ترامپ در آخرین پست خود در شبکههای اجتماعی به هند و روسیه تاخت و از نزدیکی آنها به «چینِ عمیقاً تاریک» ابراز ناامیدی کرد.
اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، که چین و متحدان این کشور را هدف گرفته، از تغییر قابلتوجه لحن او حکایت دارد. ترامپ بعد از آنکه ماهها از انتقاد مستقیم از شی جینپینگ، رهبر حزب کمونیست چین، اجتناب کرده بود، از نو بیپرده صحبت کرده است.
این تغییر رویه باعث شده که سؤالاتی در رابطه با احتمال اتخاذ رویکرد جدید در مواجهه با رقیب اصلی آمریکا مطرح شود.
ترامپ در روز ۵ سپتامبر در پستی در شبکه اجتماعی تروث سوشال به هند و روسیه تاخت و از نزدیکی آنها به پکن ابراز ناامیدی کرد.
او گفت: «به نظر میرسد که هند و روسیه را به چینِ عمیقاً تاریک باختهایم. امیدوارم در کنار هم آیندهای طولانی و پررونق داشته باشند! دونالد جی. ترامپ.»
ترامپ پیشتر از رهبران اروپایی خواسته بود که از خرید نفت روسیه دست بردارند و فشار اقتصادی بیشتری به چین وارد کنند. او همچنین پکن را به همکاری با ماشین جنگی مسکو متهم کرده بود.
ترامپ بارها چین و هند را به دلیل خرید نفت تحریمی روسیه به باد انتقاد گرفته است. او چندی پیش برای واردات کالاهای هندی ۵۰ درصد تعرفه در نظر گرفت و بهرغم ادامه مذاکرات با دهلی نو هیچ نشانهای از عقبنشینی او دیده نمیشود.
آدام سویت، مدیر ابتکار سیاست چین در مؤسسه سیاستگذاری اول آمریکا، به اپک تایمز گفت که موضع سختگیرانه ترامپ نشان میدهد که او از رویکرد ملایم ماههای اخیر و پیگیری مذاکرات تجاری با پکن فاصله گرفته است. با اینحال، سویت معتقد است که لحن تند ترامپ بخشی از تاکتیک مذاکره او بوده و لزوماً به معنی تغییر سیاستهای دولت نیست.
او افزود که انتقاد ترامپ عمدتاً متوجه هند بوده و از نارضایتی او از تعمیق روابط این کشور با چین حکایت دارد.
هند نیز که همواره به دلیل اختلافات مرزی و تنشهای اقتصادی رابطه خوبی با پکن نداشته است، عضو «کواد» است؛ شراکت امنیتی چهارگانهای که آمریکا، ژاپن و استرالیا نیز در آن عضویت دارند. هدف کواد مقابله با نفوذ چین در منطقه هند-آرام است. سویت هشدار داد که نزدیکی بیشتر دهلی نو به پکن میتواند نشانه گسترش قابلتوجه نفوذ چین در گروه بریکس باشد که برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی در آن عضویت دارند.
محور چین-روسیه
ترامپ در مصاحبه رادیویی خود با اسکات جنینگز در روز ۲ سپتامبر، شکلگیری محور چین-روسیه علیه آمریکا را کماهمیت دانست.
او گفت: «بههیچعنوان نگران نیستم. ما قویترین نیروی نظامی جهان را داریم. باور داشته باشید که آنها هرگز از ارتش خود علیه ما استفاده نمیکنند. این بدترین کاری است که ممکن است مرتکب شوند.»
او همان روز در اتاق بیضی به خبرنگاران گفت که شی درنهایت در مذاکرات تجاری امتیاز خواهد داد.
ترامپ گفت: «چینیها بیشتر به ما نیاز دارند تا ما به چینیها.»
ترامپ پیشتر شی جینپینگ، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، و کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، را به دسیسهچینی علیه آمریکا متهم کرده بود. اینسه اخیراً در یک رژه نظامی در پکن حضور پیدا کردند که به مناسبت تسلیم ژاپن در جنگ جهانی دوم برگزار شده بود.
ترامپ در پیامی خطاب به شی در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت: «درحالیکه علیه ایالات متحده مشغول دسیسهچینی هستید، لطفاً سلام گرم مرا به ولادیمیر پوتین و کیم جونگ اون برسانید.»
خبرنگاران از او خواستند درباره این موضوع شفافتر صحبت کند، اما ترامپ دیدار آنها را کماهمیت جلوه داد. او افزود که در هفتههای آتی در روابط واشینگتن با آنها تجدیدنظر خواهد کرد.
ترامپ در روز ۳ سپتامبر درباره برگزاری رژه نظامی گفت: «دلیل انجام این کار را متوجه شدم. آنها امیدوار بودند که این برنامه را تماشا کنم و من هم تماشا کردم. رابطه من با هرسه آنها خوب است. در یکی دو هفته آتی خواهیم دید که چه ارتباط خوبی با هم داریم.»
ترامپ در ماههای گذشته اغلب بر رابطه خوب خود با شی تأکید میکرد و با اجتناب از انتقاد مستقیم از او از برنامه خود برای دیدار با رهبر چین در سال جاری میگفت.
به گفته مایکل والش، پژوهشگر ارشد مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی، ترامپ پیشتر نیز عادت داشته که ضد و نقیض صحبت کند. از اینرو، سخت است که بگوییم اظهارات اخیر ترامپ از تغییر رویکرد او در قبال چین حکایت دارند.
او به اپک تایمز گفت که «این موضعگیری میتواند تا حدی بخشی از تاکتیک مذاکره او باشد» و افزود که انجام مذاکرات تجاری مستلزم اتکا به دیپلماسی است. با اینحال، ممکن است که اظهارنظر اخیر ترامپ دیدگاه واقعی او نسبت به چین باشد.
ترامپ در روز ۲۵ اوت در دیدار با لی جائه میونگ، رئیسجمهور کره جنوبی، گفت که آمریکا نسبت به چین برگهای بهتر و مؤثرتری در دست دارد.
این اظهارنظر از نارضایتی ادامهدار او از مذاکرات تجاری و رویهای حکایت دارد که پکن در محدود کردن صادرات مواد معدنی کمیاب بهعنوان اهرم فشار علیه واشینگتن در پیش گرفته است.
ترامپ گفت: «نمیخواهم با آن برگها بازی کنم. اگر این کار را بکنم، چین نابود خواهد شد.»
