آمریکا ۱۳ فرد و نهاد را به اتهام کمک به جمهوری اسلامی برای دستیابی به تسلیحات و قطعات نظامی تحریم کرد. افراد و نهادهای هدف این تحریمها در روسیه، چین، هنگکنگ و پاکستان مستقر هستند.
مقامهای وزارت خزانهداری و وزارت خارجه آمریکا سهشنبه، ۲۹ سپتامبر (هفتم مهر) این تحریمها را بهطور همزمان اعلام کردند. مقامها گفتند هدف از این اقدام، تضعیف توانایی تهران برای بازسازی برنامههای تسلیحاتی خود و افزایش هزینه برای کسانی است که تجهیزات مورد نیاز ان را تامین میکنند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا در بیانیهای گفت: «وزارت خزانهداری هیچگونه حمایتی از این حکومت را تحمل نخواهد کرد و به شناسایی، افشا و منزوی کردن عوامل پشتیبان جمهوری اسلامی ادامه خواهد داد.»
وزارت خزانهداری در میان افراد تحریمشده از سید اصغر علیزاده طباطبایی، نماینده وزارت دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح جمهوری اسلامی مستقر در پکن نام برد و گفت او تامین سامانههای تسلیحاتی کامل و قطعات دارای کاربرد دوگانه در چین را هماهنگ کرده است.
این وزارتخانه همچنین «گروه تحقیق و توسعه کاوشکام آسیا» مستقر در ایران را تحریم کرد که به گفته وزارت خزانهداری، تجهیزات الکترونیکی شامل اتصالدهندههایی برای شرکت صنایع هواپیماسازی ایران، تهیه کرده است.
شرکت «ایسی موجو تکنولوژی» مستقر در هنگکنگ و لی فن، نماینده مستقر در چین و همچنین وسیم پاشا تجمل، رئیس گروه «کاوالیر» در پاکستان، از دیگر افراد و نهادهای تحریمشده هستند.
وزارت خارجه آمریکا نیز سه شرکت را براساس فرمان اجرایی ۱۳۹۴۹، که فعالیتهای مرتبط با تسلیحات متعارف جمهوری اسلامی را هدف قرار میدهد، تحریم کرد.
این سه شرکت عبارتاند از «شرکت سهامی دفتر طراحی آزمایشی به نام ای.اس. یاکوولف»، سازنده هواپیما مستقر در روسیه؛ شرکت کشتیرانی روسی «امجی-فلوت» و شرکت هواپیمایی «ساها» مستقر در ایران که وابسته به نیروی هوایی جمهوری اسلامی است.
شرکت یاکوولف جنگنده آموزشی پیشرفته یاک-۱۳۰ را تولید میکند. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد روسیه در اواخر سال ۲۰۲۳ نخستین محموله شامل چند فروند جنگنده یاک-۱۳۰ را به ایران تحویل داد و سپس در نوامبر و دسامبر ۲۰۲۵، تجهیزات مرتبط با این جنگندهها را از ایرکوتسک روسیه به ایران ارسال کرد.
براساس برگه اطلاعات وزارت خارجه آمریکا، روسیه اکنون تقریبا تمامی ۲۴ فروند هواپیمای یاک-۱۳۰ را که براساس گزارشها قرارداد آنها منعقد شده بود، به ایران تحویل داده است.
وزارت خارجه آمریکا گفت کشتیهای شرکت امجی-فلوت در سال ۲۰۲۴ در انتقال موشکهای بالستیک کوتاهبرد از ایران به روسیه نقش داشتند.
به گفته این وزارتخانه، در اواخر سال ۲۰۲۵ خودروهای پدافند هوایی و تجهیزات مرتبط با آنها با کشتی «کامپوزیتور راخمانینوف» از ایران به روسیه منتقل شدند. این کشتی بهعنوان دارایی مسدودشده امجی-فلوت شناسایی شده است.
شرکت هواپیمایی ساها نیز به دلیل انتقال تسلیحات و تجهیزات مرتبط با آنها هدف تحریم قرار گرفت.
هرگونه دارایی متعلق به افراد و نهادهای تحریمشده که در آمریکا قرار داشته باشد یا در اختیار اشخاص آمریکایی باشد، مسدود شده و باید به دفتر کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا گزارش شود. نهادهایی که ۵۰ درصد یا بیشتر از مالکیت آنها در اختیار افراد یا نهادهای تحریمشده باشد نیز مشمول مسدودسازی خواهند شد.
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد این تحریمها همزمان با نخستین سالگرد بازگشت تحریمها و اقدامات محدودکننده سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی اعمال شده است. طی یک سال گذشته، آمریکا دهها تحریم جدید وضع کرده و نمایندگانی از ۴۰ کشور را برای تقویت اجرای این محدودیتها گرد هم آورده است.
جنگ، محاصره و «عملیات طرد اقتصادی»
تحریمهای روز سهشنبه بخشی از کارزاری است که آمریکا در ۲۴ اوت با عنوان «عملیات طرد اقتصادی» آغاز کرد. هدف این کارزار، منزوی کردن اقتصادی جمهوری اسلامی و تحت فشار قرار دادن حکومت ایران برای مذاکره بهمنظور پایان دادن به جنگ با جمهوری اسلامی است؛ جنگی که در ۲۸ فوریه با حمله آمریکا و اسرائیل به ایران آغاز شد.
بسنت این کارزار را یک «تهاجم اقتصادی» توصیف کرده که هدف آن «قطع تمامی شریانهای حیاتی اقتصادی» جمهوری اسلامی است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، در ۱۴ ژوئیه به ارتش آمریکا دستور داد پس از حملات به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، محاصره کشتیهایی را که قصد ورود به بنادر ایران یا خروج از آنها داشتند، از سر بگیرد.
براساس اعلام فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، نیروهای آمریکایی تا ۲۵ سپتامبر مسیر ۱۲۲ کشتی را تغییر داده بودند.
بسنت روز ۲۷ سپتامبر گفت ایران حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت برای تحویل در اختیار دارد.
او گفت: «احتمالا ظرف دو هفته اینده دیگر چیزی برای تجارت در ازای هیچ کالایی نخواهند داشت. آنها اخرین محمولههای نفت خود را به چین تحویل خواهند داد و پس از ان دیگر چیزی نخواهند داشت.»
ترامپ در ۲۶ سپتامبر پیشنهادی از سوی جمهوری اسلامی را که از طریق میانجیگران قطری منتقل شده بود و هدف ان بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هستهای بود، رد کرد.
او به خبرنگاران در کاخ سفید گفت: «آنها میخواهند توافق کنند و فکر میکنم این خوب است. من هم توافق کردن را دوست دارم. اما ان توافق قابل قبول نخواهد بود.»
تحریمهای پیشین در بخش هوانوردی و کشتیرانی
وزارت خزانهداری آمریکا در اوایل سپتامبر ۲۷ شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی را به اتهام کمک به انتقال نیروهای نظامی و تسلیحات تحریم کرد. همچنین هشت شرکت در خارج از ایران به اتهام حمایت از صنعت هوانوردی جمهوری اسلامی هدف تحریم قرار گرفتند.
بسنت در آن زمان گفت: «این هشداری باشد برای هر کسی که با شرکتهای هواپیمایی باقیمانده جمهوری اسلامی، که امروز همه آنها را تحریم کردیم، تجارت میکند: شما در معرض خطر قطع دسترسی به نظام مالی جهانی قرار دارید.»
شرکت هواپیمایی ساها پیشتر در ۸ سپتامبر براساس فرمان اجرایی ۱۳۹۰۲ تحریم شده بود و روز سهشنبه بار دیگر در فهرست دیگری قرار گرفت.
شرکت یاکوولف نیز پیشتر در ۱۹ مه ۲۰۲۳ براساس فرمان اجرایی ۱۴۰۲۴ تحریم شده بود.
شرکت «ترنسمورفلوت»، که در ۲۷ ژوئن ۲۰۲۲ نام خود را به امجی-فلوت تغییر داد، در ۸ مه ۲۰۲۲ براساس همان فرمان اجرایی مرتبط با روسیه تحریم شده بود.
پس از آغاز کارزار اقتصادی آمریکا در ماه اوت، وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد: «تحریمهای اقتصادی آمریکا علیه ایران، صرفنظر از نام و عنوان آنها، اقداماتی کاملا غیرقانونی و غیرقابل توجیه هستند که منشور سازمان ملل متحد، حقوق بینالملل بشردوستانه و حقوق بشر را نقض میکنند.»
