سه شرکت بزرگ هواپیمایی دولتی چین پیشبینی کردهاند که مجموع زیان آنها در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ بهطور چشمگیری افزایش یابد؛ موضوعی که در پی اختلاف سیاسی با ژاپن و اختلال در یکی از سودآورترین بازارهای بینالمللی آنها، همراه با افزایش قیمت سوخت هواپیما بر اثر جنگ در خاورمیانه رخ داده است.
شرکتهای ایر چاینا، چاینا ایسترن ایرلاینز و چاینا ساترن ایرلاینز اعلام کردند که مجموع زیان قابل انتساب به سهامداران آنها بین ۷ میلیارد و ۳۷۰ میلیون یوان تا ۸ میلیارد و ۹۷۰ میلیون یوان معادل تقریبی ۱٫۳ میلیارد دلار خواهد بود.
یوان واحد پولی چین است.
این سه شرکت در مدت مشابه سال گذشته در مجموع ۴ میلیارد و ۷۷۰ میلیون یوان یعنی حدود ۷۰۰ میلیون دلار زیان ثبت کرده بودند.
چاینا ساترن بیشترین زیان را پیشبینی کرده و اعلام کرده است که زیانش حدود ۵۱۰ تا ۵۸۰ میلیون دلار خواهد بود. ایر چاینا زیان تقریبی خود را ۳۱۰ تا ۳۸۰ میلیون دلار ارزیابی کرده و چاینا ایسترن نیز زیانی بین ۲۶۰ تا ۳۵۰ میلیون دلار را پیشبینی کرده است.
این برآوردها در اطلاعیههای جداگانهای که ۱۴ ژوئیه (۲۳ تیر) از سوی هر سه شرکت منتشر شد، اعلام شده و هنوز حسابرسی نشدهاند.
هر سه شرکت همچنین افزایش قیمت سوخت هواپیما را که پس از تشدید درگیریهای خاورمیانه در ماه مارس رخ داد، عامل اصلی افزایش زیان خود دانستند.
اختلاف سیاسی با ژاپن به پروازها ضربه زد
علاوه بر افزایش قیمت سوخت،کاهش شدید پروازهای میان چین و ژاپن در پی اختلاف سیاسی میان پکن و توکیو بر سر اظهارات نخستوزیر ژاپن درباره تایوان نیز به زیانهای مالی این شرکتهای چینی افزوده است.
هشدارهای حکومت چین درباره سفر به ژاپن باعث شد یکی از سودآورترین مسیرهای بینالمللی این شرکتهای دولتی عملا از شبکه پروازی آنها حذف شود.
حکومت چین در ماههای نوامبر و مارس به شهروندان خود درباره سفر به ژاپن هشدار داد و سه شرکت هواپیمایی نیز امکان استرداد وجه یا تغییر بلیتهای مربوط به ژاپن را فراهم کردند. پس از آن، دهها مسیر هوایی میان دو کشور کاهش یافت یا به حالت تعلیق درآمد.
اندیشکده اداره اطلاعات امنیت چین در ژاپن اعلام کرد که ۴۶ مسیر هوایی میان چین و ژاپن پس از درخواست مقامهای چینی برای کاهش پروازها، بهطور کامل متوقف شدهاند.
این اندیشکده اعلام کرد که مسیرهای ژاپن از سودآورترین فعالیتهای بینالمللی شرکتهای هواپیمایی چین بودهاند و حذف آنها، چشمانداز بازگشت این شرکتها به سوددهی را تضعیف کرده است.
پروازهای ژاپن به دلیل زمان کوتاه پرواز و تقاضای بالای تجاری و گردشگری، درآمد قابل توجهی ایجاد میکردند. این اندیشکده افزود انتقال هواپیماها به مسیرهای آسیای جنوب شرقی، کره جنوبی، روسیه و سایر بازارها نمیتواند بهراحتی درآمد از دسترفته را جبران کند؛ زیرا این بازارها با رقابت شدیدتر و ظرفیت مازاد روبهرو هستند.
با این حال، سه شرکت هواپیمایی در هشدارهای خود تنها بر افزایش هزینه سوخت تاکید کردهاند و به تاثیر مالی کاهش پروازهای ژاپن اشارهای نکردهاند.
زیانها پیش از بحران اخیر نیز وجود داشت
این سه شرکت پیش از بروز این دو بحران نیز برای بازگشت به سودآوری پایدار با مشکل مواجه بودند.
بر اساس گزارشهای میاندورهای سال ۲۰۲۵، مجموع زیان آنها در نیمه نخست آن سال حدود ۷۰۵ میلیون دلار بود.
این گزارشها نشان میدهد که رشد تعداد مسافران با افزایش متناسب درآمد همراه نبوده است.
افزایش قیمت سوخت ضربه دیگری وارد کرد
همچنین شوک ناشی از افزایش قیمت سوخت فشار مالی تازهای بر صنعت هوانوردی وارد کرده است.
انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (یاتا) در ماه ژوئن اعلام کرد که اختلالهای ناشی از جنگ در خاورمیانه و افزایش ۷۰ درصدی قیمت سوخت جت باعث شده پیشبینی سود صنعت هواپیمایی جهان تقریبا به نصف کاهش یابد.
این انجمن پیشبینی کرده است که صنعت هواپیمایی جهان در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۳ میلیارد دلار سود کسب کند؛ در حالی که این رقم در سال گذشته ۴۵ میلیارد دلار بود. همچنین حاشیه سود خالص این صنعت از ۴٫۲ درصد به ۲ درصد کاهش خواهد یافت.
بر اساس این گزارش، میانگین قیمت سوخت جت امسال به ۱۵۲ دلار برای هر بشکه خواهد رسید؛ در حالی که این رقم در سال ۲۰۲۵ حدود ۹۰ دلار بود. همچنین هزینه کل سوخت صنعت هواپیمایی از ۲۵۲ میلیارد دلار به ۳۵۰ میلیارد دلار افزایش خواهد یافت.
با وجود این، انتظار میرود صنعت هواپیمایی جهان در مجموع همچنان سودده باقی بماند.
اما ایر چاینا، چاینا ایسترن و چاینا ساترن در حالی با شوک افزایش قیمت سوخت روبهرو شدهاند که از سالهای گذشته زیانهای انباشته داشتهاند و به دلیل کاهش سیاسیمحور پروازهای سودآور به ژاپن نیز با کاهش درآمد مواجه شدهاند.
