وزارت خارجه جمهوری آذربایجان با انتشار بیانیهای، تصمیم دولت اسرائیل برای به رسمیت شناختن «نسلکشی ارمنیها» را محکوم کرد و این اقدام را موجب «نگرانی جدی» دانست.
در بیانیه این وزارت در روز دوشنبه، هشتم تیر آمده است: «تحریف واقعیتهای تاریخی مربوط به رویدادهای سال ۱۹۱۵ و تقلیل یک مسئله پیچیده تاریخی به تصمیمی سیاسی، بدون برخورداری از مبنای معتبر حقوقی یا علمی، غیرقابل قبول است.»
وزارت خارجه جمهوری آذربایجان همچنین تأکید کرد که چنین تصمیمی نهتنها به آشتی و تفاهم میان طرفها کمک نمیکند، بلکه شکافهای موجود را عمیقتر کرده و تلاشها برای دستیابی به صلح و ثبات پایدار در منطقه را تضعیف خواهد کرد. این وزارتخانه از دولت اسرائیل خواست در تصمیم خود تجدیدنظر کند.
واکنش باکو پس از آن منتشر شد که دولت اسرائیل روز یکشنبه با تصویب طرحی، برای نخستین بار به طور رسمی «نسلکشی ارمنیها» را به رسمیت شناخت.
گیدئون سعار، وزیر امور خارجه اسرائیل، پس از تصویب این طرح در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «برای انجام کار درست هیچوقت دیر نیست.»
او افزود اسرائیل با این تصمیم به جمع کشورهایی پیوسته است که به گفته او «حقیقت تاریخی» را به رسمیت شناختهاند.
به گزارش تایمز اسرائیل، این تصمیم در حالی اتخاذ شده که روابط اسرائیل و ترکیه از زمان آغاز جنگ غزه به شدت تیره شده است. ترکیه سالهاست استفاده از عنوان «نسلکشی» برای کشتار ارمنیها در دوران امپراتوری عثمانی را رد میکند و معتقد است وقایع سال ۱۹۱۵ در چارچوب شرایط جنگ جهانی اول رخ داده و مصداق نسلکشی نیست.
این گزارش افزود جمهوری آذربایجان نیز که در این موضوع موضعی همسو با ترکیه دارد، با وجود روابط راهبردی و همکاریهای گسترده با اسرائیل در حوزههای انرژی و دفاعی، تصمیم اخیر تلآویو را مورد انتقاد قرار داده است.
براساس گزارشها، نسلکشی ارامنه به مجموعهای از کشتارها، تبعیدهای اجباری و آزار سیستماتیک ارامنه ساکن امپراتوری عثمانی در خلال جنگ جهانی اول، بهویژه در سالهای ۱۹۱۵ تا ۱۹۱۶ گفته میشود. بیشتر پژوهشگران تاریخ و نهادهای بینالمللی این رویداد را «نسلکشی» میدانند و برآورد میکنند که بین ۶۶۴ هزار تا ۱.۲ میلیون ارمنی جان خود را از دست دادهاند؛ برخی برآوردها این رقم را تا ۱.۵ میلیون نفر نیز ذکر میکنند.
شماری از نهادهای بینالمللی از جمله کمیته حقوق بشر سازمان ملل، پارلمان اروپا و انجمن بینالمللی پژوهشگران نسلکشی و ۳۳ کشور دنیا «نسلکشی ارمنیها» را به رسمیت شناختهاند.
