رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ اعلام کرد که رهبران کشورهای بزرگ در «هیئت صلح» حضور خواهند داشت؛ نهادی که قرار است تشکیل دولت موقت تکنوکرات در غزه را نظارت کند.
این دولت از کارشناسان فلسطینی و بینالمللی تشکیل خواهد شد و در نهایت اداره غزه را به یک تشکیلات خودگردان اصلاحشده تحویل خواهد داد.
طبق مرحله دوم توافق آتشبس میان اسرائیل و گروه حماس در ۱۸ نوامبر که با میانجیگری آمریکا حاصل شده، مسئولیتهای امنیتی در غزه به «نیروی ثباتبخش بینالمللی» واگذار خواهد شد؛ نیروهایی که مأموریت اولیه دو ساله دارد.
هیئت صلح که هنوز اعضای آن تعیین نشدهاند، مسئول ایجاد دولت تکنوکرات و سپس واگذاری اداره غزه به تشکیلات خودگردان اصلاحشده خواهد بود؛ اقدامی که بنا بر متن توافق، «مسیر معتبری بهسوی خودمختاری و دولتسازی فلسطین» ایجاد میکند. این هیئت همچنین هماهنگی امور امنیتی، کمکهای انساندوستانه و برنامهریزی بازسازی غزه را بر عهده خواهد داشت.
ترامپ که ریاست این هیئت را برعهده خواهد داشت، در ضیافت شام خود برای محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان گفت: «همه میخواهند عضو این هیئت باشند و در نهایت هیئت بزرگی خواهد شد، چون رهبران همه کشورهای بزرگ در آن حضور خواهند داشت.» او از ولیعهد عربستان خواست که عضویت در این هیئت را بپذیرد.
پیش از این، عربستان سعودی از پیشنویس قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل که طرح آتشبس ترامپ را تأیید میکرد، حمایت کرده بود.
این قطعنامه روز دوشنبه، ۱۷ نوامبر (۲۶ آبان) تصویب شد و به گفته مایک والتز، سفیر آمریکا در سازمان ملل، «گامی مهم بهسوی غزهای باثبات» و «محیطی امنتر برای اسرائیل» بود. در نهایت، چین و روسیه از رأی منفی خودداری کردند و نگرانیها درباره احتمال وتوی قطعنامه برطرف شد.
ترامپ گفت: «چین مخالف بود، اما رأی منفی نداد؛ روسیه هم همینطور. ما از این کار آنها قدردانی میکنیم، چون یک رأی منفی کافی بود تا همهچیز منتفی شود.»
او تصویب این قطعنامه را «افتخاری بزرگ» خواند و گفت هیئت صلح که مأموریت آن تا پایان سال ۲۰۲۷ ادامه دارد، «کارهای بزرگی انجام خواهد داد.»
او افزود: «این هیئت چیزی خواهد بود که قبلاً حتی درباره آن فکر هم نشده بود؛ از غزه شروع میشود، اما بخشهای وسیعی از جهان را دربر خواهد گرفت.»
ترامپ خطاب به ولیعهد گفت که هر دو «به آتشبسی پایدار» متعهد هستند که میتواند به «صلحی دائمی» تبدیل شود.
معامله گروگانها
توافق آتشبس، نخستین توقف را در جنگ میان اسرائیل و حماس ایجاد کرد؛ جنگی که از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ با حمله حماس به جنوب اسرائیل آغاز شد. طبق فاز نخست این طرح، حماس باید همه گروگانهای زنده و اجساد گروگانهای کشتهشده را به اسرائیل بازگرداند و اسرائیل نیز در مقابل، اجساد ۱۵ فلسطینی را برای هر گروگان آزادشده تحویل دهد.
تا این لحظه، حماس ۲۰ گروگان زنده و ۲۵ نفر از ۲۸ گروگان کشتهشده را بازگردانده است. وزارت بهداشت حماس در غزه اعلام کرده که تاکنون ۳۳۰ جسد فلسطینی تحویل داده شده است.
ترامپ وضعیت غزه را «پیچیده» توصیف کرد، اما گفت شرایط «به شکل چشمگیری رو به بهبود» است. او همچنین به همکاری حماس در موضوع گروگانها اشاره کرد و گفت: «کار زیادی از سوی حماس انجام شده است؛ بسیاری فکر نمیکردند، چنین کاری انجام دهند.» او همچنین از ساکنان غزه تشکر کرد و گفت آنها در حال بازگشت به خانههایشان هستند.
مخالفت سه گروه مسلح فلسطینی
حماس و یک گروه مسلح فلسطینی دیگر موسوم به «کمیته مقاومتهای مردمی» و «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» با بخشهایی از این طرح مخالفت کردهاند. اگرچه حماس، فاز نخست توافق آتشبس را پذیرفته است، اما همچنان از خلعسلاح خودداری میکند.
حازم قاسم، سخنگوی حماس در ۱۷ نوامبر گفته بود که این گروه خواهان قطعنامهای است که «تجاوز اسرائیل علیه غزه، کرانه باختری و قدس» را متوقف کند. «کمیته مقاومتهای مردمی» و «جبهه خلق برای آزادی فلسطین» نیز با استقرار نیروهای بینالمللی در غزه مخالف هستند.
در مقابل، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل تأکید کرده است که «خلع سلاح حماس و غیرنظامیسازی غزه» شرط اساسی است.
او در ۱۶ نوامبر در شبکه ایکس نوشت: «غزه غیرنظامی خواهد شد و حماس یا به آسانی یا با بکارگیری زور، خلع سلاح خواهد شد.» نتانیاهو همچنین تأکید کرده که اسرائیل با تشکیل دولت فلسطینی در هر بخش از سرزمینهای تحت کنترلش مخالف است.
