی “BMAC” را شاید بتوان “فرهنگ خراسان بزرگ” نامید.
هیأت باستانشناسی در حفاریهای خود در این محوطه، موفق به کشف بیش از ۱۴ گور شدند که در آنها اشیائی به همراه اجساد دفن شده بود. مشاهدهی جزئیات این اشیاء پرده از راز فرهنگی بزرگ و بینالمللی در شمال و شمالی شرقی ایران برمیدارد.
باستانشناسان قدمت این یافتهها را بین ۵۷۰۰ تا ۳۷۰۰ سال قبل تخمین زدهاند که به فرهنگی که آن را BMAC یا مجموعه باستان شناختی باختری ـ مروی، مینامند تعلق دارند.
از آنجا که فرهنگ BMAC در اطراف رودخانهی “جیحون” یا “آمودریا” شکل گرفته، به آن تمدن جیحون یا آمودریا نیز گفته میشود. فرهنگی که پیش از این بیشتر در میان همسایگان شرقی و شمال شرقی ایران دیده شده بود. این نخستین باری است که نشانههای این فرهنگ در ایران کشف میشود.
“علیاکبر وحدتی”، باستانشناس و سرپرست ایرانی هیأت کاوش ایران و ایتالیا در محوطه چلو درباره این کشفیات گفت: “این دومین فصل کاوش ما محسوب میشود. در فصل نخست ما اشیائی تجملاتی از فرهنگ باختری ـ مروی یا همانBMAC را یافتیم که به دلیل فعالیت کشاورزی به روی سطح زمین آمده بودند. پیش از این تصور میشد دامنه و گسترهی این فرهنگ فقط در منطقه آسیای مرکزی، شمال افغانستان، جنوب ترکمنستان و بخشهایی از تاجیکستان است، اما یافتههای فصل اول نشان داد که محوطه باستانی چلو نیز بخشی از این فرهنگ بزرگ را تشکیل میدهد.”
سفالها و خمرههای بزرگ و اشیائی سنگی با تیپ، نقش و موتیف مشابه تمدن باختری در “چَلوُ” یافت شده که احتمالا محل نگهداری آذوقه برخی خانوادههای ساکن در این منطقه بودهاست. همچنین استفاده از نقوشی مانند اژدها، مار، عقرب و یا دیگر حیوانات روی اشیاء که از سمبلهای رایج عصر مفرغ است، نشان میدهد که چلو نیز در حدود ۴ هزار سال قبل، در شبکهی مبادلات اقتصادی ـ فرهنگی، در شمال شرق فلات ایران نقش مهمی ایفا میکرده است.
از اتفاقات جالب توجه این کاوشها میتوان به کشف یک ظرف حاوی کلهپاچه در دوقبر اشاره کرد. هیأت باستانشناسی حین حفاریها، دو قبر یافتند که در هر کدام یکدست کله پاچه گذاشته شده بود. کارشناسان این هیأت معتقدند، به احتمال زیاد کلهپاچه غذای محبوب مردم این سرزمین بوده است.
“وحدتی”، سرپرست ایرانی هیات کاوش در محوطه باستانی چلو دراینباره گفت: “در قبرهای کشف شده، ظروف سفالی بسیاری گذاشته شده بود که اکثر آنها با مواد غذایی پر شده بود. بقایای گوشت بز و گوسفند از جمله کشفیات ما در این ظروف است؛ اما نکته جالب اینکه در دو قبر، یک دست کلهپاچه برای متوفی گذاشته شده بود.”
محوطهی باستانی “چَلوُ”، در ۳ کیلومتری شهر سنخواست، از توابع جاجرم در استان خراسان شمالی قرار دارد.
اپک تایمز در ۳۵ کشور و به ۲۱ زبان منتشر میشود.
