امارات متحده عربی اعلام کرد پس از آنکه نیروهای آمریکایی در درگیریهای اطراف تنگه هرمز مواضع ایرانی را هدف قرار دادند، سامانههای پدافند هوایی این کشور موشکها و پهپادهای شلیکشده از سوی جمهوری اسلامی را رهگیری کردند.
آتشبس شکننده میان ایالات متحده و جمهوری اسلامی روز هشتم مه بار دیگر با تنش روبهرو شد؛ پس از آنکه امارات متحده عربی اعلام کرد سامانههای دفاع هوایی این کشور، تنها چند ساعت پس از تبادل آتش میان ناوهای جنگی آمریکا و نیروهای ایرانی در اطراف تنگه هرمز، موشکها و پهپادهای ایرانی را رهگیری کردهاند.
این درگیری یکی از جدیترین تشدید تنشها از زمان آغاز آتشبس متزلزل میان واشنگتن و تهران در هشتم آوریل به شمار میرود؛ آتشبسی که پس از بیش از ۴۰ روز درگیری و حملات آمریکا و اسرائیل با هدف از بین بردن آنچه دولت آمریکا «تهدید ناشی از برنامه هستهای ایران» توصیف کرده بود، برقرار شد.
وزارت دفاع امارات در بیانیهای در شبکه ایکس اعلام کرد سامانههای دفاع هوایی این کشور «بهطور فعال در حال مقابله با تهدید موشکها و پهپادهای ایرانی» هستند.
در این بیانیه آمده است: «سامانههای پدافند هوایی امارات در حال مقابله با حملات موشکی و پهپادی از مبدأ ایران هستند.» این وزارتخانه افزود صداهایی که در برخی مناطق کشور شنیده شده، ناشی از عملیات رهگیری موشکهای بالستیک، موشکهای کروز و پهپادها بوده است.
وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد پس از رهگیری دو موشک بالستیک و سه پهپاد شلیک شده از سوی جمهوری اسلامی، سه نفر مجروح شدند.
این تحولات پس از آن رخ داد که ارتش آمریکا اعلام کرد سه ناوشکن مجهز به موشک هدایتشونده آمریکا که شامگاه پنجشنبه از تنگه هرمز عبور میکردند، هدف حملات موشکی، پهپادی و قایقهای تندرو ایرانی قرار گرفتند.
ستاد فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، اعلام کرد ناوشکنهای «یواساس تراکستون»، «یواساس رافائل پرالتا» و «یواساس میسون» حملات را رهگیری کرده و سپس مواضع نظامی جمهوری اسلامی از جمله پایگاههای پرتاب موشک و پهپاد، مراکز فرماندهی و کنترل و تأسیسات اطلاعاتی را هدف قرار دادهاند.
سنتکام اعلام کرد هیچیک از تجهیزات یا نیروهای آمریکایی آسیب ندیدهاند و افزود نیروهای آمریکا همچنان «در موقعیت آمادهباش برای حفاظت از نیروهای آمریکایی» قرار دارند؛ هرچند بهدنبال تشدید تنش نیستند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در شبکه «تروث سوشال» نوشت که این سه ناوشکن «با موفقیت کامل» در حالی از تنگه عبور کردند که زیر آتش قرار داشتند.
ترامپ نوشت: «هیچ آسیبی به این سه ناوشکن وارد نشد؛ اما خسارت سنگینی به مهاجمان ایرانی وارد شد. به سمت ناوشکنهای ما موشک شلیک شد که بهراحتی منهدم شدند. همچنین پهپادهایی که به سمت ما آمدند، در هوا نابود شدند.»
او افزود قایقهای کوچک ایرانی که در این حمله مشارکت داشتند «بهسرعت و با کارآمدی به قعر دریا فرستاده شدند» و هشدار داد اگر جمهوری اسلامی بهسرعت توافق صلح را امضا نکند، ایالات متحده «بسیار شدیدتر و خشنتر» پاسخ خواهد داد.
با وجود این درگیریها، ترامپ تأکید کرد که آتشبس همچنان برقرار است.
او در گفتوگوی تلفنی با ریچل اسکات، خبرنگار ایبیسی نیوز، گفت: «این فقط یک ضربه کوچک بود. آتشبس برقرار است و همچنان اجرا میشود.»
جمهوری اسلامی آمریکا را به نقض آتشبس متهم کرد
مقامهای جمهوری اسلامی روایت متفاوتی ارائه کردند و آمریکا را متهم کردند که با حمله به کشتیهای تجاری ایرانی در نزدیکی تنگه هرمز آغازگر درگیری بوده است.
خبرگزاری مهر به نقل از سرتیپ ابراهیم ذوالفقاری، سخنگوی قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا، گزارش داد نیروهای آمریکایی یک نفتکش ایرانی در نزدیکی بندر جاسک و یک شناور دیگر در نزدیکی بندر فجیره امارات را هدف قرار دادهاند.
ذوالفقاری گفت: «نیروهای نظامی متجاوز، تروریست و یاغی آمریکا آتشبس را نقض کردند.»
او همچنین مدعی شد نیروهای آمریکایی «با همکاری برخی کشورهای منطقه» مناطق غیرنظامی در جزیره قشم و دیگر نقاط ساحلی ایران را بمباران کردهاند.
ذوالفقاری افزود نیروهای ایرانی بلافاصله در پاسخ، شناورهای نظامی آمریکا را در شرق تنگه هرمز و جنوب چابهار هدف قرار دادهاند و مدعی شد «خسارات قابلتوجهی» به آنها وارد کرده و ناوهای آمریکایی را مجبور به عقبنشینی کردهاند.
خبرگزاری دولتی ایرنا نیز به نقل از نیروی دریایی سپاه پاسداران گزارش داد ناوهای آمریکایی با موشکهای کروز و پهپادهای انتحاری هدف قرار گرفتهاند.
ابراهیم عزیزی، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس، نیز در شبکه ایکس هشدار داد که به نظر میرسد اشارهای به تلاشهای جمهوری اسلامی برای کنترل عبور و مرور دریایی در تنگه هرمز باشد.
او نوشت: «تکرار یک اشتباه، پاسخ متفاوتی به همراه ندارد؛ فقط پاسخ قویتری دریافت خواهید کرد. به رژیم جدید دریایی ایران احترام بگذارید.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که نگرانیها درباره تلاش جمهوری اسلامی برای اعمال کنترل رسمی بر عبور کشتیها از تنگه هرمز افزایش یافته است؛ گذرگاهی که حدود یکپنجم نفت جهان از آن عبور میکند.
مقامهای ایرانی اوایل این هفته «سازمان تنگه خلیج فارس» را راهاندازی کردند؛ نهادی دولتی که مأمور بررسی کشتیها و دریافت عوارض از شناورهایی است که قصد عبور امن از این آبراه را دارند.
براساس گزارش شرکت اطلاعات کشتیرانی «لویدز لیست اینتلیجنس»، این نهاد ارسال فرمهای درخواست مجوز عبور از تنگه را برای اپراتورهای تجاری آغاز کرده است.
وزارت خزانهداری آمریکا هشدار داده شرکتهای کشتیرانی در صورت پرداخت عوارض به جمهوری اسلامی ممکن است با تحریم مواجه شوند.
ادامه تلاشهای دیپلماتیک با وجود تشدید تنشها
این درگیریها در حالی رخ داد که پاکستان همچنان تلاشهای میانجیگرانه خود را برای دستیابی به توافقی گستردهتر میان واشنگتن و تهران ادامه میدهد.
وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، روز پنجشنبه با عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، گفتوگو کرده است. شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، نیز گفت اسلامآباد همچنان «در تماس مداوم» با هر دو طرف قرار دارد.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان، گفت مذاکرهکنندگان همچنان انتظار دارند توافق «زودتر از آنچه تصور میشود» حاصل شود.
تهران نیز روز پنجشنبه اعلام کرد در حال بررسی تازهترین پیشنهادهای آمریکا است که از طریق میانجیهای پاکستانی ارائه شدهاند.
آتشبس کنونی از ماه آوریل تاکنون، با وجود تبادلهای پراکنده آتش و حوادث متعدد دریایی، تا حد زیادی حفظ شده است.
ترامپ اوایل این هفته عملیات «پروژه آزادی»؛ مأموریت دریایی آمریکا برای حفاظت از کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز را، پس از کمتر از ۴۸ ساعت، به دلیل نشانههای پیشرفت در مذاکرات متوقف کرد.
این مأموریت شامل حدود ۱۵ هزار نیروی آمریکایی، ۲۵ ناو جنگی و حدود ۱۰۰ هواپیما بود که در عملیات امنیت دریایی اطراف تنگه مشارکت داشتند.
با وجود توقف این عملیات، محاصره بنادر ایران از سوی آمریکا همچنان ادامه دارد.
کنترل فزاینده جمهوری اسلامی بر این آبراه موجب توقف صدها کشتی تجاری در خلیج فارس شده و نگرانیها درباره اختلال طولانیمدت در بازار جهانی انرژی و انتقال کالاهای مهمی مانند کود شیمیایی را افزایش داده است.
