قانونگذاران از ترامپ خواستهاند در دیدار با رهبر حزب کمونیست چین، موضوع حمایت پکن از جمهوری اسلامی، حقوق بشر و ظرفیت مازاد تولید چین را مطرح کند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز ۲۳ سپتامبر از شی جینپینگ، رهبر چین، برای نشستی دو روزه در واشینگتن استقبال کرد.
انتظار میرود گفتوگوهای دو رهبر طیفی از مسائل مهم جهانی و دوجانبه، از صادرات عناصر خاکی کمیاب و اختلافات تجاری گرفته تا تنشها بر سر تایوان را دربرگیرد.
برخی منتقدان با اشاره به سوابق حقوق بشری حکومت چین و حمایت آن از جمهوری اسلامی، درباره سفر رهبر حزب کمونیست چین ابراز نگرانی کردهاند.
این نشست در مقطعی حساس برگزار میشود؛ زیرا تعلیق محدودیتهای صادراتی پکن بر عناصر خاکی کمیاب و همچنین آتشبس گستردهتر تعرفهای میان آمریکا و چین، هر دو قرار است در ۱۰ نوامبر به پایان برسند.
از این رو، توجهها به این موضوع معطوف خواهد بود که آیا دو طرف از توافقی برای تمدید این ترتیبات خبر خواهند داد یا خیر.
مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در واکنش به انتقاد راجر ویکر، سناتور جمهوریخواه ایالت میسیسیپی، از تشریفات مفصل استقبال از شی، از سفر رسمی او دفاع کرد.
روبیو روز ۲۳ سپتامبر در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک به خبرنگاران گفت: «این تصور که ما نباید در بالاترین سطوح با آنها تعامل داشته باشیم، غیرمسئولانه است. این حرف غیرقابل قبول است. ما باید این کار را انجام دهیم.»
او افزود: «این به آن معنا نیست که اختلافات جدی نداریم. مسلماً داریم. اما حتی در اوج جنگ سرد، حتی در بحبوحه تهدید نابودی هستهای و پایان یافتن زندگی روی زمین، ایالات متحده با مقامهای روسیه ارتباط داشت و اغلب با آنها دیدار میکرد.»
ویکر، رئیس کمیته نیروهای مسلح سنا، روز ۲۲ سپتامبر در سخنرانی خود در صحن سنا، شی را «دیکتاتوری بیرحم، انتخابنشده و سرکوبگر» خواند.
او به «حمایت حزب کمونیست چین از جمهوری اسلامی، آزار و اذیت مذهبی و اعمال فشار بینالمللی» اشاره کرد و از ترامپ خواست این مسائل را با مهمان خود مطرح کند.
ویکر گفت: «رئیسجمهور میتواند درباره اهداف توسعه عظیم نظامی چین یا حمایت آشکار چین از جمهوری اسلامی سؤال کند.»
او افزود: «تابستان امسال، رسانهها بهطور گسترده گزارش دادند که چین اطلاعات تصاویر ماهوارهای را در اختیار جمهوری اسلامی ایران قرار داده و این اطلاعات به کشته شدن نیروهای آمریکایی منجر شده است.»
قانونگذاران آمریکایی همچنین از ترامپ خواستهاند هنگام دیدار با شی، پرونده شهروندان آمریکایی را که به ناحق بازداشت شدهاند و همچنین وضعیت خانوادههای آنها مطرح کند.
آنها همچنین از ترامپ خواستهاند موضوع زندانیان سیاسی سرشناس در چین، از جمله جیمی لای، بازرگان هنگکنگی، را مطرح کند.
یک مقام ارشد آمریکایی روز ۱۸ سپتامبر در گفتوگو با خبرنگاران گفت انتظار میرود ترامپ در دیدار با شی این مسائل را مطرح کند، همانطور که در دیدارهای پیشین نیز چنین کرده است.
قانونگذاران همچنین خواستار رسیدگی شی به مشکل ظرفیت مازاد تولید چین هستند؛ موضوعی که به گفته آنها باعث سرازیر شدن کالاهای ارزانقیمت صادراتی به بازارهای خارجی و تهدید صنایع داخلی این کشورها شده است.
برنی مورنو، سناتور جمهوریخواه ایالت اوهایو، به اپک تایمز گفت: «فکر میکنم او میداند که با مشکل عظیم ظرفیت تولید روبهرو است و باید راهی برای کاهش ظرفیت داخلی خود پیدا کند.»
او افزود: «در آمریکا حدود ۱۰ میلیون خودرو تولید میکنیم. چین نزدیک به ۳۸ میلیون خودرو تولید میکند و بازار داخلی آنها ۲۵ درصد کاهش یافته است. بنابراین میتوانید تصور کنید که میزان ظرفیت مازاد چقدر غیرعادی است. او باید با این واقعیت روبهرو شود.»
انتظار میرود تایوان نیز یکی دیگر از محورهای اصلی اختلاف در نشست ترامپ و شی باشد.
پکن از واشینگتن میخواهد حمایت نظامی و دیپلماتیک خود از این جزیره را کاهش دهد و در ماه مه هشدار داده بود که برخورد نادرست با این مسئله میتواند به «درگیری و حتی منازعه» منجر شود.
حکومت کمونیستی چین براساس «اصل چین واحد»، تایوان را که بهصورت دموکراتیک اداره میشود، یکی از استانهای خود میداند؛ هرچند پکن هرگز بر این جزیره حکومت نکرده است.
با وجود مخالفت شی، دولت ترامپ تاکنون نشانهای از تغییر سیاست آمریکا در قبال این جزیره نشان نداده است.
ایالات متحده مدتهاست سیاست «چین واحد» را دنبال میکند، بدون آنکه حاکمیت پکن بر تایوان را به رسمیت بشناسد.
واشینگتن همچنین براساس قانون روابط تایوان، اصلیترین تأمینکننده تسلیحات تایپه بوده است.
ایالات متحده در دسامبر ۲۰۲۵ بسته تسلیحاتی ۱۱.۱ میلیارد دلاری برای تایوان را تصویب کرد که بزرگترین بسته از این نوع تاکنون بود و هدف آن کمک به این جزیره برای مقابله با افزایش فشار نظامی چین عنوان شد.
چین نیز در واکنش، در ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵ بیست شرکت دفاعی آمریکایی و ۱۰ مدیر اجرایی را تحریم کرد.
پالمر لاکی، بنیانگذار صنایع اندوریل و یکی از مدیرانی که هدف تحریم قرار گرفت، این اقدام را کماهمیت جلوه داد و توقیف «داراییهای چینیِ ناموجود» خود را به تمسخر گرفت.
جان مولنار، نماینده جمهوریخواه ایالت میشیگان و رئیس کمیته منتخب مجلس نمایندگان درباره حزب کمونیست چین، به اپک تایمز گفت که حزب کمونیست چین در دوران همهگیری کووید-۱۹ برای «حفظ وجهه، همهچیز را کاملاً تعطیل کرد.»
مولنار گفت: «افراد زیادی جان خود را از دست دادند، زیرا آنها صادق و شفاف نبودند.»
او با اشاره به نشست ترامپ و شی گفت که «انتظارات محدودی از نتایج این نشست» دارد.
مولنار ابراز امیدواری کرد که ترامپ در برابر نقش چین در حمایت از جمهوری اسلامی و روسیه موضعگیری کند.
او همچنین گفت خواهان آن است که چین به تعهدات خود برای خرید محصولات کشاورزی عمل کند و اقداماتی برای جلوگیری از ورود فنتانیل به ایالات متحده انجام دهد.
ترامپ با بمبافکن بی-۲ از شی استقبال میکند
آخرین سفر شی جینپینگ به واشینگتن به سفر رسمی او در سپتامبر ۲۰۱۵ بازمیگردد. در آن زمان، جو بایدن، معاون رئیسجمهور وقت آمریکا، در پایگاه مشترک اندروز از شی استقبال کرد.
ترامپ روز ۲۳ سپتامبر در اقدامی دیپلماتیک که بهندرت اتفاق میافتد، سنت معمول کاخ سفید را کنار گذاشت و شخصاً در محوطه فرودگاه پایگاه مشترک اندروز از شی و همسرش، پنگ لییوان، استقبال کرد.
قرار است ترامپ و ملانیا ترامپ، بانوی اول آمریکا، روز ۲۴ سپتامبر میزبان این زوج در مراسم استقبال در طبقه تشریفاتی کاخ سفید باشند و پس از آن مراسم رژه نظامی در باغ رز برگزار شود.
براساس برنامهای که دفتر بانوی اول منتشر کرده است، در مراسم استقبال یک فروند بمبافکن رادارگریز بی-۲ اسپیریت و چهار فروند جنگنده اف-۲۲ رپتور بر فراز محل مراسم پرواز خواهند کرد.
این نمایش از نظر دیپلماتیک نیز اهمیت دارد. چین سالهاست به دنبال توسعه فناوری بمبافکنهای رادارگریز است. انتظار میرود شی برتری نظامی آمریکا را از نزدیک مشاهده کند؛ همانگونه که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، در جریان نشست خود با ترامپ در آلاسکا در سال ۲۰۲۵ شاهد آن بود.
رؤسای جمهور آمریکا معمولاً در کاخ سفید از رهبران خارجی استقبال میکنند و ترامپ نیز هنگام ورود به پکن در ماه مه، در فرودگاه مورد استقبال شخص شی قرار نگرفت.
در سال ۱۹۵۹، دوایت آیزنهاور، رئیسجمهور وقت آمریکا، در بحبوحه تنشهای شدید جنگ سرد میان ایالات متحده و اتحاد جماهیر شوروی، در پایگاهی که آن زمان «پایگاه نیروی هوایی اندروز» نام داشت، از نیکیتا خروشچف، نخستوزیر شوروی، استقبال کرد.
در سال ۲۰۰۸ نیز جورج دبلیو بوش، رئیسجمهور وقت آمریکا، هنگام ورود پاپ بندیکت شانزدهم در پایگاه نیروی هوایی اندروز از او استقبال کرد.
به همین ترتیب، باراک اوباما، رئیسجمهور وقت آمریکا، در سال ۲۰۱۵ در محوطه فرودگاه از پاپ فرانسیس استقبال کرد.
