رضا تقیزاده گفته است مذاکرات هستهای جمهوری اسلامی با ایالات متحده یکی از دشوارترین گفتگوها است و نمیتواند با خوشبینی مطلق ترامپ در فرصت بسیار کوتاهی به نتیجه برسد.
این تحلیلگر ارشد مسائل بینالمللی در گفتگو با اپک تایمز فارسی درباره مذاکرات جاری میان تهران و واشنگتن ضمن بیان این مطلب افزوده است: «اظهارات تند و تیز مارکو روبیو وزیر خارجه آمریکا در کنار لحن نرم و صلحجویانه دونالد ترامپ، در واقع ایفای همان نقش «پلیس خوب، پلیس بد» است.
اصطلاح «پلیس خوب، پلیس بد» در دنیای روابطبینالملل و مذاکرات سیاسی در واقع سیاست و تکنیکی است که از بازجوییهای جنایی وام گرفته شده است. تکنیکی که دو سیاستمدار برای رسیدن به یک هدف واحد در مورد فرد سوم، راهکاری ظاهرا متضاد اما در واقع مکمل را استفاده میکنند تا به یک هدف مشخص و هماهنگ برسند.
به گفته او، استفاده همزمان ترامپ از ابزار تحریمهای جدید علیه ایران در کنار وعده به رفع تمام تحریمها، همان سیاست چماق و هویج است.
استراتژی «هویج و چماق» در مذاکرات زمانی به کار میرود که یک طرف، خواستههایی از طرف مقابل دارد و در کنار وعده پاداش، تهدید به مجازات نیز میکند تا او را به پذیرش وادارد.
این تحلیلگر مسائل بینالملل ضمن ابراز تردید درباره به توافق رسیدن طرفین در مذاکرات افزوده است: «این یکی از دشوارترین گفتگوها است که نمیتواند با خوشبینی مطلق آقای ترامپ در فرصت بسیار کوتاهی به نتیجه برسد. ولی به هر حال جمهوری اسلامی در شرایط بسیار دشواری که الان گرفتار هست ناگزیر به انتخاب یک راه از دو گزینهای است که وجود دارد. این طور که آقای ترامپ هم میگوید، انتخاب هر یک از دو گزینه برای جمهوری اسلامی بسیار دشوار خواهد بود.»
این نویسنده با بیان اینکه سیاست و دیپلماسی یک کشور زمانی میتواند موثر باشد که از یک پشتیبانی نظامی کافی برخوردار باشد، خاطرنشان کرده است آمریکا بزرگترین قدرت نظامی دنیا است و اگر از این نیرو استفاده نشود و اگر آقای ترامپ بخواهد خود را یک رئیسجمهور طرفدار صلح نشان دهد، آنگاه حکومتهایی مانند جمهوری اسلامی راه خود را ادامه خواهند داد و ترامپ این واقعیت را به خوبی میداند.
تقیزاده درباره رویکرد و نقش پکن در مورد مذاکرات جاری بین تهران و واشنگتن گفته است که اولویت نخست و مرکز نگرانیهای چین، توسعه تجارت است. از آنجا که دولت آمریکا در سیاست فعلی خود، چین را در محاصره و فشار اقتصادی قرار داده است، یکی از میدانهای بزرگ رقابت چین به جای دریای چین و دریای ژاپن، خاورمیانه است. در عین حال چین میخواهد از جمهوری اسلامی به عنوان اهرمی برای ایجاد نوعی از توازن با آمریکا در منطقه استفاده کند.
به گفته این تحلیلگر، در حال حاضر چین کمونیستی وضعیت پیچیدهای در ارتباط با شرایط کنونی جمهوری اسلامی دارد. این رژیم هم نمیخواهد جمهوری اسلامی به بمب اتمی دست یابد و هم نمیخواهد جمهوری اسلامی ذلیل و فرتوت شود و البته منافع تجاری هم مطرح است. تهران با قیمتهای بسیار ارزان، نفت ایران را حراج کرده است. خودرو از شرکتهای چینی میخرد. با این حال آمریکای شمالی، بزرگترین بازار چین است.
او افزوده است چینیها نمیخواهند شرکتهایشان به دلیل ارتباط تجاری با جمهوری اسلامی مورد تحریم دولت آمریکا قرار بگیرد. این وضعیت شرایط چین را بسیار پیچیده میکند. شاید سکوت نسبی چین درباره این مذاکرات و عدم دخالت در جریان گفتگوها یا حداقل عدم ابراز علنی عقیده، ناشی از پیچیدگی مناسبات چین در شرایط کنونی و در ارتباط با جمهوری اسلامی است.
رضا تقیزاده گفته است اقتصاد ایران کوچک (ضعیف) شده است و اهمیتی که در حال حاضر تجارت با ایران دارد، به مراتب کمتر از پنج تا ده سال پیش است. اکنون چین از نگاه یک تاجر میبیند که نمیتواند به دلیل تحریمهای ناشی از تجارت با ایران، از بازارهای با قدرت سرمایه بالای عربستان سعودی یا امارات متحده عربی چشم بپوشد. جمهوری اسلامی، ایران را کوچک کرده است و حالا چین هم تنها به این علت که یک پایگاه نفوذ سیاسی در جمهوری اسلامی دارد، نمیتواند تمام تخم مرغهایش را برای مناسبات با غرب آسیا و منطقه خاورمیانه در سبد جمهوری اسلامی قرار دهد.
