ژاپن در چارچوب توافق تجاری با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، قرار است تا ۲۱ میلیارد دلار برای ساخت دو کارخانه تولید تراشه در نیویورک سرمایه‌گذاری کند.
شرکت گلوبال‌فاندریز روز چهارشنبه ۱۴ اکتبر (۲۲ مهر) اعلام کرد که مالکیت این کارخانه‌ها به‌طور مشترک در اختیار دولت آمریکا و طرف‌های ژاپنی خواهد بود و مدیریت و بهره‌برداری از آن‌ها را این شرکت بر عهده خواهد داشت.
قرار است ساخت نخستین کارخانه در سال جاری آغاز شود و انتظار می‌رود تولید تراشه در آن از سال ۲۰۲۹ شروع شود.
مدیران گلوبال‌فاندریز اعلام کردند که شرکا پیش از پایان سال ۲۰۲۸ درباره ساخت کارخانه دوم تصمیم‌گیری خواهند کرد.
این طرح بخشی از توافقی است که دولت ترامپ سال گذشته با ژاپن منعقد کرد و بر اساس آن، ژاپن متعهد شد ۵۵۰ میلیارد دلار در ایالات متحده سرمایه‌گذاری کند. در مقابل، آمریکا نرخ تعرفه واردات خودروهای ژاپنی و سایر کالاهای وارداتی از این کشور را از نرخ تهدیدشده ۲۵ درصد به ۱۵ درصد کاهش داد.
تیم برین، مدیرعامل گلوبال‌فاندریز گفت: «این یک ابتکار جدید و جسورانه در زمینه تولید نیمه‌رساناها است که ایالات متحده و ژاپن را با فناوری متمایز گلوبال‌فاندریز و چندین دهه تجربه این شرکت در تولید گرد هم می‌آورد تا ظرفیت تولید قابل اعتماد در نیویورک را با سرعت بیشتری گسترش دهد.»
او افزود: «گلوبال‌فاندریز به این دلیل انتخاب شد که کارخانه‌هایی در این مقیاس به چیزی فراتر از سرمایه نیاز دارند. آن‌ها به فناوری متمایز، برتری عملیاتی و توانایی اثبات‌شده در اجرای طرح‌ها نیاز دارند.»
دولت آمریکا پیش‌تر مالک سه درصد از سهام گلوبال‌فاندریز بود.
مدیرعامل گلوبال‌فاندریز همچنین گفت که این سهم به هفت درصد افزایش خواهد یافت و بر اساس این توافق، ژاپن تمام سرمایه مورد نیاز برای سرمایه‌گذاری را تامین خواهد کرد.
انتظار می‌رود نخستین کارخانه در منطقه مالتا در ایالت نیویورک، پس از رسیدن به ظرفیت کامل عملیاتی، سالانه حدود ۹۰۰ هزار ویفر ۳۰۰ میلی‌متری به ظرفیت تولید آمریکا اضافه کند و کارخانه دوم نیز به همین میزان ظرفیت تولید اضافه خواهد کرد.
هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، گفت: «توافق تجاری تاریخی رئیس‌جمهور ترامپ میان آمریکا و ژاپن، یک سرمایه‌گذاری عظیم دیگر در بخش تولید آمریکا به ارمغان آورده است.»
ریوسی آکازاوا، وزیر تجارت ژاپن نیز روز پنج‌شنبه به خبرنگاران گفت: «ما معتقدیم همکاری با ایالات متحده برای گسترش ظرفیت تولید نیمه‌رساناها، اهمیت بسیار زیادی برای تقویت امنیت اقتصادی هر دو کشور دارد.»
همچنین کتی هوکول، فرماندار نیویورک گفت که تاسیسات مالتا هزاران شغل در بخش ساخت‌وساز ایجاد خواهد کرد و از بیش از هزار شغل تولیدی با مهارت بالا در صنعت نیمه‌رساناهای نیویورک پشتیبانی خواهد کرد.
بر اساس گزارشی که سرویس پژوهشی کنگره آمریکا در سال ۲۰۲۵ منتشر کرد، چین تلاش کرده است صنعت نیمه‌رساناهای خود را توسعه دهد و در عین حال، دسترسی به تاسیسات تولید تراشه متعلق به شرکت‌های خارجی در سرزمین اصلی چین و تایوان را حفظ کند؛ دسترسی‌ای که ایالات متحده تلاش کرده است از طریق کنترل‌های صادراتی آن را محدود کند.
بر اساس گزارش سال ۲۰۲۳ سرویس پژوهشی کنگره آمریکا، نزدیک به ۹۰ درصد تولید پیشرفته‌ترین نیمه‌رساناهای جهان در جزیره دموکراتیک و خودگردان تایوان متمرکز است؛ جزیره‌ای که حزب کمونیست چین آن را بخشی از قلمرو خود می‌داند.
به گفته کاخ سفید، ایالات متحده حدود یک‌چهارم نیمه‌رساناهای جهان را مصرف می‌کند، اما در حال حاضر تنها حدود ۱۰ درصد از تراشه‌های مورد نیاز خود را به‌طور کامل در داخل کشور تولید می‌کند؛ موضوعی که این کشور را به‌شدت به زنجیره‌های تامین خارجی وابسته کرده است.
ترامپ با اعمال تعرفه بر تراشه‌های پیشرفته و اجرای اقداماتی برای تشویق تولید در ایالات متحده، در حوزه نیمه‌رساناها اقداماتی انجام داده و با دست‌کم سه شریک بزرگ از جمله ژاپن، تایوان و کره جنوبی، توافق‌هایی مرتبط با نیمه‌رساناها منعقد کرده است.
وزارت بازرگانی آمریکا روز ۱۵ ژانویه از یک توافق عظیم میان آمریکا و تایوان در حوزه تراشه خبر داده بود.
این توافق شامل دست‌کم ۲۵۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مستقیم شرکت‌های فناوری تایوانی در بخش‌های تراشه، انرژی و نوآوری در حوزه هوش مصنوعی در ایالات متحده و همچنین ارائه ضمانت‌های اعتباری از سوی دولت تایوان برای ۲۵۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری دیگر شرکت‌های تایوانی با هدف گسترش زنجیره تامین تراشه در آمریکا است.
کره جنوبی نیز پیش‌تر با ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مستقیم در صنایع راهبردی آمریکا، از جمله نیمه‌رساناها، هوش مصنوعی، صنایع دارویی، نفت و گاز طبیعی آمریکا و مواد معدنی حیاتی موافقت کرده بود.
