نویسنده: گرنت نیوشام
برای پاسخ دادن هنوز خیلی زود است؛ زیرا درگیری با ایران کمتر از یک هفته پیش آغاز شده است.
در کوتاهمدت احتمالاً چین در مورد تایوان دست به اقدام نظامی نخواهد زد.
اما اگر درگیری با ایران برای مدت طولانی، مثلاً چند ماه، ادامه پیدا کند و تلفات افزایش یابد و ایالات متحده در این جنگ گرفتار به نظر برسد، شی جینپینگ، رهبر چین، ممکن است بهطور جدی وسوسه شود که علیه تایوان اقدام کند.
پکن ممکن است ارزیابی کند که برتری نظامی آن در اطراف تایوان به حدی است که ایالات متحده نمیتواند بدون تحمل تلفات سنگین نیروی کافی برای جلوگیری از حمله چین یا پاسخ به آن جمعآوری کند.
و اگر آمریکا پیشگام نباشد، هیچ کشور منطقهای دیگری هم چنین کاری نخواهد کرد؛ حتی ژاپنِ نزدیک. با وجود توانمندیهای خاص و قابلتوجه، نیروهای دفاع از خود ژاپن بهتنهایی قادر به جنگ در یک نبرد بزرگ نیستند.
ایران بهعنوان «اوکراینی دیگر»
چین از این که اروپا و ایالات متحده در جنگ اوکراین درگیر شدهاند خرسند است. این جنگ ذخایر تسلیحاتی آمریکا را مصرف میکند و یک حواسپرتی سیاسی ایجاد میکند؛ بهگونهای که آمریکاییها و اروپاییها نمیتوانند تمرکز کامل خود را بر آسیا و تایوان بگذارند.
درگیری با ایران این حواسپرتی و فشار بر منابع را بیشتر میکند.
هر اقدامی که ایالات متحده در ایران انجام دهد یا هر کمکی که به اوکراین ارائه کند، بهطور طبیعی منابعی است که برای یک درگیری در غرب اقیانوس آرام در دسترس نخواهد بود. حتی ممکن است ارتش آمریکا ناچار شود از ذخایری که برای یک بحران احتمالی در منطقه آسیا–اقیانوس آرام در نظر گرفته شده بود استفاده کند.
یک نیروی دریایی کوچکتر از حد لازم، ذخایر محدود جنگی و تضعیف پایه صنعتی دفاعی آمریکا همگی در زمانی با هم تلاقی کردهاند که جهان خطرناکتر شده است. فرماندهان نظامی و رهبران غیرنظامی آمریکا طی سه دهه گذشته به هشدارهای فراوانی توجه نکردند.
اما آیا متحدان آمریکا میتوانند این کمبود را جبران کنند؟
بعید به نظر میرسد. ژاپن در حال تقویت توان نظامی خود است؛ اما هنوز راه زیادی در پیش دارد. کره جنوبی تولیدکننده بزرگ تسلیحات است؛ اما تمرکز اصلی آن بر کره شمالی است. همچنین مشخص نیست سئول در صورت وقوع درگیری بر سر تایوان چه خواهد کرد. لی جهمیونگ، رئیسجمهور چپگرای کره جنوبی، و دولت او تمایلی ندارند چین را خشمگین کنند. او زمانی که نامزد ریاستجمهوری بود گفته بود آنچه چین با تایوان انجام میدهد به کره جنوبی مربوط نیست.
استرالیا چطور؟ نیروی دفاعی آن بسیار کوچک است و صنعت دفاعی آن نیز همینطور.
کشورهای اروپایی هم برای تأمین امنیت خودشان با دشواری روبهرو هستند؛ چه برسد به کمک به تایوان، حتی اگر چنین قصدی داشته باشند.
تایوان هدفی «قطعی» برای پکن نیست
اگر شی جینپینگ علیه تایوان اقدام کند، در واقع قمار بزرگی انجام داده است. اگر این اقدام شکست بخورد، ممکن است جایگاه خود و حتی جانش را از دست بدهد؛ زیرا حزب کمونیست چین چنین شکستهایی را تحمل نمیکند.
و حتی اگر این اقدام موفق شود، چین را منزوی خواهد کرد؛ زیرا ایالات متحده و دیگر کشورهای آزاد سرانجام جمهوری خلق چین را بهعنوان دشمن به رسمیت خواهند شناخت و با آن به همین شکل رفتار خواهند کرد.
این وضعیت برای چین پرهزینه خواهد بود؛ اما شی در حال مقاومسازی اقتصاد کشور در برابر تحریمهاست و به شهروندان چینی هشدار داده است که باید آماده «تحمل سختیها» باشند.
او ممکن است تصور کند تصرف تایوان ریسکی است که ارزش انجام دادن را دارد. او پیشتر نیز چنین چیزی گفته است.
قمار ترامپ
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در حال انجام یکی از دشوارترین موازنههای سیاسی و نظامی دوران خود است.
او در حال مقابله با جمهوری اسلامی است و در عین حال تلاش میکند از بروز بحران بزرگ دیگری در نقطهای دیگر جلوگیری کند.
اگر ایالات متحده و شرکایش در ایران پیروز شوند و نوعی دولت دوست با غرب در این کشور روی کار بیاید، بعید است چین در کوتاهمدت علیه تایوان اقدام کند. چنین نتیجهای نشانهای از «اراده» و توانایی آمریکا خواهد بود و همچنین بر متحدان آمریکا تأثیر بازدارنده خواهد داشت.
در حال حاضر شی جینپینگ با دقت اوضاع را زیر نظر دارد؛ هرچند کار زیادی جز ارائه اطلاعات هدفگیری برای موشکها و پهپادهای جمهوری اسلامی و بیان چند اظهار نظر حمایتی نمیتواند انجام دهد. اما هرچه جنگ طولانیتر شود و حکومت ایران دوام بیاورد، از دید پکن بهتر خواهد بود.
و اگر حکومت اسلامگرای ایران باقی بماند، این نیز به نفع پکن است. چین به این حکومت کمک خواهد کرد تا ذخایر خود را بازسازی کند و دوباره قدرت بگیرد. کشورهای خلیج فارس که در کنار واشینگتن قرار گرفتهاند، با این انتظار که ترامپ «کار را تمام کند»، ناامید خواهند شد و به سمت چین متمایل میشوند.
مخالفان اروپایی ترامپ نیز جسورتر خواهند شد.
از سوی دیگر، آسیبهای سیاسی داخلی به ترامپ ممکن است به اندازهای باشد که دولت او و افکار عمومی آمریکا تمایلی به درگیری بر سر تایوان با چین، کشوری قدرتمند و مجهز به سلاح هستهای، نداشته باشند.
در آن صورت، ممکن است شی جینپینگ تصمیم بگیرد زمان مناسب فرا رسیده است. و اگر کمک آمریکا نامطمئن به نظر برسد، حتی ممکن است تایوان بدون مقاومت جدی تسلیم شود.
بنابراین برای تایوان و در واقع برای همه ما، نتیجه نبرد ایران اهمیت زیادی دارد.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
درباره نویسنده: گرنت نیوشام افسر بازنشسته تفنگداران دریایی ایالات متحده و دیپلمات و مدیر بازرگانی پیشین آمریکا است که سالهای زیادی را در منطقه آسیا–اقیانوس آرام فعالیت کرده است. او پژوهشگر ارشد در «انجمن ژاپن برای مطالعات راهبردی» در توکیو، «مرکز سیاست امنیتی» و «مؤسسه یورکتاون» در واشینگتن است.
