تأثیر این داروها ممکن است حتی بعد از قطع مصرف دارو هم ادامه پیدا کند.
براساس مطالعهای که در ماه اوت انتشار یافت، داروهای هورمونی جلوگیری از بارداری میتوانند نحوه واکنش خانمها به ترس را دگرگون کنند. تأثیر این داروها ممکن است حتی بعد از قطع مصرف دارو هم ادامه پیدا کند.
این مطالعه نشان داد خانمهایی که از داروهای هورمونی جلوگیری از بارداری استفاده میکردند، در مقایسه با خانمهایی که هرگز از این داروها استفاده نکرده بودند، در محیطهای امن و بیخطر واکنش بهمراتب بیشتری نسبت به ترس نشان میدادند.
دکتر تیائو-ویریراک کتیگناراث، متخصص باروری و عضو کالج متخصصان زنان و زایمان آمریکا، که نقشی در این مطالعه نداشت، به اپک تایمز گفت: «یافتههای محققان نشان میدهد که چرا اختلالات مرتبط با ترس و اضطراب در بین خانمها شایعتر است.»
او افزود: «این مطالعه بهطور مشخص نشان میدهد که قرصهای جلوگیری از بارداری بر رفتار داوطلبان اثر میگذارند.»
استفاده از شوک الکتریکی برای القای ترس
در این مطالعه که در نشریه نیچر انتشار یافت، ۱۴۷ داوطلب سالم شرکت داشتند: آقایان، خانمهای دارای قاعدگی طبیعی و خانمهایی که از داروهای هورمونی جلوگیری از بارداری استفاده میکردند. تمام خانمهایی که دارو مصرف میکردند، فقط قرصهای ترکیبی میخوردند.
محققان یک آزمایش دوروزه طراحی کردند تا توانایی داوطلبان را در تفکیک موقعیتهای تهدیدآمیز از موقعیتهای امن و بیخطر بررسی کنند.
داوطلبان در روز نخست در محیطی که به فضای اداره (محیط تهدیدآمیز) شباهت داشت، متوجه شدند که هرگاه چراغی خاص خاموش میشود، یعنی قرار است شوک الکتریکی دریافت کنند. آنها در ادامه در محیطی شبیه کتابخانه (محیط امن و بیخطر) متوجه شدند که با خاموششدن چراغها شوک الکتریکی دریافت نمیکنند.
محقان در روز دوم با اندازهگیری واکنشهای پوستی و فعالیت مغزی بررسی کردند که آیا واکنش ترس در هردو محیط با خاموششدن چراغها بازمیگردد یا خیر.
خانمهایی که در زمان انجام آزمایش از داروهای هورمونی جلوگیری از بارداری استفاده میکردند یا پیشتر دارو مصرف کرده بودند، در محیطهای امن و بیخطر همچنان واکنش نشان میدادند. آنها درعمل تشخیص نمیدادند که دیگر در معرض خطر نیستند.
بهویژه خانمهایی که استروژن بیشتری از طریق دارو دریافت کرده بودند، در محیطهای امن و بیخطر ترس بیشتری بروز میدادند. این تأثیر حتی بعد از قطع مصرف دارو هم ادامه پیدا کرد و نشان داد که هورمونها تأثیر پایداری بر رفتار داوطلبان میگذارند.
اما خانمهایی که نوسانات هورمونی طبیعی داشتند، در موقعیتهای امن و بیخطر واکنش غیرعادی نداشتند.
دکتر کتیگناراث گفت: «موضوع این است که تأثیر هورمونهای مصنوعی موجود در قرصهای جلوگیری از بارداری با نوسانات هورمونی طبیعی تفاوت دارد. این مسئله نشان میدهد که مواجهه مداوم با دوزهای بالاتر میتواند بر نحوه واکنش به ترس اثر بگذارد؛ امری که از منظر سلامت روان از اهمیت بسزایی برخوردار است.»
اسکنهای مغزی از سازوکار زیستی تغییرات رفتاری پرده برداشتند. خانمهایی که داروهای جلوگیری از بارداری مصرف میکردند، فعالیت کمتری در ناحیه هیپوکامپ و قشر شکمی-میانی پیشپیشانی مغز داشتند؛ دو ناحیهای که نقش مهمی در تفکیک موقعیتهای خطرناک از موقعیتهای امن و بیخطر ایفا میکنند.
وقتی فعالیت مغزی در این نواحی کاهش مییابد، خانمها در کنترل احساس ترس در موقعیتهای امن و بیخطر دچار مشکل میشوند.
براساس یافتههای این مطالعه، مشکل از تأثیر مستقیم هورمونهای مصنوعی بر شبکههای عصبی مرتبط با یادگیری و حافظه هیجانی نشأت میگیرد. اگر خانمها در دوران نوجوانی از این داروها استفاده کنند، ممکن است به سازوکارهای تنظیمی بدن که هنوز در حال رشد هستند آسیب وارد کنند.
پیامدهای گسترده
این مطالعه بر نقش مهم هورمونها در شناخت اختلالات مرتبط با ترس مانند اختلال استرس پس از سانحه تأکید دارد؛ اختلالی که شیوع آن در خانمها دو تا سه برابر بیشتر از آقایان است.
دکتر تریشا شاه، متخصص غدد تولیدمثلی از مرکز کانسپشنز فلوریدا، که نقشی در این مطالعه نداشت، معتقد است که پزشکان میتوانند از دستورالعملهای مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریها درباره معیارهای تجویز داروهای جلوگیری از بارداری استفاده کنند.
او به اپک تایمز گفت: «این دستورالعمل نشان میدهد که مصرف قرصهای ترکیبی جلوگیری از بارداری با افزایش علائم روانی در خانمهایی که پیشتر از افسردگی یا اختلال دوقطبی رنج میبردند ارتباطی ندارد. این داروها در این موارد بیخطر هستند، اما برای شناخت بهتر پیامدهای احتمالی آنها در قبال سلامت روان به تحقیقات بیشتری نیاز داریم.»
شاه افزود که او ضمن شفافسازی درباره داروهای هورمونی جلوگیری از بارداری به بررسی وضعیت بیمار میپردازد و درباره اثرات احتمالی این داروها بر خلقوخو و مزایای آنها صحبت میکند که برای نمونه میتوان به تنظیم چرخه قاعدگی، کاهش درد یا خونریزی، جلوگیری از بارداری و کنترل آکنه اشاره کرد.
او گفت: «تصمیمگیری در این مورد بهطور مشترک توسط پزشک و بیمار انجام میگیرد.»
