اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه گفت تهران به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اجازه بازرسی از تأسیسات هستهای آسیبدیده در حملات آمریکا و اسرائیل را نخواهد داد و تأکید کرد که توانمندیهای دفاعی و موشکی جمهوری اسلامی نیز «هیچگاه موضوع مذاکره نبوده و نخواهد بود.»
بقایی روز سهشنبه، دوم تیر در نشست خبری در تهران، در پاسخ به پرسشی درباره احتمال بازدید بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی از تأسیسات آسیبدیده هستهای ایران بیان کرد: «برنامهای برای (اجازه) بازرسی آژانس از تأسیسات آسیبدیده نداریم و اساسا در این زمینه شیوهنامهای وجود ندارد.»
او افزود که هیئت جمهوری اسلامی در جریان مذاکرات اخیر در ژنو هیچ دیداری با رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی نداشته است. به گفته او، ایران به عنوان عضو پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT)، همکاریهای خود را در چارچوب تعهدات شناختهشده ادامه خواهد داد.
دونالد ترامپ در تازه ترین اظهارات خود در روز سهشنبه اعلام کرد جمهوری اسلامی با «بالاترین سطح بازرسیهای هستهای» برای مدت نامحدود موافقت کرده و به همین دلیل آمریکا تصمیم گرفته است از اعمال محاصره دریایی در تنگه هرمز خودداری کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به برنامه موشکی ایران گفت: «مطلقاً موضوع توانمندی دفاعی و موشکی نه بخشی از گفتوگوهای ایران بوده و نه هیچگاه موضوع مذاکره با آمریکا خواهد بود.»
بقایی همچنین درباره روند مذاکرات اخیر ایران و آمریکا در سوئیس توضیح داد و گفت گفتوگوهای چهارجانبه میان ایران، آمریکا و دو میانجی حدود یک ساعت و نیم ادامه داشت، اما پس از آنچه او «اظهارات موهن و تهدیدآمیز» مقامهای آمریکایی توصیف کرد، ادامه مذاکرات به شکل مستقیم متوقف شد.
او افزود که پس از توقف نشست، ارتباطات از طریق میانجیها و تبادل پیام ادامه یافت و هیچ تماس مستقیمی میان هیئت ایرانی و طرف آمریکایی برقرار نشد. به گفته سخنگوی دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی، تهران برای دفاع از منافع ملی خود از ابزارهای مختلف دیپلماتیک استفاده خواهد کرد.
معاون رئیس جمهور آمریکا روز دوشنبه در اینباره گفت که با وجود برخی تهدیدها و اختلافنظرها در جریان گفتوگوها، مذاکرات متوقف نشده است. ونس با بیان اینکه مذاکرات متوقف نشد و تا ساعت یک بامداد ادامه داشت، افزود: «کمی تهدید وجود داشت و کمی هم گلایه و شکایت؛ اما در نهایت مذاکرات ادامه یافت و پیشرفتهای بزرگی حاصل شد.»
«محدودیتی برای استفاده از داراییهای بلوکهشده ایران نداریم»
بقایی در بخش دیگری از نشست خبری به موضوع رفع تحریمها و داراییهای مسدودشده ایران پرداخت. او گفت آمریکا مجوزهای مربوط به فروش نفت، محصولات پتروشیمی و مشتقات نفتی ایران را از روز دوشنبه اجرایی کرده است.
این مقام جمهوری اسلامی در ادامه مدعی شد که محدودیتی برای استفاده جمهوری اسلامی از منابع مالی آزادشده وجود ندارد.
او افزود: «درباره اموال آزادشده هر طور که به صرفه یا به صلاح کشور باشد، تصمیم میگیریم.» او همچنین تأکید کرد که نهادهای مسئول بر اساس نیازهای کشور درباره نحوه هزینهکرد این منابع تصمیم خواهند گرفت و محدودیتی برای خرید کالاهای مورد نیاز، از جمله کالاهای کشاورزی وجود ندارد.
معاون رئیس جمهور آمریکا روز دوشنبه اول تیر به خبرنگاران گفت: «میخواهم درباره برخی گزارشهای نادرست در مورد داراییهای مسدودشده ایران توضیح دهم. ما میخواستیم سازوکاری ایجاد کنیم که اگر در آینده بخشی از این داراییها آزاد شد، این پول به جای تأمین مالی تروریسم، صرف کمک به مردم ایران شود.»
او ادامه داد: «جرد کوشنر با همکاری مقامهای قطری راهحلی ارائه کرد که بر اساس آن، اگر داراییهای مسدودشده ایران آزاد شود، آمریکا و قطر بر این روند نظارت و حق تأیید خواهند داشت. در این چارچوب، این منابع مالی برای خرید سویا، ذرت و گندم آمریکایی به منظور تأمین نیازهای مردم ایران استفاده خواهد شد.»
«از برخی کشورهای منطقه گله داریم»
سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین از برخی کشورهای عضو شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی که به قطعنامه اخیر علیه ایران رأی مثبت دادهاند انتقاد کرد و گفت تهران از کشورهایی که به این قطعنامه رأی منفی یا ممتنع دادهاند قدردانی میکند. او افزود که از برخی کشورهای منطقه که به گفته او با وجود آگاهی از حملات نظامی اخیر از این قطعنامه حمایت کردهاند، «گلهمند» است.
بقایی در پایان با اشاره به تفاهمهای حاصلشده میان ایران و آمریکا گفت گفتوگوها درباره موضوع هستهای و رفع تحریمها قرار است در یک بازه زمانی ۶۰ روزه ادامه یابد. او تأکید کرد که موضع تهران همچنان بر اصل «تعهد در برابر تعهد» استوار است و پیشرفت در مذاکرات منوط به اجرای تعهدات از سوی طرف مقابل خواهد بود.
