پژوهش جدید از واکنشهای ایمنی مرتبط با موارد نادر میوکاردیت یا التهاب قلب بر اثر تزریق واکسنهای امآرانای کووید-۱۹ پرده برداشته است.
براساس مطالعه جدید پژوهشگران دانشگاه استنفورد که روز چهارشنبه منتشر شد، میوکاردیت ناشی از واکسیناسیون کووید-۱۹ به آزادشدن همزمان دو ماده شیمیایی مربوط میشود.
دکتر جوزف وو، نویسنده اصلی مطالعه حاضر و مدیر مؤسسه قلبوعروق دانشگاه استنفورد، به اپک تایمز گفت: «بهعنوان متخصص قلب از ما میپرسیدند که واکسن چگونه باعث میوکاردیت میشود؟ از نظر ما هم پرسش علمی و بالینی مهمی بود که باید به آن پاسخ میدادیم.»
با تزریق واکسن امآرانای، سلولهای ایمنی سیتوکینهای CXCL10 و اینترفرون گاما (IFN-gamma) آزاد میکنند که به ماهیچه قلب لطمه میزنند و سلولهای ایمنی را به سمت محل آسیبدیدگی هدایت میکنند.
این مطالعه روی سلولهای انسانی و موشهای آزمایشگاهی انجام شد.
مطالعات پیشین هم نشان دادهاند که سطح ایندو ترکیب شیمیایی در افرادی که بر اثر تزریق واکسنهای امآرانای آسیب دیدهاند بالا بوده است.
فرایند دو مرحلهای
به گفته پژوهشگران، میوکاردیت ناشی از واکسن از طریق یک فرایند دو مرحلهای رخ میدهد.
با تزریق واکسنهای فایزر و مدرنا به سلولهای انسانی، ماکروفاژها نخستین سلولهای ایمنی هستند که با واکسن روبهرو میشوند و CXCL10 آزاد میکنند تا سلولهای ایمنی بیشتری را به سمت محل آسیب هدایت کنند.
در مرحله دوم، سلولهای تخصصیتری به محل آسیبدیدگی میرسند و اینترفرون گاما آزاد میکنند. ایندو ترکیب شیمیایی در کنار هم به سلولهای قلب لطمه میزنند که سلولهای التهابی بیشتری را به سمت قلب هدایت میکند و باعث بروز میوکاردیت میشود.
وو گفت دلیل اینکه سلولهای ایمنی ایندو ترکیب را آزاد میکنند، این است که واکسن امآرانای را بهعنوان یک عامل خارجی میشناسند.
موشهایی که واکسن امآرانای دریافت کردند، با آسیبدیدگی قلبی، افزایش سطح ایندو ترکیب شیمیایی و سطح بالاتر التهاب در اندامهای دیگر مانند کبد و کلیهها مواجه شدند.
وو افزود که در مطالعه موشها مجبور بودند از دوز سنگینتری نسبت به دوز انسانی واکسن امآرانای استفاده کنند. از اینرو، ممکن است واکنش موشها شدیدتر از واکنشی باشد که در شرایط واقعی شکل میگیرد.
ایندو سیتوکین باعث التهاب رگهای خونی میشوند و میتوانند قلب را ملتهب کنند. همچنین میتوانند در نقاط دیگر مانند ماهیچهها و مفاصل التهاب ایجاد کنند و در بعضی از افراد باعث درد مفاصل و ماهیچهها شوند.
وو گفت میوکاردیت ناشی از واکسیناسیون کووید-۱۹ اتفاق نادری است و خودِ عفونت نگرانی مهمتری محسوب میشود.
استفاده از سویا بهعنوان عامل پیشگیری
تزریق جنیستئین- یک ترکیب گیاهی طبیعی که از دانههای سویا به دست میآید- به موشها قبل از واکسیناسیون از آسیب قلبی جلوگیری کرد، اما تأثیری بر عملکرد واکسن نداشت.
موشهایی که جنستئین دریافت کرده بودند، بعد از تزریق واکسن همچنان سیگنالهای ضدویروسی میفرستادند که نشان میدهد سیستم ایمنی آنها واکسن را شناسایی کرده است.
جنستئین ضدالتهاب است و در بدن مانند استروژن عمل میکند. از آنجا که میوکاردیت عمدتاً مردان جوان را تحت تأثیر قرار میدهد، وو و تیم او تصور میکردند که هورمون زنانه استروژن میتواند از مردان در برابر میوکاردیت محافظت کند.
«اما نمیتوانیم به آقایان استروژن بدهیم، درست است؟ پس از جنستئین استفاده میکنیم که یک فیتواستروژن ضعیف است؛ یک استروژن گیاهی که اثربخشی چندانی ندارد.»
دکتر جوزف وارون، استاد کالج پزشکی دانشگاه هیوستون و رئیس ائتلاف پزشکی مستقل، به اپک تایمز گفت که این مطالعه با ارائه یک راهکار طبی از آسیب ناشی از واکسیناسیون جلوگیری میکند.
پژوهشگران همچنان در جستوجوی علت اصلی هستند
این مطالعه تنها یکی از علل احتمالی میوکاردیت ناشی از واکسیناسیون کووید-۱۹ را بررسی کرده که به گفته وو همان میوکاردیت ناشی از پاسخ التهابی به واکسن است.
پژوهشگران در مطالعات دیگر سایر علل احتمالی میوکاردیت ناشی از واکسیناسیون را بررسی کردهاند. بیماریهای خودایمنی هم جزو علل احتمالی هستند. در این حالت، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به خودش حمله میکند. از آنجا که پروتئین اسپایک واکسن امآرانای خصوصیاتی مشابه پروتئینهای انسانی دارند، وقتی سیستم ایمنی به پروتئینهای اسپایک حمله میکند، بعضی از آنتیبادیها هم به بافتهای بدن یورش میبرند؛ اتفاقی که میتواند به حمله قلبی و بروز میوکاردیت منجر شود.
در مطالعات دیگر به سایر علل احتمالی از جمله آسیب ناشی از پروتئینهای اسپایک واکسن یا دلایل هورمونی رسیدگی شده است.
دکتر پیتر مککالو، متخصص قلب، گفت پژوهشگران در این مطالعه بررسی نکردند که چرا واکسنهای امآرانای باعث آزادشدن ترکیبات شیمیایی از جمله امآرانای و پروتئینهای اسپایک میشوند؛ دو عاملی که به عقیده او علت اصلی میوکاردیت ناشی از واکسیناسیون هستند.
پژوهشگران در مطالعات پیشین به وجود امآرانای و پروتئینهای اسپایک در بافت قلب افرادی پی بردند که بعد از واکسیناسیون به میوکاردیت مبتلا شده بودند.
