مشاوران امنیت ملی همسایگان افغانستان با ابراز نگرانی از گسترش تروریسم و افراط‌گرایی در خارج از مرزهای افغانستان بر تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان تاکید کردند.
پنجمین نشست مشاوران امنیت ملی منطقه با تمرکز بر امنیت و مساله تروریسم افغانستان روز چهارشنبه در مسکو برگزار شد. در این نشست کشورهای همسایه افغانستان شامل، هند، ایران، روسیه، چین، ترکمنستان، تاجیکستان و ازبکستان حضور داشتند. همچنین قزاقستان و قرقیزستان نیز به عنوان دو کشور منطقه آسیای میانه در این نشست شرکت کردند، این دو کشور مرز مشترک با افغانستان ندارند.
پاکستان، تنها همسایه افغانستان بود که در این نشست حضور نداشت و از سران طالبان نیز برای شرکت در این نشست دعوت نشده بود.
نیکولای پاتروشف، دبیر شورای امنیت ملی روسیه در این نشست گفت که تسلیحات به جا مانده از ایالات متحده و ناتو در افغانستان می‌تواند زمینه جنگ در بین گروه‌های مختلف در داخل افغانستان را افزایش دهد و این سلاح‌ها می‌تواند از طریق بازارهای سیاه به دست تروریستان برسد و باعث ناامنی بیشتر منطقه شود.
وی افزود: «ما در مورد بیش از هزار خودرو و نفربر زرهی، ده‌ها هواپیما و هلیکوپتر، صدها قبضه توپ، خمپاره، سامانه‌های ضدتانک و ضدهوایی و صدها هزار سلاح سبک و سنگین صحبت می‌کنیم.»
خروج «پر هرج و مرج» سربازان امریکایی و ناتو از افغانستان انتقادی است که همواره از طرف جمهوری‌خواهان به دولت جو بایدن مطرح می‌شود و بایدن در واکنش به هشدارها و انتقادهای داخلی و بین‌المللی، بارها از تصمیمش برای خروج سریع از افغانستان دفاع کرده است.
آجیت دوال، مشاور امنیت ملی هند نیز در این نشست گفت که هیچ کشوری نباید از خاک افغانستان برای صدور تروریسم استفاده کند و منابع طبیعی افغانستان باید ابتدا برای رفاه مردم این کشور استفاده شود.
وی با بیان اینکه تروریسم به تهدید بزرگ منطقه تبدیل شده است، خواستار همکاری‌های اطلاعاتی و امنیتی بین دولت‌ها و نهادهای (امنیتی) کشورهای منطقه برای مقابله با خطر تروریسم و داعش شد.
هند در گذشته پاکستان را به حمایت از تروریسم برای رسیدن اهداف خود متهم کرده بود، همچنین در هفته‌های اخیر، رسانه‌های هند مقالات متعددی درباره تمرکز حزب کمونیست چین بر منابع کمیاب خاکی و معادن لیتیوم افغانستان منتشر کرده‌اند.
این مقام ارشد هندی افزود: دولت این کشور به حدود ۱۹۰۰ دانشجوی پسر و سیصد دانشجوی دختر طی دو سال گذشته بورسیه تحصیلی داده است.
علی شمخانی، دبیر شورای امنیت ملی ایران نیز در این نشست گفت که تلاش جمعی همسایگان افغانستان به تنهایی نمی‌تواند زمینه‌ساز صلح و ثبات پایدار در افغانستان شود، بلکه اراده بازیگران داخلی و حاکمان فعلی تعیین‌کننده است.
وی با تاکید بر تشکیل حکومت متشکل از اقوام و نژادها ادامه داد: «تاخیر بیشتر در پیگیری سازوکارهای سیاسی برای مشارکت همه اقوام و احزاب در حاکمیت و همچنین سایر موارد ثبات‌بخش در افغانستان نه تنها مزیتی را به دنبال نخواهد داشت، بلکه بر مشکلات کنونی این کشور خواهد افزود.»
شمخانی همچنین خواستار آزاد شدن دارایی‌های مسدودشده افغانستان از سوی امریکا شد. بعد از سقوط دولت پیشین افغانستان، ایالات متحده برای قطع دسترسی طالبان و گروه‌های مرتبط تروریستی، دارایی‌های افغانستان به ارزش سه و نیم میلیارد دلار را مسدود کرد.
بخش مطبوعاتی شورای امنیت روسیه همچنین گزارش داده است که شرکت‌کنندگان در این نشست بر اهمیت اجرای تعهدات بین‌المللی از سوی مقامات کنونی افغانستان برای مقابله با تروریسم و افراط‌گرایی، قاچاق مواد مخدر، تشکیل حکومت متوازن قومی‌سیاسی و رعایت حقوق بشر تاکید کردند.
مشاوران امنیت ملی این کشورها توافق کردند که برای یافتن راه‌حل‌های متناسب با چالش‌ها و تهدیدات (گروه‌های تروریستی) از خاک افغانستان، این گفتگوها را ادامه دهند.
خبرگزاری باختر که اکنون دیدگاه‌های مورد نظر طالبان را گزارش می‌دهد، در مورد دعوت نشدن نماینده طالبان به این نشست نوشته است: «در چنین نشست‌ها بحث‌های انتقادی، دیدگاه یا سفارشاتی (درباره طالبان) وجود خواهد داشت و این نماینده امارت اسلامی خواهد بود که با حضور خود در چنین نشست‌ها به مسایل مبهم (مطرح شده در نشست) پاسخ خواهد داد.»
جامعه جهانی و نهادهای بین‌المللی بارها از سران امارت اسلامی طالبان خواسته‌اند که به تعهدات بین‌المللی در زمینه حقوق زنان، مهار تروریسم پایبند بمانند و حکومت جامعی تشکیل دهند که شامل همه گروه‌ها باشد، اما تاکنون طالبان به هیچ‌کدام از این درخواست‌ها عمل نکرده است.
