دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۱۶ ژوئن در مجموعهای از دیدارها و نشستهای سطح بالا در نخستین روز کامل اجلاس گروه ۷ در شهر اویان-له-بن فرانسه شرکت کرد.
او در یک میزگرد با حضور ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، شرکت کرد و همچنین با رهبران قطر و امارات متحده عربی بهصورت دوجانبه دیدار کرد تا درباره توافق با جمهوری اسلامی و وضعیت خاورمیانه گفتوگو کند.
برنامه روز نخست با اجرای برنامهای فرهنگی و ضیافت شام رهبران به پایان رسید.
دو موضوع اصلی این روز از اجلاس، توافق با جمهوری اسلامی و جنگ اوکراین بود.
ترامپ از توافق با جمهوری اسلامی دفاع کرد
ترامپ در طول روز بارها از توافق میان آمریکا و جمهوری اسلامی دفاع کرد و انتقادها درباره ناکافی بودن مفاد تفاهمنامه را رد کرد.
او در دیدار با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، در حاشیه نشست گروه ۷ گفت: «جمهوری اسلامی هرگز به سلاح هستهای دست نخواهد یافت و این موضوع را با صدای بلند و روشن پذیرفته است.»
ترامپ افزود: «آنها نه این سلاح را تولید خواهند کرد، نه خریداری میکنند و نه هیچ اقدامی در این زمینه انجام خواهند داد. اگر هم چنین کنند، با پیامدهایی غیرقابل تصور روبهرو خواهند شد.»
رئیسجمهوری آمریکا توضیح نداد که در صورت نقض توافق از سوی تهران، واشنگتن چه اقداماتی انجام خواهد داد.
او گفت: «حتی درباره این پیامدها هم صحبت نمیکنم، اما این پیامدها شدیدترین پیامدهای ممکن خواهند بود.»
پس از آنکه مقامهای آمریکایی در ۱۵ ژوئن جزئیات کلی توافق را تشریح کردند، برخی منتقدان در رسانهها و شبکههای اجتماعی گفتند که این تفاهمنامه تنها بازگشایی ۶۰ روزه تنگه هرمز را تضمین میکند و دستاورد دیگری ندارد.
در کنگره آمریکا نیز مخالفان ترامپ و حتی برخی از متحدان او با دیده تردید به این توافق نگاه کردند.
لیندسی گراهام، سناتور جمهوریخواه کارولینای جنوبی در شبکه ایکس نوشت: «تا حدی نگرانم که برداشت جمهوری اسلامی از این توافق با آنچه تیم مذاکرهکننده آمریکایی مطرح میکند متفاوت باشد.»
او همچنین یادآور شد که طبق قوانین آمریکا، هر توافق هستهای با جمهوری اسلامی باید برای بررسی و رأیگیری به کنگره ارسال شود.
یک مقام ارشد آمریکایی نیز به اپک تایمز گفت این توافق «مبتنی بر عملکرد» است و جمهوری اسلامی تنها در صورتی میتواند از مزایای آن بهرهمند شود که به همه تعهدات خود عمل کند.
به گفته این مقام، تهران باید ثابت کند که تمامی تعهدات خود را اجرا کرده است؛ از جمله خودداری از توسعه سلاح هستهای، خنثیسازی مواد غنیشده و تضمین عبور آزادانه کشتیها از تنگه هرمز.
نگاه رهبران جهان به ترامپ
بسته شدن تنگه هرمز در جریان جنگ، بازارهای جهانی انرژی را با اختلال روبهرو کرد. اتحادیه اروپا از جمله مناطقی بود که بیشترین آسیب را از این بحران دید؛ بحرانی که نگرانیها درباره رکود تورمی، یعنی ترکیب تورم بالا و رشد اقتصادی ضعیف، را افزایش داد.
امانوئل مکرون، رئیسجمهوری فرانسه، پیش از دیدار با ترامپ در گفتوگویی تلویزیونی ابراز امیدواری کرد که تنگه هرمز بهزودی بازگشایی شود.
او با اشاره به تفاهمنامه گفت: «نمیخواهم وارد جزئیات شوم، اما برخی پیوستهای این توافق قرار است ۱۹ ژوئن نهایی شوند.»
مکرون تأکید کرد جامعه جهانی باید اطمینان حاصل کند که این توافق به یک واقعیت پایدار تبدیل میشود.
او همچنین ابراز امیدواری کرد که برای عبور از تنگه هرمز عوارضی وضع نشود و قیمت نفت دوباره افزایش نیابد.
در همین حال، قیمت نفت برنت و وست تگزاس اینترمدیت در ۱۶ ژوئن به کاهش خود ادامه داد و به پایینترین سطح سه ماه اخیر رسید.
ترامپ درباره جزئیات توافق گفت ترجیح میدهد آن را در یک نشست رسمی اعلام کند.
او به خبرنگاران گفت: «احتمالاً یک کنفرانس خبری برگزار میکنم و متن توافق را کلمه به کلمه برای شما میخوانم تا رسانهها آن را دقیق پوشش دهند.»
دیدار با زلنسکی و تمرکز بر اوکراین
ترامپ گفت اکنون میخواهد تمرکز خود را بر اوکراین بگذارد و معتقد است مسئله جمهوری اسلامی بهزودی به موضوعی متعلق به گذشته تبدیل خواهد شد.
او پس از شرکت در میزگرد رهبران گروه ۷ و زلنسکی گفت: «دیدار بسیار خوبی داشتیم. روسیه باید به توافق برسد. روسیه افراد بسیار زیادی را از دست داده و اوکراین نیز همینطور.»
پیش از این نشست نیز ترامپ بهطور خصوصی با زلنسکی دیدار کرده بود.
او درباره تلاش برای پایان دادن به جنگ اوکراین گفت: «هر کاری از دستم بر بیاید انجام خواهم داد.»
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره افزایش تحریمهای روسیه گفت اکنون که تنگه هرمز بازگشایی شده، آمریکا میتواند بار دیگر تحریمها را تشدید کند.
او در دیدار با محمد بن زاید آل نهیان گفت :«بهزودی قادر خواهیم بود این کار را انجام دهیم، چون اکنون نفت دوباره در حال جریان یافتن است.»
ترامپ افزود: «ما تحریمها را کاهش دادیم، زیرا نمیخواستیم به اقتصاد آمریکا لطمه وارد شود، اما بهزودی در موقعیتی خواهیم بود که دوباره آنها را اعمال کنیم.»
واشنگتن در ماه مارس بخشی از تحریمهای روسیه را کاهش داده بود تا خرید نفت دریایی روسیه برای جبران کمبود عرضه انرژی ناشی از جنگ با جمهوری اسلامی امکانپذیر شود.
وزارت خزانهداری آمریکا بعداً این معافیت را تمدید کرد و قرار است این تمدید در ۱۷ ژوئن به پایان برسد.
