پس از خشونت‌های روز شنبه در فرانسه، شمار بازداشت‌شدگان به ۲ هزار و ۳۹۷ نفر و تعداد نیروهای زخمی پلیس و امدادی به نزدیک هزار نفر رسید. هم‌زمان با ادامه غارت فروشگاه‌ها در پاریس، سیاستمداران یکدیگر را مسئول ناآرامی‌ها معرفی می‌کنند.
امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، روز یکشنبه خشونت‌ها و ویرانی‌های ناشی از اعتراضات سراسری را که به شدیدترین شورش‌های چند سال اخیر این کشور تبدیل شده است، محکوم کرد.
مکرون شامگاه ۱۸ اکتبر، یک روز پس از ناآرامی‌هایی که به بازداشت نزدیک به ۲ هزار و ۴۰۰ نفر منجر شد، در سخنرانی تلویزیونی خطاب به مردم فرانسه گفت: «کسانی که ویرانی به بار آوردند باید تاوان بدهند، کسانی که غارت کردند باید خسارت‌ها را جبران کنند و کسانی که تلاش کردند جمهوری را سرنگون کنند، باید پاسخگو باشند.»
او با توصیف شرایط به‌عنوان «لحظه‌ای بسیار بحرانی»، مسئولیت ویرانی‌ها را متوجه «عناصر شورشی وابسته به گروه‌های منشعب از چپ افراطی که شمار زیادی از تبهکاران نیز به آن‌ها پیوسته بودند» دانست و به‌طور ویژه به آتش‌سوزی ساختمان شهرداری متعلق به قرن نوزدهم در شهر لیموژ، واقع در مرکز فرانسه، اشاره کرد.
مکرون پرسید: «چطور ممکن است فرانسوی‌ها چنین کاری با فرانسه بکنند؟ امشب همه ما احساس خشم و شرمساری می‌کنیم.»
او وعده داد که کسبه و صاحبان فروشگاه‌ها «تنها گذاشته نخواهند شد» و گفت استانداران می‌توانند «برخی تجمعات» را ممنوع کنند. مکرون همچنین هشدار داد که «کشور به نظم نیاز دارد، نه تشدید تنش‌ها.»
«همه‌چیز را خرد کردند»
چند ساعت پیش از سخنرانی مکرون، پوکه‌های مصرف‌شده گاز اشک‌آور همچنان در میدان جمهوری پاریس پراکنده بود و نیروهای خدمات شهری در اطراف بنای یادبود ماریان مشغول جمع‌آوری خرده‌شیشه‌ها بودند. پایه سنگی این بنای یادبود نیز بر اثر اصابت اشیای پرتاب‌شده آسیب دیده بود.
در همان نزدیکی، مردی به نام یونی با ویترین‌ها و وسایل نمایشی شکسته‌شده فروشگاه سنگ مرمر خود به نام «پی‌یر اکسکلوزیو» روبه‌رو شد.
او به نسخه فرانسوی اپک تایمز گفت: «انتظار چنین اتفاقی را داشتیم و هر کاری از دستمان برمی‌آمد برای محافظت از فروشگاه انجام داده بودیم. اما اینجا چیزی برای دزدیدن وجود نداشت؛ فقط چیزهایی بود که می‌شد شکست.»
یک میز مرمر به ارزش ۲۵ هزار یورو، معادل حدود ۲۸ هزار دلار، خرد شده بود.
او افزود: «امروز صبح وقتی رسیدیم، هنوز افرادی داخل فروشگاه بودند.»
در منطقه سوم پاریس، فابین کارم، داروساز، در میان بقایای داروخانه خود ایستاده بود.
او به اپک تایمز گفت: «نمی‌فهمم چرا کسی باید یک داروخانه را غارت کند؛ جایی که در نهایت یکی از نخستین مراکز ارائه خدمات درمانی است.»
او ارزش داروهای از دست‌رفته را به‌تنهایی نزدیک به ۱۵۰ هزار یورو، معادل حدود ۱۶۸ هزار دلار، برآورد کرد و افزود: «کسب‌وکار کوچک مرا از کار انداخته‌اند، آن هم برای مدتی طولانی.»
بنای یادبود جمهوری در میدان جمهوری پاریس نیز با شعارهایی از گروه‌های چپ افراطی، از جمله «مرگ بر فاشیست‌ها» و «آنتی‌فا»، پوشیده شده بود.
کمیل میشلن، صاحب فروشگاه عینک «اپتی‌شاپ» که فقط قاب‌های ساخت فرانسه می‌فروشد، از احساس «انزوا و سرخوردگی» سخن گفت.
او به اپک تایمز گفت: «این شرکتی است که در مسیر درستی حرکت می‌کند، اما آن‌ها همه‌چیز را غارت می‌کنند و همه‌چیز را می‌شکنند.»
میشلن خسارت‌های خود را بیش از ۵۰ هزار یورو، معادل حدود ۵۶ هزار دلار، برآورد کرد. او و سه کارمندش روز ۱۷ اکتبر تا ساعت پنج بعدازظهر، هنگام عبور جمعیت، داخل فروشگاه بودند.
او گفت: «پیام‌های نفرت‌آمیز می‌دادند و با حرکات دست، ما را به بریدن گلو تهدید می‌کردند.»
غارت فروشگاه‌ها با روشن شدن هوا پایان نیافت.
تا بعدازظهر ۱۸ اکتبر، فرماندهی پلیس پاریس از غارت سه فروشگاه دیگر و بازداشت ۲۵ نفر خبر داد و بازداشت‌شدگان را «عمدتاً جوانانی از حومه شهر که به دنبال فرصت‌هایی برای غارت بودند» توصیف کرد.
یک بوتیک در خیابان بورپر ظرف چند ثانیه غارت شد. صدها معترض بار دیگر در میدان جمهوری تجمع کردند. پلیس از گاز اشک‌آور استفاده کرد، خودرو آب‌پاش به محل آورد و یگان ضدشورش «سی‌آر‌اس ۸» را به کار گرفت.
هم‌زمان، موانع ساخته‌شده از سطل‌های زباله در بلوار ولتر به آتش کشیده شدند و دوچرخه‌های کرایه‌ای نیز در خیابان‌های اطراف در شعله‌های آتش سوختند.
راهپیمایی که به خشونت کشیده شد
راهپیمایی ۱۷ اکتبر در پایان یک ماه ناآرامی برگزار شد؛ ناآرامی‌هایی که ابتدا با اعتراض دانش‌آموزان دبیرستانی چپ افراطی به فرسودگی ساختمان‌های مدارس و کمبود معلم در حومه‌های مهاجرنشین آغاز شده بود.
نارضایتی‌ها به‌سرعت به افزایش قیمت‌ها و کاهش هزینه‌های دولت گسترش یافت و در فضای مجازی فراخوان‌هایی برای احیای جنبش جلیقه‌زردهای سال ۲۰۱۸ منتشر شد؛ جنبشی که در اعتراض به هزینه‌های بالای زندگی شکل گرفته بود.
وزارت کشور فرانسه شمار شرکت‌کنندگان در تظاهرات سراسری را ۵۵۰ هزار نفر اعلام کرد، اما برگزارکنندگان، از جمله کنفدراسیون عمومی کار فرانسه، گفتند ۸۰۰ هزار نفر در راهپیمایی‌ها حضور داشتند.
پلیس اعلام کرد که ۱۱۰ هزار نفر در پاریس به‌صورت مسالمت‌آمیز راهپیمایی کردند، در حالی که چند هزار نفر دیگر در شورش‌ها شرکت داشتند.
پلیس پاریس همچنین اعلام کرد که شمار گروه‌های خشونت‌طلب به‌مراتب بیشتر از حد معمول بوده و تعداد اعضای این گروه‌ها بین ۵۰۰ تا بیش از هزار نفر برآورد شده است.
پس از پایان راهپیمایی، گروه‌های کوچکی از افراد سیاه‌پوش، کرکره فروشگاه‌ها را در مسیر میدان جمهوری تا میدان باستیل باز کردند و افراد دیگری پشت سر آن‌ها وارد فروشگاه‌ها شدند و دست به غارت زدند.
امانوئل گرگوار، شهردار پاریس، به خبرنگاران گفت: «خیابان‌های کامل به‌صورت سازمان‌یافته ویران شدند.»
پلیس در پایتخت ۸۵۵ نفر را بازداشت کرد که رکوردی بی‌سابقه بود. همچنین اعلام شد یکی از شرکت‌کنندگان در راهپیمایی بر اثر ایست قلبی در بلوار ماژنتا جان باخته است.
تکان‌دهنده‌ترین تصاویر از شهر لیموژ در مرکز فرانسه منتشر شد؛ جایی که ساختمان شهرداری ساخته‌شده در سال ۱۸۸۳، که به‌عنوان بنای تاریخی ثبت شده است، به آتش کشیده شد.
به گفته فرمانداری، هنگام وقوع آتش‌سوزی، شماری از مقام‌های منتخب و کارکنان همچنان داخل ساختمان بودند و برج ناقوس آن نیز در میان شعله‌ها فروریخت.
گیوم گرن، شهردار لیموژ، روز ۱۸ اکتبر به خبرنگاران گفت حدود ۷۰۰ شبه‌نظامی نقاب‌دار چپ افراطی که به گفته او «به‌شدت آموزش‌دیده و مسلح» بودند، به راهپیمایی پنج هزار نفری نفوذ کردند.
او گفت نیروهای پلیسی که در بلوارها مقابل این افراد ایستادگی می‌کردند، تا ساعت سه‌ونیم بعدازظهر دیگر مهمات نداشتند.
به گفته شهردار، مهاجمان به مقام‌های منتخب گفته بودند: «همه شما را خواهیم کشت.»
گرن افزود: «این یک آتش‌سوزی عمدی و از پیش طراحی‌شده بود؛ تلاشی برای قتل مقام‌های منتخب جمهوری.»
حدود هفت هزار نفر نیز روز ۱۸ اکتبر در خیابان‌های لیموژ راهپیمایی کردند.
در مارسی، معترضان درهای ساختمان شهرداری را به‌زور باز کردند، مجسمه نیم‌تنه ماریان، نماد ملی جمهوری فرانسه، را به زمین انداختند و تلاش کردند یک پاسگاه پلیس شهری را به آتش بکشند.
فرماندهی پلیس اعلام کرد که در اوج ناآرامی‌ها، بیش از ۳۰ هزار نفر را در گروه «غارتگران» شمارش کرده است که هشت هزار نفر از آن‌ها در دسته شورشیان قرار داشتند.
در این حوادث ۱۱۸ مأمور پلیس زخمی شدند و چهار هزار نارنجک گاز اشک‌آور شلیک شد.
در بوردو، به گفته شهردار، شورشیان اقامتگاه استاندار را تخریب کردند و تا ۱۰۰ فروشگاه را غارت کردند. ساختمان شهرداری شهر لیل نیز برای مدتی کوتاه به اشغال معترضان درآمد.
وعده برخورد قضایی «بسیار قاطع»
تا شامگاه ۱۸ اکتبر، وزارت کشور فرانسه شمار بازداشت‌شدگان را ۲ هزار و ۳۹۷ نفر و تعداد نیروهای زخمی پلیس، ژاندارمری و آتش‌نشانی را ۹۹۷ نفر اعلام کرد که حال هفت نفر از آن‌ها وخیم بود.
لوران نونیز، وزیر کشور فرانسه، گفت گروه‌های شورشی «با تحریک کاملاً آشکار چپ افراطی» شکل گرفته بودند و در ساعات بعدازظهر، غارتگران و «مجرمان فرصت‌طلب» نیز به آن‌ها پیوستند.
او در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «تظاهرات یک حق بنیادین است، اما ایجاد آشوب از طریق خشونت سازمان‌یافته و هماهنگ چنین حقی نیست.»
سباستین لوکورنو، نخست‌وزیر فرانسه، گفت «گروه‌های چپ افراطی خشونت‌ها را در چندین شهر فرانسه سازمان‌دهی کردند.»
او همچنین از ژان‌لوک ملانشون، نامزد ریاست‌جمهوری از جناح چپ افراطی، انتقاد کرد؛ کسی که فرماندهی پلیس را مسئول هرج‌ومرج معرفی کرده بود.
لوکورنو در شبکه اجتماعی ایکس خطاب به ملانشون نوشت: «نمی‌توانید خواستار پایان خشونت باشید و هم‌زمان برای کسانی که مرتکب آن می‌شوند، بهانه بتراشید. این مسئولیت سیاسی خود شماست.»
ژرالد دارمنن، وزیر دادگستری فرانسه، دستور داد دستگاه قضایی واکنشی «بسیار قاطع» نشان دهد. تنها در پاریس، ۵۵۷ نفر همچنان در بازداشت به سر می‌بردند.
ملانشون در مصاحبه‌ای با شبکه تلویزیونی ال‌سی‌آی در ۱۸ اکتبر از محکوم کردن شورش‌ها خودداری کرد و پرسید: «این کار چه چیزی را تغییر می‌دهد؟»
او تأکید کرد: «این تقصیر دولت است و فقط دولت مسئول همه این اتفاقات است.»
ملانشون آتش زدن ساختمان شهرداری لیموژ را «جنایت» خواند، اما دولت را متهم کرد که اجازه داده اوضاع وخیم‌تر شود.
او همچنین خواستار تثبیت قیمت‌ها و اختصاص ۱۰ میلیارد یورو، معادل حدود ۱۱ میلیارد و ۲۰۰ میلیون دلار، به مدارس شد.
مارین لوپن، نامزد ریاست‌جمهوری حزب اجتماع ملی، نیز در یک سخنرانی ویدئویی گفت فرانسه تحت حاکمیت «قدرت مکرونی که نفس‌های آخر را می‌کشد، فرسوده شده و مسیر خود را گم کرده است»، با «بحران عمیق اعتماد و اقتدار» روبه‌رو شده است.
او «نیروهای ویرانگر» را به حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر به رهبری ملانشون و گروه‌های آنتی‌فا مرتبط دانست.
هزینه سنگین ناآرامی‌ها در فرانسه
الکساندر بومپار، رئیس فدراسیون توزیع‌کنندگان خرده‌فروشی فرانسه و مدیرعامل شرکت کارفور، برآورد کرد که حدود هزار و ۵۰۰ کسب‌وکار در جریان ناآرامی‌ها آسیب دیده‌اند و خسارت‌های واردشده به «چند صد میلیون یورو» می‌رسد.
سرژ پاپن، وزیر بازرگانی فرانسه، از خرده‌فروشان، بانک‌ها و شرکت‌های بیمه خواست صبح ۱۹ اکتبر در نشستی برای بررسی وضعیت شرکت کنند.
انجمن شهرداران فرانسه نیز خواستار برگزاری تجمعاتی در مقابل ساختمان‌های شهرداری در سراسر کشور، ظهر ۱۹ اکتبر شد.
یائل براون-پیوه، رئیس مجلس ملی فرانسه، اعلام کرد که پیشنهاد تشکیل یک کمیسیون تحقیق پارلمانی درباره خشونت‌ها و عملکرد پلیس را ارائه خواهد کرد.
همچنین پنج اتحادیه بزرگ کارگری این کشور برای پنجم نوامبر فراخوان اعتصاب سراسری دادند.
دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «فرانسه در آتش می‌سوزد!» و از این کشور خواست مرزهای خود را ببندد.
ترامپ نوشت: «مهاجرت افرادی از دنیایی کاملاً متفاوت، افرادی که قلب‌هایشان سرشار از نفرت است، آن کشور زمانی بزرگ را از هم پاشیده است. مرزهایتان را ببندید و کنترل اوضاع را به دست بگیرید، پیش از آنکه خیلی دیر شود!»
در نزدیکی میدان جمهوری پاریس، یونی از همان زمان در حال برنامه‌ریزی بود تا بار دیگر مقابل فروشگاه سنگ مرمر خود حفاظ نصب کند.
نصب این حفاظ‌ها هر بار چند هزار یورو هزینه دارد و مستلزم تعطیلی فروشگاه در روز شنبه است؛ روزی که بیشترین میزان فروش را دارد.
او پرسید: «آیا قرار است پیش از هر تظاهراتی این کار را انجام دهیم؟ دیگر نمی‌دانیم چه باید بکنیم.»
