ترانه و رومینا رحیمی، دو خواهر دوقلوی ایرانی که به دلیل شرکت در اعتراضات دی‌ماه در اصفهان، به‌ترتیب به اعدام و ۲۵ سال زندان محکوم شده‌اند، به جمع نامزدان نهایی جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ پارلمان اروپا راه یافتند.
پارلمان اروپا روز دوشنبه ۱۹ اکتبر (۲۷ مهر) اعلام کرد که این دو خواهر ۲۱ ساله ایرانی، همراه با دیوان کیفری بین‌المللی و توندو لیسو، رهبر مخالفان دولت تانزانیا، نامزدان نهایی جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه در سال جاری هستند.
ترانه و رومینا رحیمی از سوی گروه سیاسی «میهن‌دوستان برای اروپا» به‌عنوان نمایندگان ایرانیانی که به دلیل فعالیت‌های اعتراضی تحت پیگرد جمهوری اسلامی قرار گرفته‌اند، برای دریافت این جایزه معرفی شده‌اند.
این دو خواهر پس از شرکت در اعتراضات دی ماه در اصفهان بازداشت و با احکام سنگین قضایی مواجه شدند. بر اساس گزارش‌ها، ترانه رحیمی به اعدام و خواهر دوقلوی او، رومینا رحیمی، به ۲۵ سال زندان محکوم شده است.
احکام صادرشده علیه این دو خواهر هنوز قطعی نیست و امکان تجدیدنظرخواهی در آن‌ها وجود دارد.
نامزدی این دو خواهر برای دریافت یکی از مهم‌ترین جوایز حقوق بشری اروپا در حالی صورت می‌گیرد که بنا بر گزارش‌های حقوق بشری، جمهوری اسلامی تاکنون دست‌کم ۲۹ نفر را در ارتباط با اعتراضات سراسری دی ماه اعدام کرده است. تمامی اعدام‌شدگان یادشده مرد بوده‌اند.
چندین سازمان حقوق بشری، از جمله عفو بین‌الملل، روند محاکمه معترضان در ایران را ناعادلانه توصیف کرده و علیه صدور احکام اعدام و مجازات‌های سنگین علیه بازداشت‌شدگان اعتراض کرده‌اند.
پارلمان اروپا پیش‌تر خواستار لغو حکم اعدام ترانه رحیمی شده بود
پارلمان اروپا پیش از معرفی نامزدهای نهایی جایزه ساخاروف نیز به پرونده ترانه رحیمی واکنش نشان داده بود.
این نهاد روز ۸ اکتبر (۱۶ مهر) با تصویب قطعنامه‌ای درباره وضعیت حقوق بشر در ایران، احکام صادرشده علیه ترانه رحیمی و لیلا ابوالحسنی، یکی دیگر از زنان معترض محکوم به اعدام، را محکوم کرد.
این قطعنامه با ۵۴۱ رأی موافق، ۱۱ رأی مخالف و ۲۵ رأی ممتنع تصویب شد.
نمایندگان پارلمان اروپا در این قطعنامه، ضمن اشاره به صدور احکام اعدام علیه معترضان بازداشت‌شده در ایران، از مقام‌های جمهوری اسلامی خواستند احکام اعدام را لغو کنند و به سرکوب معترضان پایان دهند.
در این قطعنامه همچنین به محکومیت رومینا رحیمی، خواهر ترانه، به حبس طولانی‌مدت اشاره شده است.
دیوان کیفری بین‌المللی و رهبر مخالفان تانزانیا؛ دو نامزد دیگر
در کنار ترانه و رومینا رحیمی، دیوان کیفری بین‌المللی و کارکنان آن نیز از سوی گروه سوسیال‌دموکرات پارلمان اروپا نامزد دریافت جایزه ساخاروف شده‌اند.
این نامزدی در شرایطی صورت گرفته است که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تحریم‌هایی علیه شماری از قضات و دادستان‌های دیوان کیفری بین‌المللی اعمال کرده است.
توندو لیسو، رهبر اصلی مخالفان دولت تانزانیا، سومین نامزد نهایی این جایزه است.
لیسو که وکیل و فعال مبارزه با فساد است، از آوریل ۲۰۲۵ در ارتباط با فعالیت‌های سیاسی خود در بازداشت موقت به سر می‌برد و به اتهام خیانت محاکمه می‌شود؛ این اتهام در صورت محکومیت می‌تواند به صدور حکم اعدام منجر شود.
او از حمایت حزب مردم اروپا و گروه محافظه‌کاران و اصلاح‌طلبان اروپا برخوردار است.
پارلمان اروپا اعلام کرده است که برنده جایزه ساخاروف ۲۰۲۶ روز پنجشنبه ۲۲ اکتبر (۳۰ مهر) معرفی خواهد شد.
انتخاب برنده نهایی بر عهده کنفرانس روسای پارلمان اروپا، متشکل از رئیس این نهاد و رهبران گروه‌های سیاسی است. مراسم اهدای جایزه نیز قرار است ۱۶ دسامبر امسال در استراسبورگ فرانسه برگزار شود.
جایزه ساخاروف برای آزادی اندیشه از سال ۱۹۸۸ به افتخار آندری ساخاروف، فیزیک‌دان و از مخالفان حکومت شوروی، از سوی پارلمان اروپا اعطا می‌شود.
این جایزه که مبلغ آن ۵۰ هزار یورو است، به افراد و سازمان‌هایی تعلق می‌گیرد که در دفاع از حقوق بشر، آزادی بیان و آزادی اندیشه فعالیت برجسته‌ای داشته‌اند.
راه‌یافتن ترانه و رومینا رحیمی به فهرست نهایی جایزه ساخاروف ۲۰۲۶، در شرایطی که یکی از این دو خواهر با حکم اعدام و دیگری با محکومیت طولانی‌مدت زندان روبه‌رو است، پرونده آن‌ها را بار دیگر در کانون توجه پارلمان اروپا و نهادهای حقوق بشری قرار داده است.
