نویسنده: تموز ایتای
در حالیکه ایرانیان طی چند روز گذشته نوروز را جشن گرفتند و جنگ وارد هفته چهارم خود میشود، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیامی صادر کرد که در آن آرزوهای نوروزی برای ایرانیان با هشداری آشکار از ویرانی خطاب به حکومت ایران در هم آمیخته بود.
او که از مرکز فرماندهی نیروی هوایی و در کنار فرماندهان نظامی و اطلاعاتی سخن میگفت، از ایرانیان خواست جشن باستانی چهارشنبهسوری و خود نوروز را با افروختن آتش، گردهم آمدن آزادانه و در آغوش کشیدن «سال آزادی» گرامی بدارند.
سپس جملهای مطرح شد که در سراسر جهان بازتاب یافت: «ما از بالا شما را زیر نظر داریم.»
این عبارت صرفاً یک آرایه لفظی نبود. این جمله نشاندهنده نقش فعال اسرائیل در بازآرایی صحنه داخلی بود؛ نه فقط از طریق حمله به اهداف نظامی، بلکه با تضعیف سیستماتیک ابزارهای کنترل داخلی حکومت. در روزهای منتهی به تعطیلات و در طول آن، نیروهای اسرائیلی ایستهای بازرسی بسیج را در سراسر تهران و دیگر شهرها هدف حمله قرار دادند. این موانع شبهنظامی، که از آغاز جنگ بهطور شتابزده برای مهار ناآرامیهای احتمالی ایجاد شده بودند، به اهداف اولویتدار تبدیل شدهاند. پهپادها و حملات دقیق دهها مورد از این ایستها را هدف قرار دادهاند؛ اغلب با هدایت اطلاعات لحظهای از سوی شهروندان عادی در داخل ایران که اطلاعات را به هدایتکنندگان پهپادهای اسرائیلی منتقل میکنند. هدف روشن است: کاهش تسلط حکومت بر خیابانها، ایجاد فضای تنفس برای تحرک، و فرسایش ترسی که موجهای پیشین اعتراض را سرکوب کرده بود.
این کارزار مستقیماً به تلاشهای گستردهتر روانی و عملیاتی مرتبط است. منابع مطلع میگویند سازمان اطلاعات اسرائیل با افسران میانی و ارشد در سپاه پاسداران، پلیس و بسیج تماسهای تلفنی مستقیم برقرار کرده است. پیامها صریح هستند: «ما میدانیم شما که هستید. شما در فهرست سیاه ما قرار دارید. یا به مخالفان کمک کنید یا با حذف روبهرو شوید.»
ضبطهای درز کرده نشان میدهند برخی از دریافتکنندگان با التماس پاسخ دادهاند که «لطفاً به ما آسیب نزنید؛ ما با مخالفان هستیم». با این حال، وفاداری بهسختی قابل سنجش است. هدف این عملیات ایجاد بدگمانی، تسریع در جدایی نیروها، و ارسال این پیام است که مجریان حکومت دیگر دستنیافتنی نیستند.
با این حال، این قمار بر شورش همچنان پرمخاطره است. اعتراضهای گسترده گذشته، از جمله خیزشهای بزرگ دسامبر ۲۰۲۵ تا ژانویه ۲۰۲۶ که هزاران کشته برجای گذاشت، با وجود خشم گسترده شکست خوردند. مخالفان همچنان پراکندهاند؛ قطع اینترنت ادامه دارد؛ و شبکه گسترده نیروهای وفادار و دستگاه سرکوب حکومت همچنان پابرجا مانده است. آنچه اکنون متفاوت است، مقیاس فرسایش است: حملات مشترک آمریکا و اسرائیل نهتنها توان نظامی خارجی، بلکه ظرفیتهای پلیسی داخلی را نیز بهشدت تضعیف کرده است. واحدهای داخلی بسیج و سپاه در هفتههای اخیر صدها فرمانده و افسر میدانی خود را از دست دادهاند، از جمله حذف چهرههای شاخص مانند رئیس اطلاعات بسیج و هماهنگکنندگان کلیدی. ایستهای بازرسی همچنان در حال سقوط هستند؛ و گزارشهای روحیه نشان میدهد تردید در میان نیروهای اجرایی در حال افزایش است، زیرا آنها در صورت فروپاشی حکومت از دادگاهها یا پهپادهای اسرائیلی بیم دارند.
پویاییهای اقلیتها لایهای دیگر به این وضعیت میافزاید. کردها، عربها (بهویژه در خوزستان نفتخیز)، بلوچها و دیگران دههها با سرکوب سیستماتیک مواجه بودهاند. برخی از آنها گروههای مسلح دارند. اگر فرسایش امنیت داخلی ادامه یابد، این گروهها میتوانند در برخی مناطق راهبردی کفه ترازو را تغییر دهند.
با این حال، آستانه اقدام گسترده هنوز شکسته نشده است. رهبران اسرائیل و آمریکا بهطور علنی از ایرانیان خواستهاند قیام کنند، اما بدون فروپاشی بیشتر سازوکارهای سرکوب، هر حرکت خیابانی با خطر کشتار مواجه است. یکی از مقامهای ارشد اسرائیلی به دیپلماتهای آمریکایی گفته، معترضان در صورت اقدام زودهنگام «قتلعام خواهند شد.»
تا ۲۳ مارس، در حالیکه اولتیماتوم ۴۸ ساعته ترامپ درباره تنگه هرمز در پی گفتوگوها با ایران به تعویق افتاده، جبهه داخلی همچنان پرتنش اما ایستا باقی مانده است؛ با این ملاحظه که اینترنت برای سه هفته قطع بوده است. هنوز در جریان جشنهای سال نو خیزش گستردهای رخ نداده است؛ گشتها و ایستهای بازرسی بسیج همچنان برقرارند، هرچند آسیبدیده. رژیم ایران تهدید کرده در صورت هدف قرار گرفتن نیروگاهها، تنگه هرمز را بهطور کامل خواهد بست و به زیرساختهای انرژی خلیج فارس پاسخ خواهد داد؛ اقدامی که خود جمعیت کشور را بیش از پیش تحت فشار قرار خواهد داد. حکومت همچنان به بقا چنگ زده است، اما زمینههای شکاف در حال شکلگیری است.
راهبرد اسرائیل صرفاً فتح ایران از طریق آسمان نیست؛ بلکه ایجاد شرایطی است که در آن ایرانیان بتوانند سرانجام خود کار را به پایان برسانند. نوروز ۲۰۲۶، در میان بمباران و قطع ارتباطات، ممکن است به جرقه تبدیل شود، یا صرفاً گامی دیگر در مسیری طولانی و بیرحمانه.
دیدگاه ارائهشده در این مقاله نقطه نظر نویسنده بوده و لزوماً منعکسکننده دیدگاه اپک تایمز نیست.
درباره نویسنده: تموز ایتای از روزنامهنگاران و ستوننویسان ساکن تلآویو است.
