پلیس فرانسه که در حوزه جرایم سایبری فعالیت میکند، با همکاری یوروپل، نهاد مقابله با جرایم اتحادیه اروپا، به دفاتر پلتفرم شبکه اجتماعی ایکس متعلق به ایلان ماسک در پاریس یورش برد. دادستانی پاریس روز سهشنبه این خبر را اعلام کرد.
بهگفته دادستانی، این بازرسی در ارتباط با تحقیقی است که در ژانویه ۲۰۲۵ درباره محتوایی که الگوریتم ایکس ترویج میکند آغاز شد و در ژوئیه ۲۰۲۵ به چتبات هوش مصنوعی این پلتفرم با نام «گروک» گسترش یافت.
دادستانی اعلام کرد ایلان ماسک و لیندا یاکارینو، مدیرعامل پیشین ایکس، در چارچوب این پرونده برای حضور در جلسات رسیدگی در ماه آوریل احضار شدهاند.
شبکه اجتماعی ایکس تاکنون به درخواستها برای اظهار نظر پاسخی نداده است؛ اما پیشتر این تحقیق را حملهای به آزادی بیان و «با انگیزههای سیاسی» توصیف کرده بود.
نگرانیها درباره «آزادی بیان» و «حریم خصوصی»
شرکت شبکه اجتماعی ایکس در ژوئیه ۲۰۲۵ اتهام دستکاری الگوریتم خود را رد کرد و در بیانیهای نوشت: «این تحقیق که به ابتکار اریک بوتورل، سیاستمدار فرانسوی، آغاز شده، بهشکل فاحش حق بنیادین ایکس برای دادرسی منصفانه را تضعیف میکند و حقوق کاربران ما در زمینه حریم خصوصی و آزادی بیان را به خطر میاندازد.»
«آقای بوتورل، ایکس را به دستکاری الگوریتم با هدف «مداخله خارجی» متهم کرده است؛ اتهامی که کاملاً نادرست است.»
دادستانی اعلام کرد از جمله جرایمی که در این پرونده بررسی خواهد شد، همدستی در نگهداری یا توزیع سازمانیافته تصاویر پورنوگرافیک کودکان، نقض حقوق افراد از طریق تصاویر جنسی دیپفیک و استخراج متقلبانه دادهها توسط یک گروه سازمانیافته است.
دادستانی همچنین اعلام کرد فعالیت خود را در پلتفرم ایکس متوقف میکند و از این پس از طریق لینکدین، متعلق به مایکروسافت، و اینستاگرام، متعلق به متا، اطلاعرسانی خواهد کرد.
اقدام درباره گروک
پلتفرم ایلان ماسک اخیراً پس از افزایش نظارتها بر رویههای خود، برای جلوگیری از تولید و ویرایش تصاویر جنسیشده با استفاده از گروک در ایکس مداخله کرد.
ایکس در ۱۴ ژانویه ۲۰۲۶ اعلام کرد که پس از آنکه کشورهای مختلف در سراسر جهان تحقیقات را آغاز کرده و بهدلیل استفاده از چتبات هوش مصنوعیِ تعبیهشده برای تولید تصاویر جنسیِ صریح، تهدید به طرح دعوی حقوقی کردند، محدودیتهایی بر قابلیتهای ویرایش تصویر گروک اعمال میکند.
واحد «ایمنی» ایکس در بیانیهای که در همین شبکه اجتماعی منتشر شد نوشت اقداماتی اجرا شده تا از ویرایش تصاویر افراد واقعی توسط حساب گروک، بهمنظور نمایش آنها با پوششهای تحریکآمیز مانند بیکینی، جلوگیری شود.
در این بیانیه آمده است که ایجاد و ویرایش تصویر از طریق حساب گروک اکنون فقط برای مشترکان پولی در دسترس است تا «لایهای اضافی از حفاظت» ایجاد شود و کمک کند افرادی که میکوشند با سوءاستفاده از حساب گروک قوانین یا سیاستها را نقض کنند، قابل پیگرد و پاسخگویی باشند.
دیپفیکهای جنسیشده اغلب با استفاده از تصاویر واقعی زنان و بدون رضایت آنها ساخته میشوند؛ موضوعی که انتقاد قربانیان، فعالان ایمنی آنلاین و سیاستمداران در سراسر جهان را برانگیخته است.
در اواخر ژانویه ۲۰۲۶ کمیسیون اروپا از آغاز تحقیق درباره شرکت مادر گروک، یعنی x.AIخبر داد؛ اقدامی مشابه که در اوایل همان ماه از سوی نهاد ناظر بریتانیا، افکام (Ofcom)، نیز انجام شده بود.
پس از اعلام خبر یورش پلیس به دفاتر ایکس، پاول دوروف، مدیرعامل پیامرسان تلگرام، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نسبت به تهدید آزادی بیان هشدار داد و نوشت: «پلیس فرانسه هماکنون در حال یورش به دفتر ایکس در پاریس است… فرانسه تنها کشوری در جهان است که همه شبکههای اجتماعیای را که به مردم درجهای از آزادی میدهند، تحت پیگرد کیفری قرار میدهد؛ تلگرام، ایکس و تیکتاک. اشتباه نکنید؛ این یک کشور آزاد نیست.»
دوروف که تبعه روسیه است، پیشتر خود نیز بهدلیل آنچه پلیس فرانسه «نقص در نظارت بر محتوا» در تلگرام و خودداری از همکاری با پلیس خوانده، بازداشت و متهم شده بود؛ اتهامهایی که به گفته مقامهای فرانسوی، به گسترش فعالیتهای مجرمانه کمک کرده است.
دوروف هرگونه تخلف را رد کرده و پرونده کیفری علیه او همچنان باز است.
آغاز تحقیق در بریتانیا
یورش پلیس به دفاتر ایکس در پاریس، همزمان با روزی انجام شد که مقامهای بریتانیایی تحقیقات رسمی درباره پایبندی ایکس و x.AI به قانون حفاظت از دادههای بریتانیا را در ارتباط با نسل پیشین دیپفیکهای گروک آغاز کردند.
ویلیام مالکوم، مدیر اجرایی دفتر کمیسر اطلاعات بریتانیا، گفت: «گزارشها درباره گروک پرسشهای بسیار نگرانکنندهای را مطرح میکند درباره اینکه دادههای شخصی افراد چگونه برای تولید تصاویر خصوصی یا جنسیشده بدون اطلاع یا رضایت آنها استفاده شده و آیا تدابیر حفاظتی لازم برای جلوگیری از این موضوع در نظر گرفته شده است یا نه… از دست رفتن کنترل دادههای شخصی به این شکل میتواند بهسرعت موجب آسیبهای جدی شود؛ بهویژه زمانی که کودکان در میان باشند.»
او افزود این نهاد نظارتی بهطور نزدیک با نهادهای ناظر بینالمللی و همچنین آفکام همکاری میکند.
مالکوم گفت: «تحقیق ما بررسی خواهد کرد که آیا شرکتهای مادر، یعنی XIUC و x.AI در توسعه و بهکارگیری خدمات گروک، از جمله تدابیر حفاظتی برای صیانت از حقوق دادههای افراد، به قوانین حفاظت از دادهها پایبند بودهاند یا نه.»
او تأکید کرد: «هرجا مشخص شود تعهدات رعایت نشدهاند، برای حفاظت از عموم مردم اقدام خواهیم کرد.»
بر اساس این گزارش، شماری دیگر از کارکنان ایکس نیز بهعنوان شاهد احضار شدهاند تا همراه با ایلان ماسک و لیندا یاکارینو در جلسات رسیدگی حاضر شوند؛ هرچند اجرای چنین دستورات قضایی برای افرادی که در فرانسه زندگی نمیکنند، دشوار است.
اریک بوتورل، نماینده پارلمان فرانسه، نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «خوشحالم که شکایت من در ژانویه ۲۰۲۵ به نتیجه رسیده است.» او افزود: «در اروپا، و بهویژه در فرانسه، حاکمیت قانون یعنی هیچکس فراتر از قانون نیست.»
