روزنامه فایننشالتایمز در گزارشی اعلام کرد که جمهوری اسلامی در جریان جنگ یک و نیم ماهه اخیر با استفاده از یک ماهواره جاسوسی ساخت چین، توانست پایگاههای نظامی آمریکا در خاورمیانه را هدفگیری کند.
بر اساس این گزارش، ماهواره «تیایای-۰۱بی» که توسط شرکت چینی «ارث آی» ساخته و از خاک چین به فضا پرتاب شده، پس از استقرار در مدار به طور محرمانه به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تحویل داده شده است.
بر اساس اسناد مشاهدهشده توسط فایننشال تایمز، در سپتامبر ۲۰۲۴، نیروی هوافضای سپاه پاسداران—که بر برنامههای موشک بالستیک، پهپادی و فضایی ایران نظارت دارد—موافقت کرده است حدود ۲۵۰ میلیون یوان (۳۶.۶ میلیون دلار) برای بهدست آوردن کنترل این سامانه ماهوارهای پرداخت کند.
این توافق که به یوان تنظیم شده و توسط یک پاسدار با درجه سرتیپ در نیروی هوافضای سپاه امضا شده، شامل جزئیات هزینهها از جمله ماهواره و پرتابگر آن، پشتیبانی فنی، زیرساخت داده و خدمات ارائهشده توسط یک «طرف خارجی» است.
این گزارش افزود که فرماندهان نظامی جمهوری اسلامی از این ماهواره برای رصد پایگاههای مهم آمریکا در منطقه استفاده کردهاند.
این دادهها شامل فهرست مختصات زمانی، تصاویر ماهوارهای و تحلیلهای مداری بوده است که نشان میدهد تصاویر در ماه مارس، پیش و پس از حملات پهپادی و موشکی جمهوری اسلامی به پایگاههای آمریکایی ثبت شدهاند.
به نوشته فایننشال تایمز، افشای این قرارداد ماهوارهای در حالی صورت میگیرد که آمریکا بهطور کلی در مورد کمکهای پکن به تهران نگران است. دنیس وایلدر، رئیس پیشین بخش تحلیل چین در سیا گفت چین سابقه ارائه تسلیحات به ایران را در چارچوب یک راهبرد عملگرایانه برای اعمال نفوذ بر جمهوری اسلامی دارد؛ از جمله ارسال موشکهای ضدکشتی «سیلکورم» در گذشته که برای ایجاد اختلال در کشتیرانی در تنگه هرمز استفاده شدند.
همچنین در این گزارش آمده است در قالب همکاری هوافضا، سپاه پاسداران به ایستگاههای زمینی تجاری متعلق به شرکت «امپوسَت» نیز دسترسی پیدا کرده است؛ شرکتی مستقر در پکن که خدمات کنترل ماهواره و داده را در مناطق مختلفی از جمله آسیا و آمریکای لاتین ارائه میدهد.
براساس گزارشها، ماهواره چینی مورد استفاده سپاه، در روزهای ۱۳ تا ۱۵ مارس از پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی تصویربرداری کرده است.
همچنین گفته شده است که این ماهواره همچنین پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن و مکانهای نزدیک به پایگاه دریایی ناوگان پنجم آمریکا در بحرین و فرودگاه اربیل عراق را در حوالی زمان حملات جمهوری اسلامی به تأسیسات این مناطق، رصد کرده است.
وزارت خارجه چین این گزارش فایننشال تایمز را تکذیب کرده و فروش ماهواره جاسوسی به سپاه را «شایعات» خوانده است.
نقش چین کمونیستی در حمایت نظامی و اطلاعاتی به جمهوری اسلامی
همچنین یک مقام ارشد پیشین اطلاعاتی غرب به این رسانه گفت: «هیچ راهی وجود ندارد که یک شرکت چینی بتواند بدون تأیید مقامات دولتی اقدام به پرتاب ماهواره کند. مدتی است کاملاً روشن شده که چین در حوزه اطلاعاتی به ایران کمک میکند، اما تلاش دارد نقش مستقیم دولت خود را پنهان نگه دارد.»
در گزارش فایننشال تایمز تصریح شده است که استفاده از یک ماهواره ساخت چین توسط سپاه پاسداران در جنگی که تهران در آن بارها همسایگان خود را با موشک و پهپاد هدف قرار داده، احتمالا در سراسر منطقه بسیار حساس تلقی خواهد شد. چین بزرگترین شریک تجاری کشورهای خلیج فارس و بزرگترین خریدار نفت آنهاست، حال آنکه ماهواره چین به سپاه برای حمله به این کشورها کمک میکند.
در بخش دیکری از این گزارش به نقل از یک منبع آگاه آمده است آمریکا نشانههایی دیده که نشان میدهد چین در حال بررسی ارائه نوعی موشک دوشپرتاب به ایران است؛ همان نوعی که ایران اخیراً برای سرنگونی یک جنگنده F-15 آمریکایی از آن استفاده کرده است.
فایننشال تایمز سال گذشته نیز گزارش داده بود که شرکت «چانگ گوانگ ستلایت تکنولوژی»، یک گروه تجاری با ارتباطاتی با ارتش خلق چین، تصاویر ماهوارهای را در اختیار شورشیان حوثی مورد حمایت جمهوری اسلامی در یمن قرار داده است تا به آنها در هدفگیری ناوهای جنگی آمریکا و کشتیهای بینالمللی در دریای سرخ کمک کند.
روزنامه واشینگتنپست پیشتر در گزارشی نوشته بود که شرکتهای فناوری چینی جابهجایی ناوهای هواپیمابر و حتی نحوه آرایش جنگندهها برای حملات به ایران را نشان میدهند.
بر اساس این گزارش، این شرکتها با تحلیل دادههای غربی و چینی، فعالیت پایگاههای آمریکا در خاورمیانه، حرکت ناوهای جنگی و حتی تعداد و نوع هواپیماها و سامانههای دفاع موشکی را ردیابی میکنند.
