همزمان با گردهمایی رهبران ناتو در هلند برای اعلام یک تعهد تاریخی در افزایش بودجه دفاعی، پکن با نگرانی اوضاع را از آن سوی جهان زیر نظر داشت.
رژیم کمونیستی چین با صدور بیانیههایی پیاپی، ناتو را به «دامنزدن به تنش و رویارویی» متهم کرد و اهداف این ائتلاف نظامی را زیر سؤال برد.
در نشست امسال، اعضای ناتو توافق کردند که هدفگذاری برای بودجه دفاعی را بهطور چشمگیری افزایش دهند و آن را به ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی برسانند؛ افزایشی قابلتوجه نسبت به معیار ۲ درصدی که در نشست ۲۰۱۴ ولز تعیین شده بود.
مارک روته، دبیرکل ناتو، در جریان این نشست نسبت به حمایت چین از روسیه، شتابگرفتن برنامههای نظامی پکن، و خطر فزایندهی احتمال حمله چین به تایوان هشدار داد.
حزب کمونیست چین تلاش ناتو برای افزایش بودجه دفاعی تا ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی را مورد انتقاد قرار داد.
گو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، در یک نشست خبری در تاریخ ۲۶ ژوئن گفت: «کشورهای عضو ناتو در حال حاضر ۵۵ درصد از کل هزینههای نظامی جهان در سال ۲۰۲۴ را به خود اختصاص دادهاند؛ با این حال، از آنها خواسته شده است که سرمایهگذاری دفاعی خود را تا ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش دهند تا ناتویی ‘کشندهتر’ ساخته شود… ناتو دقیقاً چه هدفی از این اقدامات دارد؟»
به نظر میرسد رژیم چین از عزم روزافزون نظامی ناتو و روابط روبهگسترش این ائتلاف با کشورهای حوزه هند–اقیانوسیه در سالهای اخیر نگران شده است؛ بهطوری که گو جیاکون، ناتو را به داشتن «ذهنیت جنگ سرد» متهم کرد.
ناتو در سالهای اخیر موضعی قاطع در برابر تهدید فزاینده چین اتخاذ کرده است.
مارک روته، دبیرکل ناتو، در کنفرانس خبری پایانی نشست ۲۵ ژوئن گفت که افزایش بودجه دفاعی نهفقط به درخواست دونالد ترامپ، بلکه به دلیل ضرورتهای موجود صورت گرفته است. او به تهدید بلندمدت روسیه، ظهور دشمنان جدید، و نگرانیهای فزاینده درباره «افزایش چشمگیر توان نظامی چین» اشاره کرد.
مارک روته، در نخستین روز نشست و در جریان یک مجمع عمومی، چین را «تهدیدی نوظهور» برای ناتو توصیف کرد. او گفت: «ممکن است چین در آینده بخواهد از تواناییهای نظامیاش استفادههایی بکند. ما هم میدانیم که در ماجرای تایوان، با چه خطرهایی روبهرو هستیم.»
روته همچنین این احتمال را مطرح کرد که اگر تنشها در منطقه آسیا-اقیانوسیه افزایش یابد، شی جینپینگ، رهبر چین، ممکن است «به همکار کوچکتر خود در کرملین یادآوری کند» که پکن حامی قدرتمند مسکو است و روسیه را به ادامه جنگ در اوکراین برای مشغول نگهداشتن غرب ترغیب کند.
در پاسخ، گو جیاکون ناتو را به «تحریک و دامنزدن به رویارویی» متهم کرد و مدعی شد برخی اعضای ناتو به دنبال بهانه هستند تا افزایش بودجه نظامی و گسترش حضور این ائتلاف در منطقه آسیا-اقیانوسیه را توجیه کنند.
در نشست لاهه، اعضای ناتو توافق کردند که تا سال ۲۰۳۵، هر سال دستکم ۳.۵ درصد از تولید ناخالص داخلی خود را به نیازهای اصلی دفاعی اختصاص دهند.
علاوه بر این، کشورهای عضو متعهد شدند که سالانه ۱.۵ درصد دیگر از تولید ناخالص داخلی خود را برای سرمایهگذاری در زیرساختهای حیاتی، امنیت سایبری، آمادگی غیرنظامی، نوآوری، و تقویت پایگاه صنعتی دفاعی صرف کنند.
به گفته دونالد ترامپ، سرمایهگذاری در زیرساختهای حیاتی همچنین بهمعنای ایجاد زنجیرههای تأمین امن برای تولید مواد معدنی حیاتی مورد نیاز بخش دفاعی است.
ترامپ در کنفرانس خبری پس از نشست گفت: «بحران اوکراین اهمیت بازسازی پایگاه صنعتی دفاعی را؛ چه در ایالات متحده و چه در میان کشورهای متحد؛ بیش از پیش روشن کرده است. ما نمیتوانیم وابسته به دشمنان خارجی برای تأمین مواد معدنی حیاتی باشیم.»
طبق گزارش مؤسسه مطالعات انرژی آکسفورد در سال ۲۰۲۳، چین بر زنجیرههای تأمین جهانی عناصر خاکی کمیاب تسلط دارد و ۷۰ درصد از تولید جهانی و نزدیک به ۹۰ درصد از ظرفیت فرآوری این عناصر را در اختیار دارد. رژیم چین در سالهای اخیر این سلطه را به ابزاری راهبردی علیه دیگر کشورها تبدیل کرده است.
در ماه آوریل، پکن در پاسخ به تعرفههای متقابل ترامپ، محدودیتهایی برای صادرات عناصر خاکی کمیاب حیاتی، فلزات و آهنرباها وضع کرد.
چین محدودیتهای صادراتی بر هفت عنصر خاکی کمیاب؛ شامل ساماریوم، گادولینیوم، تربیوم، دیسپروزیم، لوتتیوم، اسکاندیوم و ایتریوم؛ تشدید کرده است؛ اقدامی که زنجیرههای تأمین حیاتی برای صنایع دفاعی، هوافضا و خودروسازی آمریکا را با مشکل مواجه کرده است.
این محدودیتها در ادامه ممنوعیت صادرات سه ماده معدنی کلیدی؛ آنتیموان، گالیم و ژرمانیم؛ در دسامبر ۲۰۲۴ وضع شد؛ اقدامی تلافیجویانه در برابر محدودیتهای فناورانه دولت جو بایدن علیه رژیم کمونیستی چین.
ترامپ اعلام کرد که چین پس از مذاکرات دوجانبه تجاری در اوایل ژوئن در لندن، با لغو محدودیتهای صادرات آهنربا و عناصر خاکی کمیاب ضروری موافقت کرده است.
