روزنامه «شرق» در گزارشی از گسترش برخوردهای امنیتی و انضباطی با دانشجویان در چندین دانشگاه ایران خبر داده و نوشته است که همزمان با ادامه تعطیلی دانشگاهها، روند احضار، تعلیق، اخراج و تشکیل پروندههای انضباطی علیه صدها دانشجو شدت گرفته است.
براساس این گزارش، تنها چند روز پس از بازگشایی دانشگاهها در اسفند ۱۴۰۴، دانشجویان دانشگاههای مختلف با تماسها و پیامکهایی از سوی کمیتههای انضباطی و حراست دانشگاهها مواجه شدند؛ تماسهایی که از تشکیل پرونده و احضار برای «تفهیم اتهام» خبر میداد. اکنون و در حالی که تعطیلی دانشگاهها به دلیل شرایط ناشی از جنگ به حدود سه ماه رسیده، پیگیری این پروندهها وارد مرحله تازهای شده است.
احکام اخراج و تعلیق در دانشگاه صنعتی شریف
«شرق» به نقل از دانشجویان دانشگاههای شریف، تهران، شهید بهشتی و علم و صنعت گزارش داده است که شمار زیادی از دانشجویان با احکام تعلیق، محرومیت از تحصیل، ممنوعیت ورود به دانشگاه و حتی اخراج مواجه شدهاند.
در دانشگاه صنعتی شریف، به گفته یکی از دانشجویان به نام «جاوید»، تاکنون بین پنج تا هفت دانشجو حکم اخراج دریافت کردهاند و بیش از ۲۰ نفر نیز به تعلیق یک تا سه ترم محکوم شدهاند.
این دانشجو گفت که بسیاری از پروندهها به فعالیتهای دانشجویان در شبکههای اجتماعی مربوط میشود و حتی در برخی موارد، عکس پروفایل یا پیامهای منتشرشده در گروههای خصوصی بهعنوان مستند پرونده مورد استناد قرار گرفته است.
او افزود جلسات کمیته انضباطی بیشتر شبیه «فضای تهدید و تفتیش عقاید» است تا روندی حقوقی. به گفته این دانشجو، اعضای کمیته بدون ارائه اسناد مشخص، از دانشجویان درباره دیدگاههای شخصی و سیاسیشان سؤال میکنند و برخی اتهامات نیز بر پایه گزارش افراد موسوم به «مطلع» مطرح میشود.
به گفته جاوید، بسیاری از احکام بر اساس تفسیر گسترده و مبهم از مواد شیوهنامه انضباطی صادر شدهاند. او توضیح داده است که اتهامهایی مانند «اخلال در نظم دانشگاه»، «جرایم رایانهای» یا «ایجاد آشوب» بدون ارائه مستندات کافی به دانشجویان نسبت داده میشود.
مسدود شدن سامانههای آموزشی در دانشگاه «شهید بهشتی»
در دانشگاه «شهید بهشتی» نیز، بنا بر این گزارش، دسترسی سامانه آموزشی حدود ۲۰ تا ۲۵ دانشجو مسدود شده و برخی از آنان از ورود به دانشگاه منع شدهاند. دانشجویان میگویند این محدودیتها بدون صدور حکم رسمی یا برگزاری جلسه انضباطی اعمال شده است.
شرق به نقل از یکی از دانشجویان این دانشگاه به نام «یوسف» نوشت که بسیاری از دانشجویان حتی امکان انتخاب واحد، حذف و اضافه یا شرکت در کلاسهای مجازی را از دست دادهاند. به گفته او، مسئولان دانشگاه توضیح شفافی درباره وضعیت پروندهها ارائه نمیدهند و حراست دانشگاه نیز اعلام کرده که برخی دستورات از سوی نهادهای قضایی صادر شده است.
تشکیل پرونده برای حدود ۲۰۰ دانشجو در دانشگاههای تهران و علم و صنعت
گزارش «شرق» همچنین از تشکیل پرونده برای شمار زیادی از دانشجویان دانشگاه تهران خبر میدهد. براساس اظهارات یکی از دانشجویان این دانشگاه به نام «سارا»، تاکنون برای حدود ۲۰۰ نفر پرونده انضباطی تشکیل شده و بسیاری از دانشجویان مجبور به ارائه دفاعیه کتبی شدهاند.
به گفته این دانشجو، تماسهای مسئولان دانشگاه اغلب همراه با تهدید بوده و در برخی موارد به دانشجویان هشدار داده شده که ممکن است از ادامه تحصیل محروم شوند. او همچنین گفته است اتهامها عمدتا شامل «اقدام علیه نمادهای مذهبی و ملی»، «ایجاد آشوب» و «شعارهای ساختارشکنانه» است، اما هیچ سند مشخصی به دانشجویان ارائه نشده است.
در دانشگاه علم و صنعت نیز، روند تشکیل پروندههای انضباطی از ماههای پایانی سال ۱۴۰۴ آغاز شده و همچنان ادامه دارد. شرق گزارش داده است که برای بیش از ۱۰۰ دانشجو در ماه های بهمن و اسفند پرونده تشکیل شده و برخی از دانشجویانی که حتی در دانشگاه حضور نداشتهاند یا انصراف داده بودند، نیز احضار شدهاند.
این روزنامه به نقل از یک دانشجوی این دانشگاه که او را «رضا» معرفی کرده، نوشته است جلسات رسیدگی به این پروندهها بهصورت غیرحضوری برگزار شده و از دانشجویان خواسته شده دفاعیات خود را از طریق ایمیل ارسال کنند؛ روندی که به گفته دانشجویان، با شیوهنامه رسمی انضباطی مغایرت دارد.
«شرق» نوشته است که روند رسیدگی به این پروندهها با انتقادهای گستردهای درباره نقض حقوق دانشجویان همراه شده است. دانشجویان میگویند در بسیاری از موارد، احضارها بدون ابلاغ رسمی انجام شده، مستندات پروندهها به آنان ارائه نشده و جلسات رسیدگی نیز فاقد معیارهای دادرسی عادلانه بوده است.
این گزارش همچنین اشاره کرد تاکنون وزارت علوم و مسئولان دانشگاهها توضیح رسمی و شفافی درباره ابعاد این برخوردها ارائه نکردهاند.
